ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Nhật ký phòng, chống COVID-19 ngày 7/3: Cộng đồng mạng chung tay chống tin giả 

Nhóm PV
Giữa lúc Việt Nam đang làm rất tốt công tác phòng chống dịch bệnh, được các tổ chức quốc tế uy tín như WHO, CDC Hoa Kỳ khen ngợi thì vẫn có những luồng thông tin giả mạo, tin đồn thất thiệt để gây hoang mang dư luận, xuyên tạc những nỗ lực của chính phủ Việt Nam.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Tối 6/3, lực lượng chức năng đã rào chắn và kiểm soát ra vào trên tuyến phố Trúc Bạch. (Nguồn: Dantri)

Cập nhật tình hình COVID-19 trong nước và nước ngoài

# Tính đến lúc 15h ngày 7-3, toàn thế giới có 102.084 người mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19, 3.491  người tử vong. 

#Việt Nam xác nhận ca thứ 17 dương tính với COVID-19, là một nữ quản lý khách sạn ở phường Trúc Bạch, Hà Nội. Người này từng đi qua Anh, Ý, Pháp và không khai báo y tế khi nhập cảnh tại sân bay Nội Bài vào ngày 2/3.

#Chủ tịch Nguyễn Đức Chung cho biết, Thành phố Hà Nội đã giao Sở Y tế rà soát và chốt chặn, sẽ cách ly toàn bộ khu vực nơi bệnh nhân này sinh sống, đồng thời tiếp tục xác định những người từng tiếp xúc với bệnh nhân để đưa vào cơ sở cách ly.

#Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch bệnh COVID-19 yêu cầu TP Hà Nội giám sát chặt hằng ngày sức khỏe tất cả các hộ gia đình quanh nhà bệnh nhân thứ 17 dương tính với COVID-19, nếu phát hiện bất kỳ trường hợp nào có biểu hiện sốt, ho, hắt hơi, sổ mũi, mệt mỏi, ớn lạnh hoặc khó thở thì lập tức cho cách ly ngay tại cơ sở y tế và lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm.

#Vietnam Airlines vừa phát đi thông cáo cho biết, ngay sau khi nhận được thông tin về việc một công dân Việt Nam bị nhiễm Covid-19 trên chuyến bay VN54 London - Hà Nội ngày 1-3, hãng đã dừng khai thác và cho khử trùng máy bay, thực hiện cách ly đối với phi hành đoàn, nhân viên mặt đất và những người có liên quan đến quá trình phục vụ chuyến bay VN54. 

#Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM phát thông báo khẩn tìm kiếm các hành khách đi trên chuyến bay mang số hiệu VN0054 và VN233, do đã có 1 hành khách nhiễm Covid-19 đang được cách ly tại Hà Nội. Các hành khách cần liên hệ ngày số diện thoại 0869.577.133 để được hỗ trợ các biện pháp phòng bệnh COVID-19. 

# Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đề nghị tất cả các quốc gia trên thế giới nên đặt ưu tiên hàng đầu cho việc phòng chống dịch Covid-19 và khẳng định không có bằng chứng nào chắc chắn dịch bệnh sẽ kết thúc vào mùa hè.  

# Sự lây lan nhanh chóng của dịch Covid 19 đang khiến thị trường du lịch thế giới lao đao. Tổ chức Du lịch thế giới dự báo lượng du khách quốc tế sẽ giảm 1 - 3% trong năm nay, thiệt hại ước tính lên tới 30 tỷ - 50 tỷ USD. 

# Uber cho biết các tài xế và những người giao hàng được chẩn đoán nhiễm Covid 19 hoặc bị cách ly, sẽ được bồi thường tối đa 14 ngày thu nhập. Quy định này đã được áp dụng ở một số thị trường và tiến tới mở rộng trên toàn thế giới.

# Ngày 7/3, Cơ quan Quản lý sản phẩm y tế Quốc gia Trung Quốc phê duyệt một bộ xét nghiệm Covid 19 nhanh, cho ra kết quả trong 29 phút. Bộ xét nghiệm mới có thể được sử dụng với các trường hợp có dấu hiệu lâm sàng, các trường hợp nghi nhiễm và giúp cải thiện tốc độ sàng lọc kiểm dịch đối với những trường hợp đang cách ly. 

Hàn Quốc sẽ dừng miễn thị thực cho công dân Nhật Bản từ ngày 9/3 vì dịch COVID-19. (Ảnh: Kyodo)

# Hàn Quốc tuyên bố sẽ dừng miễn thị thực cho công dân Nhật Bản và bắt buộc cách ly 2 tuần đối với khách du lịch đến từ Nhật Bản kể từ tuần tới. Đây được cho là động thái nhằm đáp trả những hạn chế đi lại mà Nhật Bản áp đặt đối với Hàn Quốc. 

# Đã có thêm một tiếp viên của hãng hàng không Hàn Quốc Korean Air được xác nhận nhiễm Covid 19. Tiếp viên này 36 tuổi đã có kết quả dương tính sau khi phục vụ trên đường bay Los Angeles (Mỹ)-Incheon (Hàn Quốc) vào cuối tháng trước.

# Bộ Y tế Séc cho biết tất cả các công dân Séc từ Italia về nước từ ngày 7/3 sẽ phải liên hệ với bác sĩ và tự cách ly trong vòng 14 ngày. Bất cứ ai vi phạm lệnh cách ly có thể bị phạt lên tới 3 triệu korun - tương đương với hơn 3 tỷ VND. 

# Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đang phân loại, sàng lọc những tờ tiền có xuất xứ từ châu Á, đặc biệt là từ Trung Quốc, để tiến hành kiểm dịch. 

# Giới chức Mỹ thông báo, hiện đã có 21 người trên tàu du lịch Grand Princess bị cấm cập cảng ở thành phố San Francisco, bang California có kết quả xét nghiệm dương tính với virus covid-19. 

# Hãng hàng không Đức Lufthansa thông báo sẽ cắt giảm một nửa số chuyến bay trong những tuần tới, nhằm giảm bớt các thiệt hại về kinh tế do hậu quả của dịch Covid 19. Trong khi đó, các hãng hàng không Áo cũng tuyên bố sẽ tạm dừng tất cả các chuyến bay đến và đi trực tiếp từ Hàn Quốc, Iran và hai thành phố của Italy là Milan và Bologna trong hai tuần.

 Tất cả hành khách nhập cảnh vào Việt Nam phải khai báo y tế bắt buộc từ sáng 7/3

Sống chung với dịch

# Bắt đầu từ sáng ngày 7/3, tất cả hành khách nhập cảnh vào Việt Nam phải thực hiện khai báo y tế bắt buộc. Bên cạnh việc khai báo bằng giấy, hành khách còn có thể khai báo y tế bằng hình thức điện tử. Người nhập cảnh dùng điện thoại truy cập vào địa chỉ website: suckhoetoandan.vn/khaiyte rồi điền thông tin theo yêu cầu. Dữ liệu thông tin lưu trữ trên hệ thống mạng có thể giúp kiểm soát toàn bộ quá trình di chuyển của hành khách. Khi làm thủ tục check-in, hành khách chỉ cần quét QR code, sẽ có đầy đủ thông tin cần khai báo. Sau khi khai báo, toàn bộ thông tin từ tờ khai y tế được hệ thống cập nhật tự động về những trung tâm chống dịch và các cơ quan chức năng của Việt Nam để quản lý.

# Sáng 7/3, Bộ Công Thương phát đi thông báo về tình hình cung ứng hàng hóa tại Hà Nội. Bộ Công Thương khẳng định nguồn dự trữ hàng hóa vẫn dồi dào, đảm bảo nguồn cung nên khuyến cáo người dân không nên hoang mang lo lắng. Cùng ngày, hệ thống các siêu thị đang triển khai phương án điều nguồn hàng từ bên ngoài Hà Nội về các điểm bán hàng trong thành phố để cung cấp cho người dân. 

#  Liên quan tới việc Hà Nội đã có trường hợp nhiễm COVID-19 đầu tiên, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã đồng ý với đề xuất của các Sở, Ban ngành về việc tiếp tục cho học sinh Trung học Phổ thông nghỉ thêm 1 tuần. Quyết định này được đưa ra chỉ 1 ngày sau khi Hà Nội đồng ý cho học sinh cấp 3 quay trở lại trường sau một thời gian nghỉ dài vì ảnh hưởng của dịch COVID-19. Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung nêu rõ:

“Thay mặt cho ban chỉ đạo TP tôi thay đổi lại quyết định cho học sinh PTTH đi học từ ngày 9/3 thì nay tất cả học sinh các cấp, tất cả các trường dạy nghề và các trường ĐH trên địa bàn yêu cầu phải nghỉ học trước mắt đến ngày 15/3 chúng ta sẽ quyết định tiếp. Các giáo viên trên địa bàn tiếp tục thực hiện tốt công tác vệ sinh khử khuẩn tất cả các đồ dùng dạy học và trường học”.

Như vậy, khoảng 2 triệu học sinh toàn Hà Nội sẽ tiếp tục phải nghỉ học do những diễn biến hết sức phức tạp của dịch COVID-19.

# Mới đây, Lãnh đạo các trường đại học Y tại TP.HCM, ĐHQG TP.HCM đã đưa ra đề xuất: Cần cho sinh viên y khoa đi học lại sớm, để làm nhân lực dự bị cho công tác chống dịch COVID-19. Lãnh đạo các trường cũng bày tỏ nguyện vọng, các bệnh viện trên địa bàn TP.HCM có thể tiếp nhận sinh viên y khoa vào thực tập để các em trang bị kiến thức cần thiết về công tác phòng, chống dịch. 

# Công an Hà Nội khuyến cáo người dân cần cập nhật thông tin liên quan đến dịch COVID-19 qua các phương tiện truyền thông, trang thông tin điện tử chính thống của ngành Y tế. Ngoài ra, Công an thành phố Hà Nội sẽ tiến hành xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng diễn biến phức tạp của dịch bệnh để đăng tải, phát tán lên không gian mạng các thông tin không đúng sự thật, xuyên tạc tình hình liên quan đến dịch bệnh tại Việt Nam, gây hoang mang trong dư luận. 

Không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới cũng xuất hiện nhiều tin giả liên quan tới dịch Covid-19

Cộng đồng mạng chung tay chống tin giả về Covid-19

Theo dõi thông tin trên Facebook những ngày này, chị Hoàng Trang (làm công việc truyền thông ở quận Hoàng Mai, Hà Nội) tỏ ra hết sức thận trọng trước khi nhấn like hoặc chia sẻ về một thông tin nào đó liên quan đến dịch Covid-19. Kể cả thông tin từ một số báo điện tử chính thống nhưng có tốc độ lan truyền lớn và thông tin gây chia rẽ quan điểm trên mạng, chị cũng không dám bày tỏ quan điểm ngay.

“Thông tin bây giờ rất nhiều chiều. Có thể hôm nay mình hiểu theo nghĩa thế này. Nhưng ngày mai, dư luận lại lái nó sang nghĩa khác, phản bác lại lập luận trước đó. Mình bày tỏ suy nghĩ đôi khi lại dựa trên nguồn tin không chuẩn thì rất dở, có khi lại phải xóa post”.

Trường hợp gần nhất mà chị Hoàng Trang thấy bối rối là thông tin “virus gây bệnh Covid-19 là nhân tạo”; và “6 người trong gia đình ở Đồng Nai chết do Corona virus”. Sau khi xác minh các nguồn tin chính thống, chị được biết đây đều là những tin giả. Dù vậy, với lượng xem và chia sẻ khổng lồ, những thông tin này đã gây tâm lý hoang mang và nhận thức sai lầm cho rất nhiều người.

Tương tự, anh Nguyễn Nam (trú tại quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) đọc được một trạng thái trên Facebook một luật sư nổi tiếng có nội dung: “Để chống Covid-19 thì chỉ cần ghi bệnh khác trong giấy báo tử là xong”. Tò mò vào trang cá nhân của người này, anh phát hiện rất nhiều trạng thái khác mang tính hoài nghi về tính minh bạch của Việt Nam trong việc công bố tình trạng dịch bệnh, thậm chí có nội dung còn khẳng định chính quyền Việt Nam đang giấu dịch!?

“Với một người có định kiến và mặc định trong đầu luôn nghĩ xấu về Việt Nam thì kiểu gì họ cũng sẽ có lý lẽ để nói xấu. Tôi đã nhấn nút report đối với Facebook này để nó không còn hiện trên tường trang cá nhân của tôi nữa”

Trao đổi với VOV Giao thông, chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh cho biết, do diễn biến quá phức tạp về thông tin Covid-19 tại Việt Nam và trên thế giới, ông và bạn bè đã chủ động lập nên Group Facebook có tên: “Chung tay chống fake news dịch cúm Covid-19”. Group này tập hợp nhiều trí tuệ của những người có hiểu biết, khả năng kiểm chứng thông tin để lọc ra và chỉ đích danh các thông tin giả, mang tính chất lừa người đọc.

“Những thông tin như người chết đầy đường, phải dùng đến lò đốt xác, làm nhiều người lo lắng cho rằng, tất cả các nước đang giấu giếm dịch, bao gồm cả Việt Nam. Chúng tôi đã tìm ra rất nhiều nguồn cho thấy những thông tin, video đã được quay ở bối cảnh, thành phố, thời điểm khác, nhưng lại được cho vào lời bình, tiếng Việt nên gây rất nhiều sự hiểu lầm”

Một trong những đối tượng tung tin giả về Covid-19 bị công an xử phạt. (Ảnh: Vietnamnet)

Theo ông Lê Quốc Vinh, nhiều người dân đã có ý thức xem thông tin xong đặt câu hỏi rằng, tin này có thật hay không, thậm chí nhắn tin hỏi những người tin cậy khác để chắc chắn. Cũng có những người vào các group để đăng tải và phản đối những thông tin giả. Điều này cho thấy, nhận thức về việc bị bao phủ bởi tin giả trên mạng xã hội, chúng có khả năng ảnh hưởng tới cuộc sống thực đã được người dân chú ý.

Tuy nhiên, theo chuyên gia Lê Quốc Vinh, có một số thông tin được làm giả hết sức tinh vi, người thiếu kiến thức về y tế hoặc công nghệ rất dễ trở thành nạn nhân. Đơn cử như hình ảnh được cho là chụp qua vệ tinh đo lượng dioxit lưu huỳnh lớn ở Vũ Hán, được tạo ra bởi lượng xác người đốt rất nhiều. Tuy nhiên, sau khi kiểm tra lại, đây là hình ảnh giả định được NASA mô tả về những vụ cháy lớn hoặc núi lửa. Người tạo ra tin giả đã bịa đặt hình ảnh, gắn với dịch Covid-19 ở Trung Quốc.

“Để phát hiện ra tin giả, thú thực là không dễ dàng đâu. Hoặc khi chúng ta có bằng chứng khoa học để chứng minh nó là tin giả thì tin giả đó đã được rất nhiều người đọc rồi. Tôi cho rằng việc quan trọng nhất là chúng ta tạo ra được những kênh truyền thông có độ xác tín rất cao, đến mức mọi người phải tin rằng đó là nguồn tin chỉ đăng tin chính xác thôi. Họ sẽ có xu hướng tìm đến những trang tin này”

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đình Anh – Vụ trưởng Vụ Truyền thông (Bộ Y tế) cũng kiến nghị sự vào cuộc của các cấp, các ngành trong việc xử lý các nguồn tin thất thiệt về Covid-19.

“Vấn đề xử lý tin đồn, chúng tôi đề nghị cơ quan chức năng và Công an cần xử lý triệt để, nghiêm minh, đừng để phát tán các thông tin thất thiệt, làm ảnh hưởng đến công tác điều trị, bảo vệ những người đang làm công tác chữa bệnh cứu người, giúp họ an tâm công tác”.

Trước diễn biến tin giả về Covid-19 ngày càng phức tạp, một số địa phương đã thí điểm diễn tập cách phân biệt tin giả với học sinh. Trong khi đó, trên mạng xã hội, các thành viên ở các hội nhóm vẫn đang ngày đêm lọc những thông tin không chính xác, mang tính chất lừa gạt tinh vi để giúp cộng đồng mạng có góc nhìn và hiểu biết đúng đắn về tình hình dịch bệnh.

Các chuyên gia khuyến cáo, người dân cần tỉnh táo và tránh nóng vội chia sẻ những thông tin mang tính chất gây sốc trên mạng xã hội, thay vào đó, cần lựa chọn các nguồn tin chính thống như webstie của Bộ Y tế, các cơ quan ngôn luận của nhà nước.

Nhiều người dân ổ ạt tìm đến các siêu thị, các khu chợ để tìm mua thực phẩm, hàng hóa tích trữ

Góc chuyên gia: Không cần tích trữ thực phẩm

Ngay sau khi Hà Nội công bố ca nhiễm Covid - 19 mới, thì tại một số khu vực trên địa bàn Thủ đô xuất hiện hiện tượng người dân ổ ạt tìm đến các siêu thị, các khu chợ để tìm mua thực phẩm, hàng hóa tích trữ.

Để lý giải cho hiện tượng này, chiều 7/3 phóng viên VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi nhanh với chuyên gia tâm lý, tiến sĩ Nguyễn Kim Quý.

PV: Thưa tiến sĩ, trước thông tin Hà Nội có ca nhiễm mới thì ở một số nơi, người dân đổ xô đi siêu thị, đi chợ để mua thực phẩm, hàng hóa tích trữ. Bà lý giải như thế nào về tình trạng này ạ?

Tiến sĩ Nguyễn Kim Quý: Thực ra người Hà Nội đang chuẩn bị đón tin tuần tới là có thể mình hết dịch, đang tâm lý phấn khởi như vậy thì có một ca khẩn cấp như thế, dẫn đến họ hoang mang, khiến họ đi mua thực phẩm dự trữ.

Thực ra đây có 1 phần là do tâm lý đám đông. Những người cung cấp thực phẩm cũng lợi dụng tâm lý đám đông này để tạo ra một dư luận xã hội. Những lời đồn thổi như vậy cứ truyền từ người này sang người kia, dẫn đến hiện tượng bị động, theo trào lưu  mà không suy nghĩ gì nữa. Họ cứ thế lan truyền rồi mua. 

Trước tình trạng này, Chủ tịch TP Hà Nội, Bí thư Thành ủy Hà Nội đã nói rằng dân không nên a dua theo tâm lý đám đông đấy. Đồng thời đảm bảo, hứa là sẽ cung cấp đầy đủ thực phẩm, nhu yếu phẩm cần thiết cho người dân.

Vì thế không cần phải tích lũy như vậy. Thế nhưng vì tâm lý đám đông, cả vì lợi nhuận mà một số thương lái bán tới 300 nghìn/cân thịt lợn. Đấy chính là ảnh hưởng của tâm lý đám đông,  khiến người dân mình lại vô tình mua đắt mà lại tiếp tay cho các thương lái họ tăng giá.  

Thứ hai là khi đổ xô nhau đến các siêu thị, chen lấn nhau, xếp hàng thì đã tạo ra một không gian rất dễ lây bệnh.

Nếu người dân tỉnh táo, nhìn nhận thấu đáo thì Việt Nam đã có một thành tích, phản ứng rất nhanh khi xử lý tình huống bệnh nhân nghi nhiễm. Chúng ta làm rất tốt và được cả thế giới công nhận. 

PV: Vậy thưa tiến sĩ, bà có lời khuyên gì với người dân Hà Nội để cùng chung tay phòng chống dịch Covid 19 ở thời điểm này ạ?

Tiến sĩ  Nguyễn Kim Quý: Chúng ta khuyến cáo là không nên đến nơi đông người, mà chúng ta lại vô tình vừa tiếp tay thương lái tăng giá đột biến, lại rơi vào nguy cơ lây nhiễm cao hơn.

VÌ thế chúng ta không nên có hành động quá khích như vậy, dẫn đến rối loạn thị trường, khiến tâm lý người dân Hà Nội không ổn định. 

Ngoài hiện tượng đi mua bán như trên thì có một hiện tượng nữa là dân ở vùng quanh nơi ở của bệnh nhân thì lo sợ và di tản khỏi địa điểm đấy.

Theo tôi thì không nên như vậy. Bởi vì mình đang ở vùng khoanh dịch, cần được theo dõi về y tế thì sẽ đảm bảo sức khỏe cho mình vì mình không biết là có bị lây hay không.

Nếu chúng ta tự động di tản ra khỏi vùng đấy, mình về quê của mình hay đến với người thân thì mình lại mang mầm bệnh đến, mình lại vô tình lan truyền bệnh dịch này. Vì vậy nên bình tĩnh, sáng suốt, hãy tuẩn thủ yêu cầu của chính quyền và ngành y tế. 

PV: Xin cảm ơn tiến sĩ Nguyễn Kim Quý đã chia sẻ với kênh VOVGT!
 

Bình luận

Đi lại

Nhật ký Đô thị

Thế giới

Kinh doanh