ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

"Khoảng trống" quy định trẻ em dưới 6 tuổi phải đội mũ bảo hiểm 

Kiều Tuyết - Quách Đồng
Hiện mới chỉ có quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm với trẻ  em từ 6 tuổi trở lên khi đi cùng người lớn trên mô tô, xe máy, còn trẻ dưới 6 tuổi thì không. Thị trường cũng chưa có loại mũ bảo hiểm chính thức nào được thiết kế riêng cho nhóm trẻ này để sử dụng khi ngồi trên mô tô, xe máy.

Trong khi đó, cơ quan chức năng cũng gần như chưa có khuyến cáo hoặc hướng dẫn chính thức về vấn đề này, mà chủ yếu cha mẹ tự tìm hiểu, trang bị. Đây là những “khoảng trống” rất cần được nhanh chóng “lấp đầy” trong bối cảnh mỗi năm có hàng nghìn trẻ em thương vong do TNGT. 

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Tình trạng phụ huynh không cho con em mình đội mũ bảo hiểm thường xuyên xảy ra
Tình trạng phụ huynh không cho con em mình đội mũ bảo hiểm thường xuyên xảy ra

Vào mỗi buổi sáng, tại cổng trường mầm non Xuân Tảo, quận Bắc từ Liêm, Hà Nội, rất đông các cháu từ 3-5 tuổi được ông bà, bố mẹ hoặc người thân đưa đến trường bằng xe đạp, xe máy, nhưng toàn bộ các cháu đều không đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên mô tô hoặc xe gắn máy. Tình trạng này cũng diễn ra tương tự khi các cháu đi chơi cùng người thân và gia đình. Khi được hỏi, cả bố mẹ và các cháu đều có lý do riêng cho việc không đội mũ bảo hiểm của mình:

Dạ, do nhà cháu gần nên cháu không cần phải đội ạ.

Không có mũ nên không mang, mình mang đi mình có mang đi để đây cũng không để được.

Em về em cũng phải duy nghĩ thêm, mũ bảo hiểm thì quên và thiếu nên em cũng phải suy nghĩ thêm.

Ông Nguyễn Văn Thạch, Vụ trưởng Vụ ATGT, Bộ GTVT cho biết, từ Nghị quyết 32 năm 2007 của Chính phủ đến Chỉ thị số 04/2018 của Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ quy định việc bắt buộc đội mũ bảo hiểm cho trẻ em từ 6 tuổi trở lên khi ngồi trên mô tô, xe gắn máy. Nguyên nhân là do ngành y tế lo ngại xương cổ trẻ dưới 6 tuổi còn mềm, nếu đội mũ thì khả năng xảy ra va chạm có thể gây tổn thương xương cổ của trẻ:

Kết cấu của trẻ em thì tỷ trọng đầu so với cơ thể thì lớn hơn so với tỷ trọng của người trưởng thành. Do vậy, khi bị ngã chẳng hạn thì trẻ em dễ bị tổn thương hơn. Đó là về lý thuyết. Nhưng vì người ta sợ có thể là nó bị tổn thương đốt sống cổ cho nên không quy định trẻ em dưới 6 tuổi phải đội, mà cái đấy tùy thuộc các phụ huynh có ý muốn thì đội cho con thôi.

Bà Trịnh Thu Hà, Phó Chánh Văn phòng UBATGTQG cho biết, hiện tỷ lệ trẻ từ 6-18 tuổi đội mũ bảo hiểm cũng đạt chưa cao. Kết quả khảo sát do Công ty Honda Việt Nam tiến hành tại 10 tỉnh, thành phố vào năm 2018 cho thấy, chỉ có 44% trẻ đội mũ bảo hiểm, có địa phương chỉ đạt 28%. Riêng trẻ dưới 6 tuổi thì chủ yếu khuyến nghị để cha mẹ đội mũ bảo hiểm cho con:

Khi trẻ đã có thể ngồi vững và cổ cứng, đỡ được đầu và mũ vừa thì nên đội thì nên đội mũ khi tham gia giao thông chứ không có quy định bắt buộc. Tại vì nói về tuổi sẽ rất mập mờ, ví dụ có rất nhiều trẻ mới 4-5 tuổi nhưng đã cao to như trẻ 6 tuổi chẳng hạn thì trẻ đấy đã đủ phát triển để đội mũ rồi. Các em đội mũ thì tỷ lệ an toàn của các em tăng lên thì khuyến nghị, khuyến khích cha mẹ đội cho các em.

Không chỉ thiếu quy định và khuyến cáo từ phía các cơ quan chức năng, mà ngay cả việc thiết kế, sản xuất mũ bảo hiểm cho trẻ dưới 6 tuổi cũng thiếu. Khảo sát nhanh của phóng viên VOVGT cho thấy, hầu hết các nhãn hiệu mũ bảo hiểm đạt chuẩn cho trẻ từ 6 tuổi trở lên và người trưởng thành của các hãng như Protec, Honda… chủ yếu bán tại các đô thị, còn tại vùng ngoại thành, nông thôn rất thưa vắng. Mũ bảo hiểm cho trẻ dưới 6 tuổi hầu như không có. Các bậc cha mẹ muốn trang bị mũ cho trẻ dưới 6 tuổi chủ yếu tự tìm hiểu, tự trang bị.

Ông Nguyễn Trọng An, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cộng đồng cho rằng, việc bắt buộc đội mũ bảo hiểm đối với người ngồi trên mô tô, xe gắn máy đã đi vào thực tiễn hơn 10 năm. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ như hiện nay, có nhiều loại mũ bảo hiểm dành cho trẻ dưới 6 tuổi, có trọng lượng nhẹ, hoàn toàn phù hợp cho trẻ dưới 6 tuổi:

Mũ bảo hiểm hiện đại hiện nay rất phù hợp, rất đẹp, nhẹ, rất bắt mắt cho trẻ con, đã xuất hiện rất nhiều kể cả thị trường trong nước và nước ngoài. Cho nên để bảo vệ cho con em mình thì khuyến khích các ông bố, bà mẹ có thể sử dụng để đội những loại mũ như thế cho những trẻ nhỏ từ 3 tuổi trở lên.

Không chỉ thiếu quy định và khuyến cáo từ phía các cơ quan chức năng, mà ngay cả việc thiết kế, sản xuất mũ bảo hiểm cho trẻ dưới 6 tuổi cũng thiếu

Nhiều năm gắn bó với việc điều trị cho các bệnh nhân nhỏ tuổi, Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, nguyên trưởng Khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cũng cho rằng, việc đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn cho trẻ từ 3-6 tuổi sẽ hạn chế đáng kể chấn thương nếu không may xảy ra tai nạn giao thông:

Chúng ta hãy mua mũ bảo hiểm và đội cho các cháu, không may mà nhỡ như có ngã thì chúng ta bảo vệ được cho các cháu. Nếu không, khi các cháu bị chấn thương sọ não thì sau này các cháu học hành kém, không học được.

Mỗi năm có hàng nghìn trẻ em bị thương vong do TNGT gây ra. Việc đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn sẽ góp phần hạn chế đáng kể chấn thương cho trẻ nếu không may xảy ra tai nạn. Dưới góc nhìn của VOVGT, để thực hiện được điều này, thì các “khoảng trống” cần được nhanh chóng “lấp đầy” từ quy định, hướng dẫn của cơ quan chức năng, cho đến nhận thức của người dân, và sản phẩm phục vụ an toàn giao thông cho trẻ em dưới 6 tuổi.

MBH cho trẻ em: đừng đợi “nhà có điều kiện”

Trả lời VOVGT trong một chương trình tọa đàm gần đây về tình hình đáng ngại của Mũ bảo hiểm (MBH) rởm, MBH kém chất lượng tràn lan trên thị trường với sự tham gia của Đại diện Ủy ban ATGTQG và Bộ Khoa học công nghệ, thì việc kiểm soát chất lượng MBH cho người đi mô tô, xe máy hiện nay vẫn đang rất khó khăn, bởi nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Về cơ bản, lựa chọn an toàn vẫn phụ thuộc chủ yếu vào chính người tham gia giao thông.

Đó là loại mũ đã được luật hóa cho người từ 6 tuổi trở lên ngồi trên mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông. Quy chuẩn đã có, đầy đủ các cơ quan nhà nước chuyên ngành thực hiện quản lý về chất lượng, về lưu hành, về sử dụng trong tham gia giao thông,… mà còn ngổn ngang như thế, huống hồ là một nhóm tuổi chưa hề được nhắc tới trong chuyện này, từ quy định đến sản phẩm đảm bảo ATGT khi đi xe 2 bánh.

Đối với trẻ dưới 6 tuổi, ngoài vấn đề lo sợ ảnh hưởng đến kết cấu xương cổ, thì đại diện Ủy ban ATGTQG cũng cho hay, các nước phương Tây không có quy chuẩn cho MBH với nhóm này, vì trẻ em ở độ tuổi nhất định nào đó khi tham gia giao thông thì buộc phải được chở bằng ô tô.

Nhưng đó là chuyện của “nhà có điều kiện”. Còn ở Việt Nam, ngay tại các đô thị, một tỷ lệ rất lớn trẻ bắt đầu biết ngồi là được chở bằng xe hai bánh, trong điều kiện giao thông công cộng chưa đủ tiện lợi, mà giao thông hỗn hợp còn quá phức tạp, thì nguy cơ tai nạn giao thông không trừ nhóm tuổi nào, dù trẻ trên 6 tuổi hay dưới 6 tuổi. Và với trách nhiệm bảo vệ trẻ em, tất cả các nguy cơ đều cần phải cơ quan quản lý được nhìn nhận, khuyến cáo kịp thời.

Về sản phẩm, mặc dù các loại mũ bảo hiểm cho trẻ em dưới 6 tuổi đã xuất hiện trên thị trường, nhưng chủ yếu là hàng nhập khẩu, bán ở hệ thống các siêu thị lớn, và cũng ít khi được “trưng” ra, vì không nhiều người hỏi. Mức độ phổ biến của nó, do vậy chưa đủ để nhiều ông bố bà mẹ biết tới, nhất là khu vực ngoại thành và các địa bàn nông thôn, miền núi.

Cần sớm có giải pháp tăng cường, siết chặt quy định việc đội mũ bảo hiểm ở trẻ em 

Cũng do là hàng nhập khẩu, nên thường không có nhiều kích cỡ, rất khó phù hợp với chu vi vòng đầu của trẻ em Việt Nam ở các độ tuổi khác nhau từ 3 đến 6 tuổi. Giá các loại sản phẩm này cũng không hề rẻ, thậm chí còn đắt hơn các loại MBH dành cho người lớn.

Nhưng điều quan trọng hơn, do chưa có những khuyến cáo chính thức từ phía cơ quan chức năng về tầm quan trọng của việc đội mũ bảo hiểm cho trẻ em dưới 6 tuổi, nên nhiều phụ huynh vẫn thờ ơ, chưa tự chủ động tìm và trang bị mũ cho con mình. An toàn của trẻ vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ cẩn thận của người chở các em và của người đi đường, khi không hề có trang thiết bị bảo vệ. 

Song song với việc đưa ra khuyến cáo khoa học để tăng mức độ chú ý và thay đổi nhận thức, hành vi của phụ huynh trong vấn đề sử dụng MBH cho trẻ dưới 6 tuổi khi tham gia giao thông, thì vấn đề sản xuất, phân phối và kiểm soát chất lượng của sản phẩm này cũng cần được chú ý nhiều hơn, để vừa đảm bảo chất lượng, phù hợp với người sử dụng, vừa dễ tiếp cận (cả về mức độ phổ biến lẫn giá thành).

12 năm sau khi triển khai đồng loạt quy định đội MBH đối với người lớn, và hơn 3 năm kể từ có chế tài bắt buộc đội BMH cho trẻ em từ 6 tuổi trở lên khi tham gia giao thông bằng xe 2 bánh, cùng đi trên xe máy với người lớn, đến giờ mới bàn chuyện MBH cho trẻ dưới 6 tuổi, là hơi muộn. Song, muộn vẫn hơn không, trong nỗ lực của toàn xã hội để đảm bảo an toàn cho trẻ em.

Và nỗ lực đó cần bắt đầu bằng việc lấp đầy những “khoảng trống” về quy định, về khuyến cáo và hướng dẫn từ phía cơ quan chức năng, về nhận thức của phụ huynh, về sản phẩm phục vụ an toàn giao thông cho trẻ dưới 6 tuổi. Không nên và không thể đợi đến khi “nhà có điều kiện”./.
 

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
19°С
TP. Hồ Chí Minh
26°С
TP. Hạ Long
20°С
Nha Trang
25°С
Vũng Tàu
25°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn