Xuân vận Trung Quốc với những hành trình đoàn tụ mới

Xuân vận năm nay cho thấy nhiều thay đổi, khi xe năng lượng mới, công nghệ thông minh và xu hướng di chuyển linh hoạt ngày càng phổ biến, phản ánh sự chuyển dịch trong lối sống, cách đoàn tụ gia đình và diện mạo kinh tế xã hội Trung Quốc.

Xe năng lượng mới lên ngôi trong mùa Xuân vận 

Trong một con phố yên tĩnh của Vũ Hán, thủ phủ tỉnh Hồ Bắc, Trương Minh ngồi vào ghế lái chiếc xe năng lượng mới của mình, kích hoạt hệ thống dẫn đường bằng giọng nói và bắt đầu hành trình dài 800 km trở về quê nhà tại thành phố Trùng Khánh, với khoang hành lý chất đầy rau củ, thịt viên và củ sen.

Trương Minh, 35 tuổi, làm việc trong lĩnh vực internet, chia sẻ: “Đây là cái Tết đầu tiên sau khi kết hôn, nên chúng tôi xin nghỉ phép năm để về nhà sớm. Chúng tôi muốn cảm nhận không khí Tết sớm hơn và mang hương vị Hồ Bắc về cho gia đình.”

Ngày càng nhiều gia đình như gia đình anh Trương lựa chọn tự lái xe về quê, trong đó tỷ lệ sử dụng xe năng lượng mới ngày càng tăng. Các cơ quan giao thông ước tính khoảng 80% các chuyến đi trong dịp Xuân vận năm nay sẽ diễn ra trên đường bộ.

Chiếc xe của Trương có quãng đường di chuyển hơn 600 km cho mỗi lần sạc đầy. Tính đến yếu tố thời tiết mùa đông, anh lên kế hoạch ba điểm sạc, dừng tại các trạm dịch vụ trên cao tốc mỗi khi pin giảm xuống khoảng 30%.

Theo anh Trương, công nghệ giờ đã tốt hơn, việc sạc điện thuận tiện hơn và các hệ thống hỗ trợ lái xe giúp những chuyến đi dài đỡ mệt mỏi hơn. Tính đến cuối năm 2025, số lượng xe năng lượng mới tại Trung Quốc đạt 43,97 triệu chiếc, trong đó 12,93 triệu xe được đăng ký mới trong năm.

Trên toàn quốc, hơn 71.500 trạm sạc xe điện đã được lắp đặt tại các khu dịch vụ cao tốc, góp phần giảm bớt lo ngại khi di chuyển đường dài trong dịp lễ cao điểm. Người dân có thể sử dụng một ứng dụng mini chuyên dụng để theo dõi tình trạng trạm sạc theo thời gian thực, trong khi các đơn vị sạc khẩn cấp di động được triển khai trong giờ cao điểm.

Anh Vụ Nguyên, cũng cảm nhận rõ được sự thuận tiện khi di chuyển bằng xe điện nhờ hệ thống trạm sạc dày đặc trên suốt hành trình về quê: "Lần này trở về quê, vốn dĩ tôi rất lo lắng vì sợ không tìm được trạm sạc cho xe điện. Nhưng sau khi về tới thành phố Hồ Bắc, tôi thấy các trạm sạc hiện diện ở khắp mọi nơi. Tôi còn được đi xe dịch vụ tiện ích, uống ly nước nóng, mọi thứ đều có sẵn. Cảm giác về quê ăn Tết thật sự rất ấm áp."

Từ toa tàu chật kín bao tải đến hành trình số hóa 

Trong khi đó, ngành đường sắt và hàng không dân dụng cũng đã tăng cường năng lực vận chuyển, với lượng hành khách dự kiến đạt 540 triệu lượt bằng đường sắt và 95 triệu lượt bằng đường hàng không, đều được kỳ vọng lập kỷ lục cả về quy mô lẫn lưu lượng cao điểm trong ngày.

Nếu trước đây Xuân vận gắn liền với hình ảnh công nhân nhập cư mang theo những bao tải dệt phồng to chen chúc trên các toa tàu, thì ngày nay, hành khách lướt điện thoại, đặt bữa ăn chỉ bằng một chạm và xem video trực tuyến trên các chuyến tàu cao tốc băng qua mạng lưới đường sắt lớn nhất thế giới của Trung Quốc. Tại các nhà ga, robot tuần tra khu vực sảnh, trong khi thiết bị bay không người lái hỗ trợ kiểm tra dọc các tuyến đường sắt.

Công ty TNHH Tập đoàn Đường sắt Thái Nguyên (Trung Quốc) đã giới thiệu một nền tảng dịch vụ trực tuyến “một cửa” mới. Chỉ cần quét mã QR, hành khách có thể tiếp cận hàng loạt dịch vụ đường sắt, như tra cứu đồ thất lạc, các dịch vụ vé và dịch vụ giao suất ăn trên tàu, …

Ông Nguỵ Vĩnh Minh, Tiếp viên trưởng trên tàu, cho biết: "Lợi ích to lớn nhất chính là thời gian phản hồi của chúng tôi đã ngắn hơn trước. Hiện nay, chỉ cần hành khách gọi điện thoại hoặc quét mã QR này, chúng tôi có thể xử lý ngay lập tức, rất nhanh chóng. Nhiều hành khách đã tỏ ra rất ngạc nhiên, họ nói: 'Tôi vừa mới quét mã QR xong mà bạn đã có mặt ở đây rồi'."

Trước nguy cơ không khí lạnh gây tuyết và băng giá tại các khu vực miền Bắc và miền Trung, Cục Khí tượng Trung Quốc cùng các cơ quan ứng phó khẩn cấp đã bố trí sẵn thiết bị khử băng và các đội cứu hộ chuyên trách.

Các công cụ công nghệ cao, bao gồm máy bay không người lái và trực thăng, luôn trong trạng thái sẵn sàng phản ứng nhanh. Các quan chức cho biết, công tác điều phối Xuân vận là một chiến dịch quy mô lớn với sự tham gia của hơn 20 bộ, ngành.

Tại Sân bay Quốc tế Thiên Hà Vũ Hán, nơi dự kiến phục vụ khoảng 27.000 chuyến bay trong dịp Xuân vận (tăng 2,5% so với cùng kỳ năm trước), hệ thống quản lý khử băng thông minh đã giúp các chuyến bay duy trì đúng lịch trình.

Ông Mã Diệp Chí, nhà nghiên cứu chính sách công của Umetrip.com, cho biết: "Trong ngày đầu tiên của đợt Xuân vận, lượng vé máy bay đặt chỗ các tuyến nội địa đã vượt quá 1,86 triệu vé, tăng khoảng 5% so với cùng kỳ năm ngoái; lượng vé máy bay đặt chỗ các tuyến quốc tế vượt quá 250.000 vé, tăng khoảng 7% so với cùng kỳ năm ngoái."

Xu hướng ‘Tết ngược’ nở rộ

Cao điểm đi lại dịp Tết Nguyên đán của Trung Quốc bắt đầu từ những năm 1980, khi hàng triệu lao động nông thôn ra thành phố làm việc và chỉ trở về quê một lần mỗi năm để đoàn tụ gia đình. Hiện nay, xu hướng này đang thay đổi, khi nhiều bậc cha mẹ di chuyển ngược chiều, đến các đô thị lớn để đón Tết cùng con cái đang sinh sống và làm việc tại đó, xu hướng thường được gọi là “Tết ngược”.

Ông Đổng Chí Dũng, 61 tuổi, cùng vợ rời quê nhà tại Vận Thành, tỉnh Sơn Tây (miền Bắc Trung Quốc), để đón Tết cùng con gái tại Bắc Kinh.

Có mặt tại nhà ga, hai ông bà mang theo hai thùng táo, đặc sản địa phương, để làm quà. Ông Đổng cho biết: “Con gái tôi và chồng chỉ được nghỉ ít ngày, cháu tôi thì bận học hành. Còn chúng tôi đã nghỉ hưu, nên có thời gian để sum họp gia đình.”

Hai ông bà dự định tham quan các điểm du lịch tại Bắc Kinh và có thể thực hiện một chuyến đi ngắn sang thành phố Thiên Tân lân cận.

Dữ liệu từ nền tảng dịch vụ du lịch Qunar cho thấy lượng vé máy bay do hành khách từ 60 tuổi trở lên đặt mua trong dịp Tết Nguyên đán tăng hơn 35% so với cùng kỳ năm trước, với các điểm đến hàng đầu gồm Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thành Đô và Thâm Quyến. Số lượng người trên 60 tuổi lần đầu tiên mua vé máy bay trên nền tảng này tăng 22%.

Ông Đặng Ái Dân, chuyên gia văn hóa – du lịch tại Đại học Tài chính và Kinh tế Giang Tây, nhận định cao điểm đi lại dịp Tết đã vượt xa ý nghĩa đơn thuần của việc di chuyển mà đã trở thành một cửa sổ phản ánh dòng chảy dân cư, mô hình công nghiệp, cách vận hành của các cụm đô thị và hiệu quả quản trị công, đồng thời thể hiện giá trị bền vững của đoàn tụ gia đình và truyền thống Tết Nguyên đán  và sức sống ngày càng mạnh mẽ của nền kinh tế.

Trong khi đó, Việt Nam cũng đang trong cao điểm Tết Bính Ngọ 2026 với kỳ nghỉ chính thức 9 ngày từ 14/2 đến 22/2 dương lịch, tạo áp lực vận tải lớn, tập trung chủ yếu vào đường bộ và hàng không.

Theo dự báo, hàng không phục vụ khoảng 4,1 triệu lượt hành khách qua các sân bay, tăng 15–20%, với trung bình 7.600 chuyến bay mỗi ngày. Trong khi đó, vận tải đường bộ ghi nhận số chuyến tăng mạnh tại các bến xe, từ 50–100%, cùng xu hướng tự lái và xe gia đình ngày càng phổ biến.

Để đáp ứng nhu cầu, các phương án tăng cường đã được triển khai đồng bộ. Ngành hàng không bổ sung nhiều chuyến bay đêm, trong đó Vietjet tăng khoảng 390.000 ghế, Vietnam Airlines bổ sung 60.000 ghế, đồng thời thuê thêm máy bay và siết chặt công tác an toàn. Các bến xe lớn như Mỹ Đình (Hà Nội) tăng gấp đôi số chuyến, bố trí hơn 1.000 xe tăng cường, giữ ổn định giá vé và bảo đảm an toàn cho hành khách.

Ở lĩnh vực đường sắt, trong dịp Tết Bính Ngọ 2026 kéo dài từ ngày 3/2 đến 8/3/2026, sẽ sử dụng 791 toa xe, tổ chức 62 đoàn tàu, riêng tuyến Hà Nội - TPHCM chạy 906 chuyến, cung ứng khoảng 384.000 vé, tăng 7% so với Tết 2025. Đến hết ngày 30/1/2026, đã bán 289.000 vé, trong đó 69% bán online.

Tính đến ngày 5/2, hệ thống vé máy bay và tàu hỏa vẫn chịu áp lực lớn, cho thấy mức độ sôi động cao của thị trường vận tải Tết 2026.