ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Tổng đài cấp cứu 115: Muốn chuyên nghiệp phải đầu tư 

Trọng Điển - Minh Thùy - Trúc Thủy
Các trạm cấp cứu y tế 115 đã góp phần cứu sống nhiều ca nguy kịch, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Để hạn chế các cuộc gọi quấy rối, phát huy hiệu quả hoạt động của tổng đài cấp cứu 115, cần thiết phải có sự phối hợp đồng bộ giữa các Sở ban ngành trong việc tiếp nhận và xử lý thông tin.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Để nâng cao công tác khám chữa bệnh, kịp thời cấp cứu người dân, 115 – số điện thoại khẩn cấp cứu y tế ra đời. Thế nhưng, câu chuyện 115 tại tỉnh Quảng Ngãi mới đây về trường hợp người dân gọi đầu số 115 nhưng không được tổng đài tiếp nhận, khiến một nạn nhân tai nạn giao thông tử vong do không được cấp cứu kịp thời.

Vụ việc này đặt ra yêu cầu về sự đầu tư để đảm bảo  tính hiệu quả và chuyên nghiệp của các trung tâm cấp cứu 115.

Hiện trường vụ tai nạn ngày 17-4, tại xã Tịnh An, TP Quảng Ngãi, hơn 30 phút người dân gọi xe cứu thương 115 nhưng không được
Hiện trường vụ tai nạn ngày 17/4, tại xã Tịnh An, TP Quảng Ngãi, hơn 30 phút người dân gọi xe cứu thương 115 nhưng không được. Ảnh: Người lao động

Liên quan vụ việc ở Quảng Ngãi, theo báo cáo của Bệnh viện Đa khoa Quảng Ngãi, khó khăn của nhân viên y tế khi vừa cấp cứu nội viện, vừa cấp cứu ngoại viện nên đã dẫn đến việc các y bác sĩ không kịp nghe điện thoại người dân gọi vào đầu số 115 reo do đang cấp cứu cho bệnh nhân tại khoa.

Đây không chỉ là khó khăn của ngành y tế tỉnh Quảng Ngãi mà là câu chuyện chung của các bệnh viện tỉnh khi chưa có tổng đài 115, trạm cấp cứu hoạt động độc lập như các thành phố lớn như Hà Nội và TPHCM; để luôn có nhân viên túc trực 24/24 tiếp nhận các cuộc gọi cấp cứu.

Tuy nhiên, thực tế dù các thành phố lớn đã có trung tâm cấp cứu 115 độc lập nhưng hiệu quả tiếp nhận cuộc gọi cấp cứu các ca nguy kịch cũng vô cùng khó khăn, do một bộ phận người dân thiếu ý thức gọi quấy phá mà chưa có chế tài xử phạt.

Việc này không chỉ gây bức xúc cho nhân viên y tế mà còn ảnh hưởng đến việc xử lý, xác minh các cuộc gọi cấp cứu thật sự, quan trọng hơn là tính mạng của bệnh nhân bị đe dọa khi không được cấp cứu kịp thời.

"Thời gian vừa qua khối lượng của công việc 115 tăng rất nhiều. Bình thường tầm 500 - 600 cuộc gọi mỗi ngày nhưng mùa covid số cuộc gọi tăng lên 800 cuộc mỗi ngày thì anh em làm việc rất căng thẳng".

"Có những cuộc gọi phá, bắt máy lên là chửi này kia. Những người phá như vậy họ không chỉ gọi một cuộc đâu".

"Phải tiếp nhận thêm các cuộc gọi phá như thế này sẽ khiến tâm lý anh em cảm thấy không thoải mái, xao nhãng trong vấn đề xử lý, không tập trung cho vấn đề hỗ trợ người dân khi cấp cứu".

Theo Bác sĩ Nguyễn Duy Long - Giám đốc trung tâm cấp cứu 115 TPHCM, trực thuộc Sở Y tế thành phố, trong thời điểm dịch Covid-19, một ngày trung tâm nhận lên đến 800 cuộc. Song, cuộc gọi có nội dung yêu cầu cấp cứu thật sự chỉ có khoảng 100 cuộc và trung tâm đều điều xe đi cấp cứu cho tất cả bệnh nhân. Thế nhưng, tình trạng này cũng khiến cơ hội cấp cứu của những nạn nhân khác cùng thời điểm đó bị giảm đi.

"Kể cả trước mùa dịch cho đến giờ số cuộc gọi không có nội dung chiếm rất lớn, thường 60-70% là không có nội dung. Như vậy gây áp lực cho anh em, gây nhiễu cho tổng đài không làm việc được, không tốt cho bệnh nhân, người dân và không tốt cho xã hội. Tôi cũng mong là mọi người có suy nghĩ để giúp cho nhân viên y tế của tổng đài 115 có nhiều thời gian, năng lượng để giúp cho công tác phục vụ chăm sóc sức khỏe người dân, vì sức khỏe cộng đồng mình nên bớt gọi phá tổng đài lại".

Đội ngũ trực đường dây nóng tất bật nhận các cuộc gọi khẩn cấp - Ảnh: DUYÊN PHAN
Đội ngũ trực đường dây nóng tất bật nhận các cuộc gọi khẩn cấp - Ảnh: Tuổi trẻ

Trung tâm cũng đã đề nghị Công an và Sở thông tin truyền thông Thành phố xem xét và có giải pháp hỗ trợ để ngăn chặn những trường hợp quấy rối tổng đài. Ngoài trung tâm cấp cứu 115, thành phố còn 31 trạm cấp cứu vệ tinh rải đều các quận, huyện nhưng một khó khăn khác khi phần lớn nơi bệnh viện tiếp nhận các ca cấp cứu chủ yếu là bệnh viện đa khoa, khiến một số nơi “quá tải” bệnh nhân cấp cứu.

Bác sĩ Tăng Chí Thượng - Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết:

"Các bệnh viện chuyên khoa về cấp cứu thì nhẹ gánh hơn nhiều nhưng đa khoa thì cấp cứu rất nặng nề, bệnh nhân rất đông. Hiện nay, quá tải nhất là bệnh viện Nhân dân 115, Nhân dân Gia Định. Chính vì vậy, thời gian qua, Sở y tế ban hành các bệnh viện có thể tiếp nhận cấp cứu ngoài 2 bệnh viện này. Bởi vì khi chuyển viện tâm lý các nơi hay chuyển đến 2 bệnh viện đa khoa tuyến cuối của thành phố. Còn nhiều bệnh viện khác vẫn tiếp nhận được như bệnh viện Nguyễn Tri Phương, bệnh viện Trưng Vương và các bệnh viện khác".

Để định hướng cũng như thống nhất trong phát triển hệ thống cấp cứu tại các bệnh viện, theo bác sĩ Tăng Chí Thượng, các bệnh viện phải xem cấp cứu là một hoạt động ưu tiên. Về chuyên môn, phải củng cố rà soát cấu trúc của khoa, đảm bảo đúng các khu vực, các phòng theo yêu cầu của Bộ Y tế.

"Cấp cứu rất đa dạng, do đó các bệnh viện đa khoa nên phân luồng loại hình cấp cứu để đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh cho người dân. Hình thành phòng sàng lọc cấp cứu và phòng lưu bệnh rất quan trọng. Trong khuyến cáo này cũng nhắc đến sự kết nối cấp cứu ngoài bệnh viện và cấp cứu trong bệnh viện. Nghĩa là đội cấp cứu ngoài bệnh viện của các trạm cấp cứu vệ tinh khi chuyển bệnh nhân đến bệnh viện thì ngay trên xe liên hệ trước, để khi chuyển đến thì khoa cấp cứu của bệnh viện tiếp nhận ngay, không bị gián đoạn trong công tác theo dõi, chăm sóc người bệnh cấp cứu. Đẩy mạnh quy trình báo động đỏ trong sự kết hợp giữa các khoa, phòng trong cùng một bệnh viện hoặc liên kết phối hợp liên bệnh viện để cấp cứu những trường hợp đặc biệt".

Chỉ cần sớm một vài phút, không ít mạng người sẽ được cứu sống hoặc hạn chế thấp nhất thiệt hại. Do đó, cần mở rộng mô hình trung tâm cấp cứu 115 riêng biệt tại các địa phương. Đồng thời, có chế tài hoặc các biện pháp tích hợp đầu số khẩn như 113, 114, 115; ứng dụng công nghệ trong việc xử lý các cuộc gọi “giả”, nhằm nâng cao uy tín, hiệu quả và ý nghĩa của số tổng đài “nóng”quốc gia.

Tổng đài cấp cứu 115: Muốn chuyên nghiệp phải đầu tư

Các trạm cấp cứu y tế 115 đã góp phần cứu sống nhiều ca nguy kịch, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Để hạn chế các cuộc gọi quấy rối, phát huy hiệu quả hoạt động của tổng đài cấp cứu 115, cần thiết phải có sự phối hợp đồng bộ giữa các Sở ban ngành trong việc tiếp nhận và xử lý thông tin.

Xe cấp cứu 115 tại một giao lộ ở Q.5, TP.HCM tháng 4-2020 - Ảnh: T.T.D.
Xe cấp cứu 115 tại một giao lộ ở Q.5, TP.HCM tháng 4/2020 - Ảnh: Tuổi trẻ

Đến Trung tâm cấp cứu 115 tại TP Hồ Chí Minh những ngày đại dịch COVID-19 đang rình rập này mới cảm nhận đầy đủ sự vất vả, thậm chí là nguy hiểm của đội ngũ y bác sĩ và các cộng sự ở đây đang trải qua. Tổng đài đổ chuông liên hồi nhận cuộc gọi, các chuyến xe cấp cứu quay vòng mau chóng đến các nơi cần kíp; trong đó có cả việc chuyên chở các bệnh nhân nhiễm covid-19.

Cấp cứu 115 ra đời trong cả nước thời gian qua đã góp phần rất lớn vào việc cấp cứu ngoại viện, nhất là giành lấy ”thời gian vàng” để cứu sống nhiều người đang ở thế ngàn cân treo sợi tóc; trong đó đặc biệt là cấp cứu các ca bị tai nạn giao thông. Lực lượng này chính là điểm tựa đặc biệt cần thiết trong bối cảnh sức khỏe, tính mạng con người luôn bị các rủi ro, dịch bệnh đe dọa hàng ngày như hiện nay.

Tuy nhiên, bên cạnh những việc làm được, cấp cứu 115 ở các tỉnh, thành chưa có trung tâm hoặc đã hình thành trung tâm độc lập như Hà Nội, TP.HCM không hẳn đã đạt hiệu quả như mong muốn. Nhiều nơi còn để lại điều tiếng không hay như ở Bệnh viện Đa khoa Quảng Ngãi vừa kể. Nguyên nhân dẫn đến hoạt động cấp cứu 115 còn hạn chế thì có nhiều, trong đó phải kể đến là sự đầu tư quan tâm chưa đúng mức.

Ở Trung tâm 115 TP Hồ Chí Minh năm ngoái đã có 7 bác sĩ do áp lực công việc bất kể ngày đêm phải đi đến nhiều nơi; chưa kể thu nhập thấp nên đã chủ động xin nghỉ việc. Riêng đối với các khoa cấp cứu tại các bệnh viện, do ê kíp trực mỏng, trong khi các ca cấp cứu tại khoa tăng lên đột biến dẫn đến thiếu người nghe tổng đài hoặc không đủ xe cộ, nhân lực để đến ngay hiện trường cấp cứu ngoại viện; dẫn đến việc cấp cứu thường xuyên không kịp thời.

Đó là chưa kể, khi đi cấp cứu ngọai viện, theo quy định của Bộ Y tế, ê kíp phải có đầy đủ từ bác sĩ đến điều dưỡng, nhân viên nên rất khó đáp ứng đầy đủ; trong khi ngành đào tạo các nhân viên cấp cứu ngoài bệnh viện vẫn chưa được mở và công nhận dẫn đến hụt hẫng nguồn nhân lực.

Ngoài ra, tổng đài 115 hàng ngày hàng giờ, còn đối mặt với hành vi gọi điện thoại quấy rối, cung cấp tin giả diễn ra thường xuyên; việc tranh giành đường đi với xe cấp cứu của một bộ phận người thiếu sy thức khi tham gia giao thông cũng khiến lực lượng cấp cứu 115 nhiều nơi nản lòng.

Hiện nay, ở nhiều địa phương các đơn vị cấp cứu tư nhân đã ra đời, nhất là trong mảng cấp cứu tai nạn giao thông; góp phần đáng kể trong việc đáp ứng nhu cầu cấp cứu ban đầu cho nhân dân. Tuy vậy ngay giữa các đơn vị này với các Trung tâm 115, các bệnh viện công, nơi tiếp nhận điều trị bệnh nhân vẫn còn lỏng lẻo, chưa có sự gắn kết chia sẻ chặt chẽ nên nhiều đơn vị hoạt động chưa hiệu quả,làm theo kiểu cầm chừng. Liên kết giữa các tổng đài 115 với các tổng đài 114 phòng cháy chữa cháy cứu hộ cứu nạn, 113 an ninh trật tự cũng lâm cảnh tương tự.

Rõ ràng cấp cứu ban đầu kịp thời là một công đoạn vô cùng cần thiết trong việc giành lại sự sống cho mỗi bệnh nhân trong suốt quá trình điều trị. Do vậy cấp cứu y tế 115 ở nước ta thời gian tới rất cần các cơ chế, chính sách cụ thể, rõ ràng để các Trung tâm, các khoa cấp cứu, các đơn vị cấp cứu tư nhân dễ dàng hoạt động.

Bộ Y tế cần có hướng dẫn chi tiết hơn đối với từng mô hình cho địa phương đã có trung tâm cấp cứu ngoại viện và địa phương chưa có trung tâm. Xây dựng quy trình phối hợp công- tư chặt chẽ trong công tác cấp cứu ban đầu để nhân rộng trong cả nước; khuyến khích tư nhân bỏ vốn tham gia đầu tư phát triển lĩnh vực này.

Các địa phương có chính sách ưu tiên nguồn nhân lực, chăm lo đảm bảo đời sống cho đội ngũ y bác sĩ cấp cứu ngoại viện yên tâm công tác; đầu tư cho các xe cấp cứu đầy đủ các trang thiết bị, máy móc vật tư y tế, đủ đảm bảo cho khâu chăm sóc ban đầu trước khi điều trị.

Như vậy, phải đầu tư ở nhiều khâu, làm nhiều việc mới mong cấp cứu ngoại viện, cấp cứu 115 thực sự đem lại hiệu quả chất lượng như mong muốn; tránh được những điều tiếng không đáng có đã xảy ra./.

Nhạc cắt

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn