Làm thế nào để thúc đẩy việc áp dụng Hệ thống quản lý ATGT đường bộ?

Tác giả: Phạm Trung Tuyến; Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 06/12/2018 07:44:45

VOVGT-Làm thế nào để thúc đẩy việc áp dụng Hệ thống quản lý ATGT đường bộ tại Việt Nam là câu hỏi lớn đối với các nhà quản lý, xây dựng chính sách...


Hội thảo Khoa học “Phổ biến hướng dẫn áp dụng Hệ thống Quản lý an toàn giao thông đường bộ theo tiêu chuẩn TCVN ISO 39001:2014” diễn ra sáng 4/12

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Mỗi năm, chi phí liên quan đến tai nạn giao thông của cả nước xấp xỉ 5 tỷ đô la Mỹ, chiếm gần 3% GDP. Kinh nghiệm tại nhiều quốc gia trên thế giới cho thấy, việc áp dụng Hệ thống quản lý an toàn giao thông đường bộ đã giúp kéo giảm TNGT, giảm thiểu các chi phí liên quan đến TNGT, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp.

Song, làm thế nào để thúc đẩy việc áp dụng Hệ thống quản lý an toàn giao thông đường bộ tại Việt Nam vẫn đang là câu hỏi lớn đối với các nhà quản lý, xây dựng chính sách.

Hệ thống quản lý an toàn giao thông đường bộ hay còn gọi ISO 390001 được Tổ chức Tiêu chuẩn hóa thế giới cùng các chuyên gia đến từ 16 tổ chức quốc tế xây dựng từ năm 2012 và đã được nhiều quốc gia áp dụng thành công.

Đến năm 2014, Tổng cục đo lường chất lượng –Bộ Khoa học Công nghệ đã chuyển đổi nội dung này theo tiêu chuẩn Việt Nam với số hiệu TCVN ISO 390001 phiên bản 2014. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu và hướng dẫn đối với hệ thống quản lý ATGT đường bộ, nhằm giảm thiểu số vụ tai nạn, số người chết và bị thương vì TNGT.

Nhiều chuyên gia cho rằng, ưu điểm của Tiêu chuẩn này có thể áp dụng ở tất cả các đơn vị, tổ chức có liên quan đến đường bộ không phân biệt loại hình, quy mô, sản phẩm và dịch vụ. Bao gồm cả các cơ quan quản lý liên quan đến đường bộ như các cơ quan về quy hoạch thiết kế vận hành kết cấu hạ tầng giao thông, các cơ quan liên quan đến đăng kiểm cơ giới đường bộ, các đơn vị đào tạo sát hạch lái xe, các tổ chức liên quan đến cứu hộ, cứu nạn ở cấp Trung ương và địa phương.

Ông Trần Hữu Minh, Đại diện Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia trình bày tham luận tại Hội thảo

TS Trần Hữu Minh- Phó Chánh văn phòng Ủy ban ATGT quốc gia cho rằng, việc áp dụng tiêu chuẩn ISO 39001 là đòi hỏi tất yếu khách quan và cấp bách trong giai đoạn hiện nay khi thị trường vận tải đường bộ tăng trưởng nhanh, yêu cầu về chất lượng, về an toàn của người dân Việt Nam và của các đối tác ngày càng chặt chẽ. Việc có Chứng chỉ ATGT ISO 390001 sẽ giúp các doanh nghiệp, đơn vị có ưu thế rất lớn trên thị trường và tạo điều kiện thuận lợi trong việc đàm phán kí kết các hợp đồng vận tải về hàng hóa, hành khách.

Bên cạnh đó, ông Trần Quốc Dũng- Phó Giám đốc Trung tâm chứng nhận phù hợp (Quacert) cho biết, các đơn vị có hoạt động tương tác với giao thông đường bộ nói chung và DN vận tải nói riêng sẽ giúp nâng cao hệ số an toàn của doanh nghiệp đó cũng như đạt được những lợi ích về mặt kinh tế:

“Lợi ích lớn nhất là họ có thể kéo giảm số lượng TNGT, dẫn đến loại bỏ tai nạn chết người và thương tích nặng thì họ sẽ giảm được chi phí, qua đó tăng hiệu quả KD của mình lên. Điểm thứ hai các đơn vị áp dụng tiêu chuẩn này có khả năng lớn tiếp cận các quy định của pháp luật và tăng cường sự tuân thủ, có cơ hội rất lớn để giáo dục phổ biến cho toàn bộ nhân viên của mình về kiến thức pháp luật và ý thức tham gia giao thông đường bộ”.

Ông Dũng cho biết thêm, mặc dù lợi ích từ việc sử dụng Tiêu chuẩn ISO 39001 có thể thấy rất rõ, nhưng từ năm 2014 đến nay, mới chỉ có một vài doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn này. Nguyên nhân là do công tác tuyên truyền đến các doanh nghiệp chưa hiệu quả và chưa có sự hỗ trợ của Nhà nước đối với việc tiếp cận các tiêu chuẩn này.

Từ phía doanh nghiệp, có nhiều đánh giá tích cực về việc áp dụng Tiêu chuẩn ISO 39001, song vẫn còn băn khoăn ngần ngại:

“Theo tôi, rất hữu ích cho các đơn vị, nhất là các đơn vị sử dụng nhiều dịch vụ vận tải, đưa đón nhân viên. Việc thuê các đơn vị bên ngoài xảy ra rất nhiều rủi ro như rủi ro về tai nạn hoặc mất chi phí quản lý về rủi ro trên con đường”.

“Chắc chắn khi làm theo 1 tiêu chuẩn như ISO thì chắc chắn DN sẽ phải mất công mất sức đạt được các tiêu chuẩn. Đặc biệt là Tiêu chuẩn về ATGT đường bộ viện dẫn rất nhiều quy định bắt buộc của giao thông đường bộ cần đáp ứng như là hệ thống định vị.. Cái này là cái khó của Doanh nghiệp vừa phải nắm bắt các tiêu chuẩn của kĩ thuật và Tiêu chuẩn 390001”.

Với mong muốn, các doanh nghiệp, đơn vị trên cả nước cùng chung tay với các cơ quan chức năng trong việc kéo giảm tỷ lệ TNGT tại Việt Nam, Tổng cục đo lường chất lượng đang nỗ lực thực hiện các giải pháp nâng cao nhận thức của các doanh nghiệp, đơn vị đối với Tiêu chuẩn ISO thông qua việc đào tạo các chuyên gia tư vấn và dự kiến sẽ áp dụng tại 10 doanh nghiệp liên quan đến đường bộ trong thời gian tới.

Bà Hoàng Thị Na Hương, đại diện Quỹ Pòng chống thương vong châu Á nhận định VIệt Nam đã rất nỗ lực và khá khó khăn để đạt được mức độ tăng trưởng GDP là 7%, thế nhưng riêng thiệt hại do tai nạn giao thông đường bộ đã làm mất đi 3%.

Từ kinh nghiệm về thực hiện chiến dịch tuyên truyền về đội mũ bảo hiểm, bà Hoàng Na Hương- Phó Chủ tịch Quỹ phòng chống thương vong châu Á cho rằng, để thúc đẩy việc áp dụng Tiêu chuẩn ISO 390001 thì cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giúp các đơn vị, doanh nghiệp nhận thức được việc áp dụng tiêu chuẩn này không chỉ đem lại lợi ích cho doanh nghiệp mà cho toàn bộ những người đang tham gia giao thông trên đường:

“Chúng tôi cần phải phối hợp với rất nhiều cơ quan liên quan, để khi họ biết được những lợi ích của tiêu chuẩn này đem lại về mặt năng suất, chất lượng, quản lý của họ như thế nào thì họ sẽ áp dụng. Khi chúng ta tuyên truyền để người dân, đối tượng thụ hưởng lắng nghe, hiểu được những quy định pháp luật chúng ta phải đi cùng với các hoạt động giáo dục và các cơ quan quản lý sẽ thực hiện các biện pháp xử lý vi phạm”.

Về phía Ủy ban ATGT Quốc gia, TS Trần Hữu Minh cho rằng, nếu chỉ dừng ở góc độ tiếp cận với Doanh nhiệp thì Tiêu chuẩn ISO vẫn chỉ mang tính khuyến cáo, định hướng. Bởi vậy, rất cần tạo ra hành lang pháp lý, những ưu thế cho những DN áp dụng TC ISO thì chúng ta có thể tạo ra được một môi trường thuận lợi để các DN tự chủ động áp dụng Tiêu chuẩn ISO trong hoạt động vận tải. Ông Minh nhấn mạnh:

“Việc ứng dụng tiêu chuẩn này rất tích cực và đem lại nhiều lợi ích. Ủy ban sẽ đóng vai trò thúc đẩy, kiến tạo để làm sao tạo ra được môi trường pháp lý thuận lợi cho những DN có chứng chỉ ISO 390001 để làm sao nâng cao sức cạnh tranh của DN đảm bảo an toàn trong cả nội địa và quốc tế”.

Đồng tình với quan điểm này, Thạc sỹ Lê Minh Châu - Phó Chủ tịch, kiêm Tổng thưc ký Hiệp hội ATGT Việt Nam

“Trong tương lai cần sự vào cuộc thiết thực của các Bộ ban ngành liên quan cũng như báo chí tuyên truyền vào cuộc hơn nữa để sao các DN nhận thức được sự cần thiết và sự tham gia đầy đủ hơn vào xây dựng tiêu chuẩn 39001 … nhất là khi Việt Nam đã tham giao vào các tiêu chuẩn quốc tế như WHO và APEC”.

Áp dụng tiêu chuẩn ISO trong quản lý an toàn giao thông mang lại lợi ích nhiều mặt và lâu dài cho cộng đồng cũng như bản thân doanh nghiệp. Nhưng làm thế nào để thúc đẩy doanh nghiệp tự giác áp dụng tiêu chuẩn này? Nhà báo Phạm Trung Tuyến - Phó giám đốc Kênh VOVGT bình luận:

Không chỉ riêng trong lĩnh vực an toàn giao thông, mọi hoạt động đều dễ dàng quản lý và kiểm soát chất lượng hơn khi áp dụng những chuẩn mực khoa học, có sự đồng nhất về giá trị. Nhưng, cũng giống như rất nhiều hệ thống quản lý chất lượng khác, hệ thống quản lý an toàn giao thông đường bộ, hay còn gọi là ISO 390001, đều không dễ dàng được các tổ chức, doanh nghiệp ở Việt Nam áp dụng.

Tham gia vào một hệ thống quản lý, với các tiêu chuẩn được quy định rõ ràng, người ta được gì? Lợi ích của việc tham gia ISO 390001, như các chuyên gia về an toàn giao thông đã phân tích, đó là khả năng kiểm soát nhằm giảm tai nạn giao thông, giảm chi phí phát sinh do tai nạn.

Tuy nhiên, đó là những lợi ích khá trừu tượng đối với các doanh nghiệp, tổ chức vì tai nạn giao thông vẫn được nhìn nhận ở khía cạnh may rủi là chính, vì tai nạn đôi khi không hẳn do nguyên nhân chủ quan. Với các tổ chức, doanh nghiệp, các yếu tố năng động, tiện lợi vẫn luôn là điều hấp dẫn nhất.

Khi tham gia vào một hệ thống quản lý, đương nhiên người ta sẽ phải có tuân thủ nhiều trách nhiệm, nhiều điều khoản ràng buộc hơn, phát sinh thêm chi phí giám sát, quản lý so với những đối thủ cạnh tranh. Đổi lại là những lợi ích có vẻ lâu dài, và không trực tiếp, đặc biệt là khi việc tham gia không phải là bắt buộc đối với toàn thị trường.

Thông thường, để xã hội áp dụng một hệ thống tiêu chuẩn, người ta có hai cách tiếp cận. Thứ nhất là áp đặt một cách toàn diện. Thứ hai là tạo ra những lợi ích trực tiếp đối với những đơn vị tích cực tham gia. Giống như để khuyến khích người dân dùng xe điện để giảm ô nhiễm, nhiều nước châu âu có những chính sách trợ giá, hoặc ưu tiên điểm đỗ xe cho ô tô điện.

Muốn xã hội tham gia hệ thống quản lý an toàn giao thông đường bộ một cách tự nguyện, các nhà làm chính sách không có cách nào khác là phải tạo ra những lợi ích trực tiếp đối với người tham gia. Ví dụ, nếu doanh nghiệp nào tham gia hệ thống này sẽ được giảm thuế, hoặc coi như có thêm điểm cộng khi tham gia đấu thầu cung cấp các dịch vụ công cộng.

Sẽ không thể thuyết phục bất cứ ai tham gia tự nguyện vào một hệ thống chỉ vì những lợi ích công cộng mà không được hưởng lợi trực tiếp một cách cụ thể. Vì thế, để đạt được một tiến bộ nhỏ cũng cần các chính sách điều chỉnh lợi ích một cách phù hợp. Và điều chỉnh lợi ích một cách lành mạnh, không gì khác là phải mặc cả.

Chính sách ưu đãi cho các tổ chức doanh nghiệp khi tham gia hệ thống quản lý an toàn giao thông đường bộ sẽ kéo giảm nguồn thu ngân sách như thế nào? Bù lại, với tỷ lệ nhất định tổ chức, doanh nghiệp tham gia hệ thống thì hiệu quả giảm tai nạn giao thông sẽ ra sao? Khi các con số được đặt lên bàn đàm phán để mặc cả chính sách, mọi việc sẽ trở nên dễ dàng. Vì thế, đã đến lúc UBATGT cần phải sẵn sàng, và chủ động trong việc mặc cả chính sách vì sự an toàn của người tham gia giao thông đường bộ.

Tác giả: Phạm Trung Tuyến; Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 06/12/2018 07:44:45
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao