Giá xăng tăng, dầu giảm còn hơn 27.000 đồng/lít
Bộ Công Thương vừa phát thông báo về việc điều hành giá xăng dầu áp dụng từ 15h ngày 7/5.
Trước thực trạng ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn ngày càng gia tăng, việc kiểm soát khí thải từ phương tiện giao thông – đặc biệt là xe máy – đang được đặt ra cấp bách.
Theo dự thảo của Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến, xe máy dưới 5 năm sử dụng sẽ không phải kiểm định khí thải trực tiếp, nội dung này đang thu hút nhiều sự quan tâm của dư luận với nhiều ý kiến khác nhau.
Nên tính theo "tuổi xe" hay số kilomet đã chạy?
Anh Phạm Văn Tuấn, trú tại Khâm Thiên, Hà Nội, sau một thời gian dài sử dụng xe máy cũ, gần đây anh đã quyết định đổi sang một chiếc xe máy mới để thuận tiện hơn cho công việc và đảm bảo việc đi lại an toàn, ổn định trong điều kiện giao thông đông đúc của thành phố.
Cũng như nhiều người dân khác, anh Tuấn bắt đầu quan tâm đến những thay đổi trong chính sách liên quan đến kiểm định khí thải xe máy, đặc biệt là đề xuất xe máy dưới 5 năm sử dụng có thể được miễn kiểm định trực tiếp.
Từ trải nghiệm thực tế của mình, anh Tuấn cho rằng cần điều chỉnh tiêu chí quản lý sao cho sát với thực tế hơn: “Theo tôi, đề xuất xe máy dưới 5 năm không phải kiểm định khí thải trực tiếp đang đi theo hướng quản lý theo “tuổi xe”. Cách làm này có ưu điểm là đơn giản, nhưng lại bỏ qua một yếu tố quan trọng hơn, mức độ sử dụng thực tế. Nếu mục tiêu là giảm ô nhiễm và đảm bảo an toàn giao thông, thì câu hỏi đúng không phải là “xe bao nhiêu năm”, mà là “xe đã chạy bao nhiêu kilomet”.
Ảnh minh họa
Bên cạnh đó, không ít người dân cho rằng miễn kiểm định sẽ giúp giảm thủ tục, tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, họ cũng băn khoăn nếu không kiểm soát sẽ khó đánh giá đúng chất lượng phương tiện thực tế:
“Tôi thấy nếu xe còn mới mà bắt đi kiểm định thì cũng hơi phiền. Nhưng nếu không kiểm tra gì thì cũng lo, vì nhiều xe dùng nhiều nhưng vẫn mới về năm.”
Theo ông Trần Quốc Hoan, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 2903V Hà Nội, vấn đề không nằm ở việc xe cũ hay xe mới, mà cốt lõi là tình trạng kỹ thuật và mức độ bảo dưỡng trong quá trình sử dụng. Thực tế kiểm định cho thấy nhiều phương tiện, dù đã sử dụng rất lâu năm, vẫn có thể đạt tiêu chuẩn khí thải nếu được bảo dưỡng, sửa chữa đúng cách và định kỳ:
“Khuyến cáo người dân đi đăng kiểm không khó, cứ bảo dưỡng tốt xe, khách hàng cũng nghe, bảo dưỡng về xe rất tốt, những xe máy dầu đời 2005 đã 21 tuổi đến chỗ tôi kiểm định vẫn đạt vì đi bảo dưỡng, sửa chữa tốt…”
Ảnh minh họa
Xây dựng hệ thống quản lý khí thải minh bạch: Kết hợp dữ liệu thực tế và công nghệ
Việc đưa kiểm định khí thải xe máy vào lộ trình thực hiện từ năm 2027 được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng trong việc kiểm soát ô nhiễm không khí, đặc biệt tại các đô thị lớn – nơi mật độ phương tiện giao thông cá nhân đang ngày càng gia tăng.
Trong phương án triển khai, việc phân loại phương tiện theo niên hạn sử dụng, trong đó xe máy dưới 5 năm chưa phải thực hiện kiểm định trực tiếp, được cho là một bước đi nhằm giảm áp lực ban đầu cho người dân, đồng thời giúp hệ thống quản lý có thời gian thích ứng.
Tuy nhiên, theo PGS.TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng cách tiếp cận này vẫn còn hạn chế nếu chỉ dựa vào yếu tố thời gian sử dụng, cần nhìn nhận toàn diện hơn về mức độ phát thải thực tế của phương tiện:
“Cái đấy là gỡ khó cho dân, cũng có những vấn đề đặt ra là cây số sử dụng, có những người 5 năm đi vài lần, có người 5 năm đi nhiều, thời gian là thông số tham khảo thôi, còn lại phải thực trạng xe đấy, chuẩn về khoa học phải có thông số tham khảo thêm là số km đã sử dụng qua…”.
Trong bối cảnh các thành phố lớn đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý giao thông đô thị, đặc biệt là hệ thống camera giám sát tích hợp trí tuệ nhân tạo AI, ông Nguyễn Huy Ánh, chuyên gia giao thông đô thị cho rằng đây có thể trở thành công cụ quan trọng hỗ trợ kiểm soát phương tiện một cách hiệu quả và minh bạch hơn.
“Đang rất tự tin với hệ thống camera dùng AI trong toàn thành phố. Với tính năng AI ngày càng phát triển, có thể sẽ phát hiện ra được những xe có tần suất sử dụng, thời gian sử dụng, quãng đường đi, do vậy, nếu chúng ta đã đầu tư nhiều tiền cho hệ thống này thi bây giờ là lúc hệ thống đó chứng minh tác dụng của nó”, ông Ánh nêu ý kiến.
Có thể thấy, đề xuất miễn kiểm định khí thải cho xe máy dưới 5 năm đang nhận được nhiều ý kiến khác nhau. Một bên là sự thuận tiện, giảm thủ tục hành chính cho người dân, bên còn lại là yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hơn đối với nguồn phát thải trong bối cảnh ô nhiễm không khí đô thị ngày càng gia tăng.
Vấn đề đặt ra là cần một giải pháp cân bằng hơn, kết hợp giữa tiêu chí kỹ thuật, dữ liệu vận hành thực tế và ứng dụng công nghệ, để vừa đảm bảo thuận tiện cho người dân, vừa không bỏ ngỏ mục tiêu bảo vệ môi trường.
