Nhức nhối tình trạng ô nhiễm tại các đô thị (Bài 2): Phương tiện giao thông là 'thủ phạm' chính

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 07/09/2018 07:49:45

VOVGT-Phương tiện GT, chủ yếu xe máy là tác nhân chính gây ô nhiễm trong khi hiện chưa có các quy định cụ thể để kiểm soát lượng khí thải của phương tiện này...


Phương tiện giao thông, trong đó chủ yếu xe máy được xem là một trong những nguồn gây ô nhiễm lớn đối với môi trường

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Như Kênh VOV Giao thông đã đề cập trước đó, ô nhiễm không khí trong đô thị có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau: từ khói đốt rơm rạ, các công trình xây dựng, các khu công nghiệp và các hoạt động giao thông. Tuy nhiên, ô nhiễm từ khí thải phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch được coi là nguồn gây ô nhiễm chính.

Số liệu thống kê cho thấy, mỗi năm cả nước tiêu thụ 3,5 triệu xe máy và vẫn tiếp tục tăng trưởng qua các năm, khiến cho tình trạng ùn tắc giao thông và ô nhiễm không khí tại các đô thị rất khó giải quyết.

Theo số liệu mới nhất từ tổ chức Trung tâm phát triển sáng tạo xanh (Green ID), trong quý II/2018, chất lượng không khí của Hà Nội và Tp.HCM có sự cải thiện hơn so với quý I.

Chỉ số chất lượng không khí AQI trung bình của Hà Nội trong quý II là 86, hàm lượng bụilơ lửng có đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 2,5 µm - micromet (PM 2.5) trung bình là 30,6 Micromet/m3. Con số này thấp hơn so với tiêu chuẩn chất lượng không khí xung quanh của quốc gia 50 micromet/m3. Số ngày vượt ngưỡng tiêu chuẩn PM2.5 quốc gia cũng giảm xuống chỉ còn 7 trong 91 ngày trong quý 2.

Khi so sánh với tiêu chuẩn PM 2.5 của Tổ chức y tế thế giới WHO, Hà Nội có 41 ngày trên 91 ngày vượt ngưỡng. Trong khi đó, nồng độ PM2.5 của thành phố Hồ Chí Minh trong quý 2, thấp hơn so với Hà Nội và Tp.HCM không có ngày nào vượt quy chuẩn chất lượng không khí xung quanh quốc gia. So với tiêu chuẩn không khí của WHO, HCM có gần 40% số ngày vượt chuẩn.

Mặc dù, chất lượng không khí đã có sự cải thiện trong quý 2 nhưng thực tế cho thấy, người tham gia giao thông tại 2 đô thị này vẫn dễ dàng cảm nhận được bầu không khí ô nhiễm, ngột ngạt bởi khí thải từ các phương tiện giao thông tại những nút giao hay trên những tuyến đường giao thông vào giờ cao điểm.Đánh giá về thực trạng ô nhiễm khí thải phương tiện tại các đô thị lớn của Việt Nam, Chuyên gia môi trường, TS Ngô Thọ Hùng đánh giá:

“Các đô thị lớn của Việt Nam, ô nhiễm giao thông chiếm khoảng 70% tổng lượng phát thải của cả thành phố. Trong bối cảnh hiện nay, nồng độ khí thải ở các đường giao thông, khu vực đông dân cư rất lớn, vượt ngưỡng cho phép khá nhiều lần”.

Nguồn chất thải từ phương tiện giao thông, chủ yếu được đánh giá là tác nhân chính gây ô nhiễm không khí

Đại diện Sở Tài Nguyên Môi trường Hà Nội cũng thừa nhận, kết quả quan trắc tại một số địa điểm cũng cho thấy, nguồn chất thải từ phương tiện giao thông, là tác nhân chính gây ô nhiễm không khí. Tại một số khu vực có lưu lượng phương tiện giao thông đông đúc như trạm ở Minh Khai, Hàng Đậu các chỉ số về nồng độ bụi tăng cao.

TS Nguyễn Tùng Lâm- Giám đốc Trung tâm Thông tin, tư vấn và đào tạo Viện Chiến lược, chính sách và Tài Nguyên Môi trường- Bộ Tài Nguyên Môi trường cho biết, trong quá trình lưu thông, các phương tiện giao thông đã sản sinh ra những loại khí gây hại cho môi trường và là nguyên nhân gây ra hiệu ứng nhà kính:

“Các phương tiện vận tải thường sử dụng nhiên liệu xăng, dầu diesel hoặc các nhiên liệu có nguồn gốc hóa thạch. Khi mà đốt các nhiên liệu này tạo ra khí Co2 gây hiệu ứng nhà kính”.

Theo kết quả nghiên cứu Viện sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường, khí thải từ phương tiện giao thông đã gây ảnh hưởng đến sức khỏe của cộng động dân cư sống gần các trục đường giao thông lớn hay các nút giao thông trọng điểm. Các biểu hiện bệnh thường gặp có liên quan đến bệnh đường hô hấp, hệ thần kinh trung ương, bệnh tim mạch.

Cũng theo kết quả nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng, hiện nay hàm lượng benzen trong xăng- nhiên liệu sử dụng chủ yếu của các phương tiện giao thông tại Việt Nam cao hơn so với một số quốc gia khác. Bác sĩ Đinh Xuân Ngôn công tác tại Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường lưu ý:

“Hiện nay cái xăng chúng ta nhập về, hàm lượng benzene cao hơn cả các nước xung quanh, nhưng không hiểu sao chúng ta lại nhập về. Có thể là do kinh phí. Nhưng hàm lượng benzen là chất độc hại nếu cao như vậy thì cũng cần nghiên cứu. Ô nhiễm không khí mà cơ quan đầu tiên bị ảnh hưởng là cơ quan hô hấp”.

Một số chuyên gia môi trường nhận định, nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm khí thải phương tiện tăng cao là do công tác quy hoạch bố trí các khu dân cư và khu làm việc chưa thực sự hợp lý. Nhiều người tham gia giao thông phải di chuyển những quãng đường xa từ nhà tới các trường học, nơi làm việc làm tăng thêm mật độ phương tiện giao thông.

Trong khi đó, quá trình đô thị hóa khiến một lượng lớn người dân từ các tỉnh lân cận tập trung về Hà Nội ngày càng tăng, kéo theo sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng phương tiện cá nhân, đặc biệt là xe máy.

Thống kê tại Hà Nội hiện có hơn 5,2 triệu xe máy, với mức tăng trưởng 6%/năm, dự báo đến năm 2020, thủ đô sẽ có khoảng 6,1 triệu xe. Trong khi đó, hiện Tp.HCM có khoảng 7,5 triệu xe và với tốc độ tăng trưởng trên 5% mỗi năm, dự kiến đến năm 2020, Tp.HCM sẽ có khoảng 8,2 triệu xe.

Hiện các thành phố này còn có 1 số lượng lớn các phương tiện cũ nát đã sử dụng rất lâu. Chính quyền các thành phố đang loay hoay tìm giải pháp nhằm giảm thiểu phương tiện cá nhân để từng bước kiểm soát và hạn chế những ảnh hưởng của khí thải phương tiện đến chất lượng không khí.

Hiện nay, đa phần người dân tại các đô thị lớn sử dụng xe máy làm phương tiện đi lại chính, tuy nhiên những phương tiện này lại chưa có quy định cụ thể về việc kiểm định chất lượng khí thải

Hiện nay, đa số người dân tại các đô thị sử dụng xe máy làm phương tiện đi lại chủ yếu. Trong khi đó, khác với phương tiện ô tô, loại hình phương tiện này chưa có những quy định cụ thể về kiểm định chất lượng khí thải. Kênh VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi với Thạc sỹ Đỗ Khắc Sơn - Giảng viên khoa cơ khí ô tô - trường Đại học GTVT Hà Nội về vấn đề này

PV: Thưa ông, hiện nay, chính quyền một số đô thị có kế hoạch thu hồi xe máy cũ nát. Xin ông cho biết quan điểm của mình về vấn đề này?

TS. Đỗ Khắc Sơn: Ô nhiễm không khí từ giao thông có liên quan đến số lượng xe. Số lượng xe của chúng ta tăng lên. Thứ 2 là những xe, đặc biệt xe máy hiện nay chúng ta chưa có những quy định thu hồi xe máy cũ. Để mà thu hồi còn nhiều vấn đề liên quan chẳng hạn như chúng ta chưa có những cái quy định niên hạn của xe máy nên cũng khó về vấn đề thu hồi.

Vì những xe cũ nên đương nhiên phát thải ra môi trường lớn và nó có thể ảnh hưởng đến môi trường như ô nhiễm khói bụi, ô nhiễm tiếng ồn và ô nhiễm ánh sáng. Khói chúng ta thải ra nhiều ngoài gây mệt mỏi cho con người thì tầm nhìn chúng ta bị ảnh hưởng. Hiện nay mảng xe máy chúng ta chưa có kiểm định khí thải.

Đối với động cơ xăng và động cơ diesel sẽ kiểm tra nồng độ HC,CO và NOX, còn động cơ diesel đo độ khói. Hiện nay đã có quy định đó rồi. Tuy nhiên hiện nay đối với mảng xe máy, hiện nay chúng ta chưa có kiểm định mảng xe máy nên tất cả những xe máy lưu thông trên đường chúng ta chưa kiểm soát được nồng đồ khí thải của xe máy.

PV: Ngoài vấn đề chất lượng, niên hạn phương tiện giao thông, chất lượng nhiên liệu có mối liên quan như thế nào đến vấn đề ô nhiễm khí thải thưa ông?

TS. Đỗ Khắc Sơn: Hiện nay rất khó nói là phù hợp hay không phù hợp của nhiên liệu. Bởi vì hiện nay Việt Nam của chúng ta cũng sử dụng động cơ xăng và diesel, nhiên liệu chúng ta cũng nhập từ các nước đó nên chúng ta không thể nói được là ảnh hưởng do nhiên liệu. Hiện nay rất khó nói ô nhiễm là ảnh hưởng do nhiên liệu hay không? Tuy nhiên chúng ta có thể thấy, càng tiêu hao nhiên liệu càng nhiều thì phát thải ra môi trường càng lớn.

PV: Vâng xin cám ơn ông!

Một số đô thị trên thế giới đã từng đối mặt với tình trạng ô nhiễm không khí do sự gia tăng nhanh chóng của các phương tiện giao thông. Hà Nội và Tp.HCM cũng không phải là ngoại lệ.

Chính quyền các đô thị này đã thực hiện những giải pháp như thế nào để quản lý chất lượng không khí, hạn chế tình trạng ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng đến sức khỏe, làm gia tăng gánh nặng chi phí y tế cho xã hội.

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 07/09/2018 07:49:45
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao