ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Gỡ vướng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ khởi công cao tốc Bắc - Nam 

Kiều Tuyết - Hoàng Hà
Hết tháng 8/2020 toàn bộ chi phí giải phóng mặt bằng cao tốc Bắc – Nam đã chuyển về các địa phương và hiện dự án đã có hơn 87% mặt bằng sạch. Khối lượng mặt bằng còn lại tuy không nhiều, nhưng lại tập trung vào những hạng mục phức tạp, quyết định tới phần còn lại chưa bàn giao của dự án.
Những vướng mắc trong đền bù giải phóng mặt bằng đang tác động ra sao tới tiến độ của dự án?
Những vướng mắc trong đền bù giải phóng mặt bằng đang tác động ra sao tới tiến độ của dự án cao tốc Bắc - Nam?

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

"Giá đền bù của nhà nước thấp, cây của gia đình tôi toàn cây lâu năm, có nhiều gốc bưởi đã mười mấy năm, mỗi năm nhà tôi thu từ vườn cả trăm triệu. Đề nghị nhà nước xem xét đền bù thế nào cho phù hợp để dân đỡ khổ".

"Nhà nước thu hồi hết ruộng đất, thì chúng tôi không còn gì để làm, không còn gì để canh tác. Chúng tôi mong muốn bồi thường thêm để có tiền lo công việc khác làm để ổn định cuộc sống".

Ông Tống Đức Thuận, Phó chủ tịch UBND TP. Tam Điệp (Ninh Bình) cho hay, Dự án cao tốc Bắc – Nam đoạn qua địa bàn có chiều dài 11,6km, nhưng đến nay mặt bằng mới đạt hơn 50%, do còn nhiều vướng mắc liên quan đến 271 hộ dân.

"Hiện nay vướng mắc chủ yếu là người dân đề nghị về đất vườn phải được đền bù cao hơn, cây cối hoa màu cũng đề nghị đền bù giá cao hơn".

Ông Nguyễn Đức Trung, Phó giám đốc Sở GTVT Thanh Hóa cho biết, dự án cao tốc Bắc - Nam đi qua 8 huyện của tỉnh Thanh Hóa, với gần 9.500 hộ bị ảnh hưởng, đến nay mặt bằng đạt hơn 96%. Khó khăn lớn nhất hiện nay chủ yếu tập trung ở thị xã Nghi Sơn. 

"Đoạn từ Quốc lộ 45 đi Nghi Sơn hiện nay tại địa bàn Nông Cống có một số hộ đang nằm trến đất của nông trường, họ đang đòi vượt khung giá đất ở. Còn 31 hộ ở Thị xã Nghi Sơn cũng trong tình trạng nằm trong đất rừng nên chưa kiểm kê được".

Còn theo Ông Nguyễn Hữu Trung, Phó giám đốc Sở GTVT Bình Thuận, trên địa bàn tỉnh có 3 dự án thành phần đi qua, với tổng chiều dài hơn 160km. Đến nay, công tác chi trả bồi thường, GPMB đạt hơn 95,6%, hiện còn 117 hộ dân chưa nhận tiền đền bù.

Nguyên nhân cũng tương tự như ở Ninh Bình và Thanh Hóa, tuy nhiên Bình Thuận phát sinh thêm vướng mắc liên quan đến việc hỗ trợ độ phì của đất nông nghiệp và đất thuộc diện tranh chấp.

"Tỉnh chỉ đạo các sở ngành địa liên quan rà soát, vận dụng trong khuôn khổ của pháp luật để giải quyết yêu cầu chính đáng của người dân, liên quan đến các trường hợp tranh chấp thì xem vướng ở chỗ nào để có hướng giải quyết, xử lý".

Ông Nguyễn Chung Khánh, Giám đốc Ban QLDA 7 cho biết, đến ngày 1/9 Dự án thành phần đoạn Phan Thiết – Vĩnh Hảo có dài 101km, đã giải ngân GPMB đạt hơn 70%, mặt bằng thi công đạt hơn 97,5%, hiện chỉ còn vướng 3,3km, với 83 hộ dân hộ dân chưa nhận tiền đề bù.

Hiện địa phương đã hoàn thành xây dựng 4 khu tái định cư; các công trình hạ tầng kĩ thuật đang được di dời và lựa chọn nhà thầu thi công. Để thúc tiến độ, Ban QLDA 7 thường xuyên cử cán bộ trực tiếp xuống địa phương hỗ trợ công tác giải phóng mặt bằng. 

"Ban cử một đồng chí phó tổng giám đốc trực tiếp ở đấy và một đội khoảng hơn chục anh em, sẵn sàng đi các huyện, cùng đi cùng làm cùng ăn ở với anh em Ban giải phóng mặt bằng để giải phóng mặt bằng tốt nhất. Mình đi cùng vận động dân, như bác Hồ nói gần dân thì việc gì cũng xong".

Đồng quan điểm này, ông Dương Viết Roãn, Giám đốc Ban QLDA Thăng Long – đơn vị được Bộ GTVT giao quản lý 2 dự án thành phần đoạn Mai Sơn – QL45 và Phan Thiết – Dầu Giây cho biết, hiện Ban đang phối hợp cùng hội đồng GPMB các địa phương tích cực vận động nhân dân đẩy nhanh tiến độ công tác chi trả đền bù GPMB, tái định cư. 

"Ban chúng tôi mỗi tỉnh có một văn phòng tại hiện trường, có người thường trực ở đó để phối hợp với địa phương cung cấp hồ sơ kịp thời, giải thích những vấn đề còn vướng mắc và những cơ chế chính sách liên quan đến các bộ ngành, Chính phủ...chúng tôi phối hợp với địa phương làm những văn bản kiến nghị ra để xử lý kịp thời. Cử cán bộ kinh nghiệm hỗ trợ xử lý hồ sơ".

Ông Roãn cho biết thêm, đến nay, mặt bằng của dự án Mai Sơn – QL45 đã đạt hơn 92%; công tác giải ngân chi trả đền bù đạt hơn 68%. Còn đối với dự án Phan Thiết – Dầu Giây mặt mặt đạt gần 88%; giải ngân chi trả đền bù đạt gần 82%.

Vướng mắc lớn nhất ở dự án này là toàn bộ công trình hạ tầng kĩ thuật thuộc địa bàn tỉnh Bình Thuận chưa được di dời, đặc biệt là công trình trung hạ thế và trạm biến áp huyện Hàm Thuận Nam vướng mặt bằng 42 vị trí chạy dọc tuyến. 

Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể cho hay, sau khi Quốc hội đồng ý chuyển 3 dự án thành phần phía Đông của tuyến cao tốc Bắc - Nam theo hình thức PPP sang đầu tư công, Bộ đã kịp thời tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết giao Bộ GTVT tổ chức thực hiện dự án này.

Đến nay, sau hơn 2 tháng quyết liệt triển khai với nhiều giải pháp đồng bộ, toàn bộ hồ sơ thiết kế, dự toán, mời thầu của 3 dự án đã được phê duyệt. Ngày 7/8, Bộ đã đã mở bán hồ sơ mời thầu cho 3 dự án này với 13 gói thầu và ngày 4/9 chính thức mở thầu toàn bộ 13 gói thầu xây lắp, với quyết tâm sẽ khởi công 3 dự án trong cuối tháng 9 này. 

"Với thời gian còn 26 ngày kể từ 4/9-30/9 chúng tôi sẽ tập trung xét thầu vào những gói thầu hiện nay đang có điều kiện tốt. Với 3 dự án sẽ chọn ra 3 đến 4 gói thầu để tập trung hoàn chỉnh công tác xét thầu, công bố trúng thầu trong tháng 9 và cố gắng sẽ khởi công 3-4 gói thầu cuối tháng 9 này đúng như cam kết với Thủ tướng. Số gói thầu còn lại sẽ khởi công trong tháng 10".

Để công tác đền bù, GPMB hiệu quả, cần có sự điều chỉnh kịp thời các cơ chế, chính sách để đảm bảo phù hợp với tình hình thực tế (Ảnh: QĐND)

Mặc dù Bộ GTVT và chính quyền các địa phương đều đưa ra cam kết sẽ tích cực “gỡ” vướng và “thúc” tiến độ giải phóng mặt bằng nhằm khởi công dự án trong cuối tháng này như đã “hứa” với Thủ tướng Chính phủ.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của VOVGT, chính quyền các địa phương cần có sự điều chỉnh kịp thời các chính sách chi trả đền bù giải phóng mặt bằng sao cho sát với tình hình thực tế, để người dân thực sự yên tâm nhường đất cho dự án trọng điểm quốc gia.

Đền bù, giải phóng mặt bằng vốn dĩ là công việc khó khăn, bởi liên quan đến nhiều người và thường nảy sinh những vấn đề xã hội phức tạp ở hầu hết các dự án và các địa phương. Trong đó, Dự án cao tốc Bắc – Nam, kéo dài hơn hơn 2.000 km, đi qua địa phận 20 tỉnh/thành phố và tác động đến 45% dân số cả nước. Bởi vậy, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng càng khó khăn gấp bội.

Vướng mắc phổ biến trong công tác hỗ trợ, đền bù GPMB hiện nay là tình trạng người dân chưa đồng thuận vì mức giá được bồi thường thấp. Với mức giá này, người dân chỉ đủ chi trả tiền đất tái định cư mà không đủ tiền để xây nhà cửa và ổn định cuộc sống.

Bên cạnh đó, nhiều nơi có sự chênh lệch lớn giữa giá đất được bồi thường với giá trị mua bán trên thị trường, gây ra bức xúc trong nhan dân. Một vướng mắc nữa là việc hỗ trợ, đền bù về nhà cửa, vật kiến trúc và cây cối hoa màu cũng chưa thực sự thỏa đáng, đang gây ra “điểm nghẽn” về mặt bằng.

Công tác chuẩn bị phương án thu hồi, giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong không ít trường hợp thiếu công khai, dân chủ và minh bạch; chưa được các cấp chính quyền quan tâm đúng mức, nhất  là phương án giải quyết việc làm mới, chuyển đổi nghề cho người có đất bị thu hồi. 

Một vấn đề nữa là công tác tuyên truyền, vận động, giải thích cho nhân dân hiểu rõ quy định pháp luật nhiều địa phương chưa quan tâm, thậm chí còn nặng biện pháp hành chính, áp đặt, hoặc né tránh, thiếu cương quyết. 

Nguyên nhân của những vướng mắc này chủ yếu là do cơ chế, chính sách, các quy định về thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng của Nhà nước và chính quyền địa phương chưa thực sự phù hợp với thực tế, chưa đảm bảo lợi ích của người bị thu hồi đất.

Hiện bảng giá đất để thực hiện GPMB được xây dựng dựa trên Luật Đất đai. Nhà nước ban hành khung giá đất, còn các tỉnh, thành phố được điều chỉnh cho phù hợp với địa phương, nhưng không vượt quá 30%. 

Để công tác đền bù, GPMB hiệu quả, Chính phủ, Bộ TNMT và các địa phương cần có sự điều chỉnh kịp thời các cơ chế, chính sách để đảm bảo phù hợp với tình hình thực tế, tránh tạo ra sự chênh lệch quá lớn trong giá đất đền bù và giá thị trường gây bức xúc trong nhân dân. 

Bên cạnh đó, sự vào cuộc quyết liệt của Bộ GTVT, các Ban quản lý dự án, phối hợp chặt chẽ cùng chính quyền địa phương sẽ góp phần quan trọng gỡ “nút thắt” về mặt bằng, phấn đấu “chốt” khối lượng GPMB còn lại trong đầu quý 4 tới và khởi công công 3 dự án thành phần vào cuối tháng 9 này.   
 

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn