Giải pháp nào để khắc phục 1% sai số từ hệ thống thu phí không dừng?

Tuy nhiên, bên cạnh tỷ lệ vận hành đạt tới 99%, hệ thống cũng bộc lộ một số lỗi kỹ thuật trong giai đoạn đầu triển khai, đặc biệt là khâu nhận diện phương tiện và đối soát dữ liệu liên tuyến. Các đơn vị liên quan đang triển khai những giải pháp gì để xử lý dứt điểm 1% sai số còn lại? 

Thu phí đa làn tự do trên cao tốc Mai Sơn – Quốc lộ 45

Có mặt tại trạm thu phí trên tuyến cao tốc Mai Sơn – Quốc lộ 45 trong dịp cao điểm nghỉ lễ 30/4 vừa qua, điều dễ nhận thấy là sự thay đổi rõ rệt trong tổ chức giao thông.

Không còn cảnh phương tiện nối đuôi nhau chờ qua trạm, thay vào đó là dòng xe di chuyển liên tục, ổn định qua các làn thu phí đa làn tự do.

Theo thống kê của Cục Đường bộ Việt Nam, từ ngày 02/03 đến hết 30/04/2026, hệ thống đã ghi nhận hơn 5,9 triệu lượt giao dịch, doanh thu lũy kế trên 580 tỷ đồng.

Đặc biệt, riêng ngày 30/4, lượng giao dịch tăng tới 45% so với ngày thường, đạt hơn 186.000 lượt, nhưng vẫn đảm bảo lưu thông thông suốt.

Tuy nhiên, phía sau sự vận hành ổn định ấy, vẫn tồn tại những lỗi kỹ thuật nhất định, khi lần đầu tiên Việt Nam triển khai hệ thống thu phí liên tuyến không barie đầu vào. Một trong những vấn đề phát sinh là khả năng nhận diện phương tiện trong một số tình huống cụ thể như xe đi chéo làn hoặc bám đuôi quá sát. Điều này khiến thiết bị không kịp ghi nhận thông tin thẻ.

Nói về những khó khăn trong giai đoạn đầu, ông Phạm Thanh Nhương, Quản lý dự án ITS đoạn Mai Sơn – Quốc lộ 45 chia sẻ: “Hệ thống này mới, không có barie đầu vào nên ban đầu cũng có lỗi như lái xe đi chéo làn hoặc nối đuôi quá gần khiến hệ thống không nhận diện được, chúng tôi đã phải tinh chỉnh và lắp thêm các trụ dẻo để hướng dẫn tài xế đi đúng làn."

Không chỉ là vấn đề ý thức tài xế, bài toán kỹ thuật còn phức tạp hơn khi hệ thống phải kết nối dữ liệu giữa hơn 20 trạm thu phí của nhiều nhà thầu khác nhau với các hệ thống Back-End như BECT, VETC, VDTC. Nhờ sự phối hợp quyết liệt giữa Cục Đường bộ và năng lực triển khai của các đơn vị công nghệ hàng đầu Việt Nam đã tối ưu hóa thành công việc tích hợp hệ thống tại các trạm, tạo nên một mạng lưới giao thông số thống nhất, vận hành ổn định và minh bạch. Trong giai đoạn đầu, tỷ lệ nhận diện phương tiện ở đầu vào đa làn tự do chưa đạt kỳ vọng, gây áp lực cho công tác đối soát hậu kiểm.

Ông Tô Nam Toàn, Trưởng phòng Khoa học công nghệ, môi trường và hợp tác quốc tế (Cục Đường bộ Việt Nam) phân tích: “Việc tổ chức thu phí kín liên thông đầu vào đa làn, đầu ra đơn làn các công tác đối soát hậu kiểm nó sẽ phức tạp hơn so với trước đây khi mà thu phí kín đơn tuyến. Chúng tôi đã yêu cầu nhà thầu điều chỉnh thiết bị, đến nay tỉ lệ nhận diện đã tăng lên đáng kể.”

Tối ưu công nghệ, hướng tới giao thông số minh bạch

Trước thực tế này, từ ngày 23/4, một chiến dịch tối ưu hóa toàn diện hệ thống đã được triển khai. Tổ công tác đặc biệt do lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam trực tiếp chỉ đạo đã huy động các chuyên gia công nghệ “trực chiến” 24/7 tại trung tâm điều hành.

Mục tiêu là xử lý triệt để 1% sai số còn lại, phần lớn liên quan đến khâu đối soát dữ liệu và nhận diện biển số. Giải pháp trọng tâm được xác định là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data), từng bước thay thế các thao tác thủ công, nâng cao độ chính xác và tốc độ xử lý.

Ông Phan Minh Hải, Giám đốc vận hành dự án hệ thống đường thu phí cao tốc cho biết: “Hiện tại hệ thống đã ghi nhận thành công các giao dịch đạt từ 98 đến 99%. 1% còn lại liên quan đến lỗi kỹ thuật nhỏ về ghi nhận biển số xe đã được đội ngũ xử lý bằng hình ảnh camera AI. Hiện tại Cục Đường bộ VN đang phối hợp cùng các đơn vị vận hành thành lập Tổ khắc phục sự cố, trong tháng 5 sẽ hoàn thiện, hệ thống đảm bảo thu đúng thu đủ theo quy định của nhà nước.”

Song song với đó, các giải pháp kỹ thuật cũng được triển khai đồng bộ, từ điều chỉnh thiết bị, hoàn thiện phần mềm, đến tăng cường hướng dẫn phương tiện di chuyển đúng làn. Đáng chú ý, việc tinh chỉnh hệ thống không chỉ dừng lại ở mục tiêu thu phí chính xác, mà còn hướng tới xây dựng một hệ sinh thái giao thông số đồng bộ.

Hệ thống thu phí được tích hợp với giám sát giao thông, kiểm soát tải trọng xe và các phân hệ đảm bảo an toàn, tạo nền tảng cho mô hình giao thông thông minh trong tương lai.

Khẳng định về độ tin cậy của hệ thống ở thời điểm hiện tại, ông Trương Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Bắc nhấn mạnh: “Sau quá trình tinh chỉnh quyết liệt, đến nay các sự cố kết nối đã được xử lý, đảm bảo liên thông ổn định. Hệ thống giám sát điều hành giao thông đã vận hành thông suốt, kết nối chặt chẽ với kiểm soát tải trọng xe để đảm bảo thu phí diễn ra an toàn, minh bạch.”

Từ những giải pháp tưởng chừng nhỏ như lắp đặt trụ dẻo phân làn, đến việc ứng dụng các thuật toán AI nhận diện biển số, tất cả đang góp phần hoàn thiện hệ thống thu phí không dừng theo hướng hiện đại, minh bạch.

Dù vẫn còn một tỷ lệ sai số rất nhỏ mang tính cục bộ, nhưng với sự vào cuộc quyết liệt của các đơn vị vận hành, mục tiêu xử lý dứt điểm các tồn tại trong tháng 5/2026 là hoàn toàn khả thi.

Quan trọng hơn, quá trình này không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt, mà còn đặt nền móng cho việc triển khai hoàn chỉnh mô hình thu phí đa làn tự do trong thời gian tới, mang lại trải nghiệm thuận tiện, nhanh chóng và công bằng cho người dân trên mọi tuyến cao tốc./.