Hàng không Trung Quốc và tham vọng vươn ra thị trường Châu Á

Tăng hiện diện tại Singapore Airshow 2026: Trung Quốc tham vọng vươn tầm toàn cầu

Hàng không Châu Á cảnh giác cao độ trước virus Nipah

Đề xuất lập cơ quan điều tra tai nạn tàu bay độc lập, siết quản lý an toàn hàng không

Hàng không 2026: Kỳ vọng ổn định trong thế giới nhiều biến động

Siết an toàn, nâng chất lượng dịch vụ hàng không dịp cao điểm Tết

Triển lãm hàng không Singapore lần thứ 10, Singapore Airshow 2026 diễn ra từ ngày 3 – 8/2 tại Trung tâm triển lãm Changi. Với sự tham gia của hơn 1.100 công ty, Singapore Airshow 2026 được quảng bá là triển lãm hàng không thương mại, vũ trụ và quốc phòng thường niên lớn nhất, triển lãm này không chỉ là một sự kiện thương mại mà còn phản ánh năng lực công nghiệp quốc phòng của các quốc gia trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu 2025 - 2026 đang diễn biến vô cùng phức tạp và khó lường.

Theo đài CNA, tại Singapore Airshow năm nay, các doanh nghiệp hàng không Trung Quốc xuất hiện với mật độ dày và danh mục sản phẩm trải rộng từ dân dụng tới quân sự. Hơn 60 công ty Trung Quốc đã tham gia triển lãm hàng không, tăng từ khoảng 40 công ty vào hai năm trước. Thông điệp được gửi đi khá rõ: Họ muốn bước ra khỏi thị trường nội địa để trở thành một đối trọng thực thụ trên sân khấu toàn cầu.

Tại mảng quốc phòng, với màn trình diễn của đội bay J-10C, truyền thông cũng nhấn mạnh việc đội bay này đã bay thẳng từ Trung Quốc đến Singapore bằng cách tiếp nhiên liệu trên không trong suốt hành trình.

Gian hàng của tập đoàn hàng không vũ trụ và quốc phòng nhà nước Trung Quốc (AVIC) trưng bày mô hình thu nhỏ ấn tượng của máy bay tàng hình J-35A – một đối thủ có chi phí thấp hơn so với máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ.

Điểm nhấn nằm ở mảng thương mại, khi Tập đoàn Máy bay Thương mại Trung Quốc (COMAC) đang cố gắng thu hút sự chú ý của các khách hàng Châu Á, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á. “Một lựa chọn mới đáng tin cậy” hay “Đối tác mới, tương lai chung” là những biển hiệu quảng cáo của COMAC mà khách tới tham quan có thể thấy ngay trên đường tới hội chợ. Còn bên trong, gian hàng của hãng này rộng tới 40 nghìn mét vuông, nằm tại vị trí đắc địa.

Tới Singapore Airshow, sản phẩm chủ lực của COMAC vẫn là C919, máy bay chở khách thân hẹp đầu tiên do Trung Quốc tự sản xuất, được thiết kế để cạnh tranh với Airbus A320neo và Boeing 737 MAX. Bên cạnh đó, hãng này cũng mang tới C909, một mẫu máy bay nhỏ hơn C919. Đây không chỉ là phiên bản chở khách thông thường mà còn có cấu hình máy bay y tế, được trang bị các thiết bị chẩn đoán và phẫu thuật chuyên dụng — lần đầu tiên xuất hiện ở Đông Nam Á, và cả biến thể sử dụng cho công tác chữa cháy.

Có thể nói, COMAC đang sử dụng Singapore Airshow như nền tảng để tiếp cận sâu hơn thị trường Đông Nam Á, nơi nhiều hãng bay và nhà khai thác có nhu cầu mở rộng đội tàu bay và dự án dịch vụ hàng không.

Ông Chen Chuanren, chuyên gia của tạp chí hàng không Aviation Week chia sẻ: “Các thị trường như Việt Nam, Campuchia hay Brunei là những thị trường tiềm năng đang trong giai đoạn phát triển mạnh. Việc COMAC hướng tới các thị trường này, không chỉ để tăng trưởng, mà còn là cơ hội để họ thử nghiệm máy bay bên ngoài thị trường nội địa”.

Bài toán động cơ và chuỗi cung ứng vẫn là rào cản lớn

Dù vậy, các chuyên giá đánh giá, để theo kịp các đối trọng như Airbus hay Boeing, COMAC sẽ có thể cần tới vài chục năm nếu như không giải quyết bài toán phụ thuộc vào động cơ Mỹ.

Năm 2025, COMAC chỉ bàn giao được 13 trên mục tiêu 25 chiếc C919. Mục tiêu này đã được hạ thấp đi nhiều so với con số ban đầu là 75. Ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại Mỹ đã khiến hãng gặp khó khăn, khi mà nhiều bộ phận then chốt của máy bay C919 tới từ Mỹ.

Hiện, Trung Quốc đang tập trung nguồn lực, dồn hy vọng cho động cơ máy bay nội địa đầu tiên của mình là Trường Giang-1000A. Đây là động cơ cánh quạt lớn đầu tiên của Trung Quốc được phát triển nghiêm ngặt theo các yêu cầu chứng nhận đủ điều kiện bay của hàng không dân dụng. Dù vậy, vẫn sẽ phải tiêu tốn nhiều năm khi quá trình chứng nhận đủ điều kiện bay đối với động cơ hàng không dân dụng kéo dài và vô cùng nghiêm ngặt.

Ông Li Biao, giám đốc, nhà sáng lập tập đoàn công nghệ hàng không Haite Group chia sẻ: “Chúng ta đã bước vào kỷ nguyên mới của công nghệ. Trung Quốc sẽ tiếp tục duy trì mối liên kết sâu rộng với các quốc gia láng giềng của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, không chỉ thông qua kết nối công nghệ, mà cả thông qua các sản phẩm xuất khẩu, hợp tác chuỗi liên kết. Những kết nối như thế này đã trở nên phổ biến trong những năm gần đây”.

Trong khi đó, mảng máy bay tự hành của Trung Quốc được đánh giá khả quan hơn. Dù chịu sự cạnh tranh gay gắt đến từ các UAV của Mỹ, nhưng điểm sáng của UAV Trung Quốc đó là không bị chịu sự phụ thuộc. Và với chuỗi cung ứng gần như hoàn toàn đặt tại Trung Quốc, các nhà sản xuất cho biết họ vẫn có thể tiếp tục bay cao, ngay cả khi tình trạng thiếu hụt của ngành hàng không toàn cầu đang làm hạn chế đà phát triển.

Đến với Singapore Airshow, các công ty Trung Quốc không chỉ tập trung vào các UAV nhỏ phục vụ giao hàng, mục đích thương mại, mà còn mang tới các UAV cỡ lớn phục vụ cho các hoạt động lớn hơn như logistic, an ninh hay quốc phòng. Và mục tiêu của các công ty này vẫn là thị trường Đông Nam Á.

Ông Liu Zefeng, giám đốc công ty Aerospace Times Teifeng chia sẻ: “Các quốc gia Đông Nam Á có diện tích rừng rậm lớn và nhiều đảo, từ đó tạo ra nhu cầu vận chuyển hàng hoá nhanh chóng. Đó là lí do mà chúng tôi đã tham dự hội chợ Singapore 2 năm liền để tìm kiếm các khách hàng tiềm năng, trong khi tiếp tục khám phá, mở rộng lĩnh vực hoạt động. Hiện chúng tôi đã có mặt tại Indonesia, Thái Lan và Maldives ở Nam Á.”

Trở lại với Việt Nam, tại thị trường Việt Nam đã bắt đầu có sự hiện diện của máy bay Trung Quốc, chủ yếu dưới dạng triển lãm, bay thử, thuê vận hành và hợp tác thử nghiệm, dù quy mô và tính thường xuyên vẫn còn hạn chế.

Năm 2024, C919 và một mẫu máy bay khác của COMAC là ARJ21 đã có mặt ở sân bay Vân Đồn để tham gia triển lãm và trình diễn máy bay thương mại – như một động thái "chào hàng" tới các hãng hàng không Việt Nam.

Hay vào năm ngoái, VietJet Air đã tiến hành thuê 2 chiếc C909 (dòng phát triển từ ARJ21) của Chengdu Airlines để khai thác các chặng nội địa như Hà Nội – Côn Đảo và TP.HCM – Côn Đảo, đánh dấu lần đầu tiên máy bay thương mại Trung Quốc được sử dụng cho chuyến bay thường lệ nội địa tại Việt Nam. Tuy nhiên, hợp đồng thuê vận hành này kết thúc vào tháng 10/2025 và không được gia hạn.