Đón năm mới ở những vùng biển đảo trên thế giới: Khi đồng hồ đua với biển cả

Kiribati – Nơi đón khoảnh khắc năm mới sớm nhất trên Trái Đất

Nếu năm mới là một vị khách, thì Kiribati giống như nhà mở cửa sớm nhất. Trên đảo Kiritimati (còn được gọi là Đảo Giáng sinh), khoảnh khắc 0:00 ngày 1/1 có cảm giác như bạn vừa “bắt sóng” được tín hiệu đầu tiên của cả hành tinh. Câu chuyện vui là: ngày xưa, quốc đảo này từng bị Đường đổi ngày quốc tế “cắt đôi”, khiến nửa nước đã sang ngày mới, nửa kia còn kẹt ở hôm qua. Thế là họ chỉnh lại múi giờ để cả quốc gia cùng bước trên một trang lịch.

Điều làm Kiribati đáng nhớ lại không phải pháo hoa hoành tráng mà là những buổi tụ họp gia đình, ca hát, lời cầu nguyện, và những món ăn truyền thống, không quên những điệu nhảy truyền thống lẫn tiếng gọi nhau giữa khung cảnh bình yên của những bãi cát. Bạn có thể hình dung khung cảnh: Ánh lửa trại bên bờ biển, tiếng sóng rì rào, và mọi người cùng chúc nhau một năm an lành.

Khi Kiribati đã đón bình minh của năm mới, đâu đó phía bên kia đại dương, nhiều nơi vẫn còn đang sống những phút cuối của ngày cuối năm. Năm mới chạy một vòng quanh Trái Đất hơn 24 giờ, không khác gì một cuộc marathon thời gian.

Và giờ hãy cùng tôi lên thuyền, rẽ sóng ra những quốc đảo châu Á, nơi năm mới được đón bằng trống biển, chuông chùa, lửa trại, lời cầu nguyện và cả sự im lặng thiêng liêng. Ở đây, thời gian không chỉ chạy theo đồng hồ; nó còn chảy theo nhịp gió, con sóng và ký ức tổ tiên.

Nhật Bản – 108 tiếng chuông rửa sạch năm cũ

Nếu bạn nghĩ Tết chỉ có bánh chưng, pháo hoa và đếm ngược, thì hãy thử đến xứ Phù Tang, bạn sẽ thấy giao thừa không bắt đầu bằng những màn đếm ngược, mà bằng 108 tiếng chuông chùa. Nghi lễ ấy gọi là Joya no Kane. Người Nhật tin rằng con người có 108 “phiền não”, mỗi tiếng chuông đánh rơi bớt một nỗi lo, để bước sang năm mới nhẹ nhõm hơn.

Khi chuông vừa dứt, nhiều gia đình mở cửa, hít một hơi lạnh tinh khôi, rồi cùng ăn toshikoshi soba, được gọi là mì “vượt năm”, tượng trưng cho việc xua đi những điều xui xẻo. Sợi mì dài tượng trưng cho tuổi thọ và sự bền bỉ với mong muốn năm mới phải dài hơi, phải dẻo dai như sợi mì ấy.

Sáng mồng Một, người Nhật đi viếng đền chùa đầu năm. Họ đến để cảm tạ năm cũ và cầu nguyện năm mới bình an, may mắn, sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Ông Kenichiro Tashiro (55 tuổi), một nhân viên IT, đi lễ đền, chia sẻ:

“Lâu lắm rồi tôi mới lại đi viếng đền vào dịp đầu năm. Tôi cầu nguyện với tâm trạng rất thoải mái, mong một năm mới bình an và vui vẻ. Tôi sống ở Tokyo, nhưng thật lòng là đã nhiều năm rồi tôi không đi lễ đền một cách bài bản đúng ngày mùng 1. Vì vậy, hôm nay đến đây, tôi thấy rất vui.”

Bà Rika Kato (52 tuổi), nhân viên phúc lợi xã hội, cho biết:

“Khi đến đây, tôi không hẳn là đến để xin điều gì. Tôi đến để tỏ lòng biết ơn, vì năm ngoái gia đình tôi sống vui vẻ, khỏe mạnh, nên năm nay tôi muốn tiếp tục cố gắng và giữ gìn sức khỏe. Tôi đến không phải để cầu xin, mà để thông báo lại điều đó và thể hiện quyết tâm của mình cho năm mới.”

Bali (Indonesia) – Nyepi: Năm mới bắt đầu bằng sự im lặng

Nếu Nhật Bản nhiều phong tục và hoạt động thú vị thì ở đảo Bali (Indonesia), người dân đón năm mới theo cách rất kỳ lạ. Năm mới theo lịch Hindu ở Bali mở màn bằng Ngày Im Lặng, gọi là Nyepi: 24 giờ không ra đường, không bật đèn, không làm việc, thậm chí sân bay cũng tạm ngưng. Trước đó là đêm Ogoh-Ogoh rực lửa, người dân đảo rước những hình nộm quỷ khổng lồ đi khắp phố rồi đốt đi, như thể gom hết và tiễn mọi điều xui của năm cũ một lần cho sạch. Và sau đó, cả đảo chìm vào tĩnh lặng. Có những đêm Nyepi, bầu trời sao rõ đến mức bạn tưởng mình vừa được trả lại một vũ trụ nguyên bản. Người Bali tin rằng khi im lặng, cái xấu không thể tìm thấy họ, và năm mới bắt đầu bằng tâm trí trong veo. Và cái hay nữa là khi không còn chỗ để trốn tránh hay vin vào hoàn cảnh, khi chỉ còn mình với mình, bỗng nhiên bạn biết rất rõ năm mới mình cần điều gì.

Philippines – Năm mới là bữa tiệc hình tròn và tiếng ồn

Trái ngược hoàn toàn với sự im lặng ở đảo Bali, Indonesia, người dân Philippines đón năm mới bằng “sự ồn ào” đáng yêu. Nhiều nhà mở cửa để “đón lộc”, tạo tiếng động lớn để xua điều xấu. Trẻ con nhảy cao, người lớn lắc túi tiền, ai cũng cười như thể may mắn là một vị khách chỉ chịu bước vào khi nghe thấy âm thanh rộn rã, vui vẻ. Ngoài ra, năm mới ở đây là bữa tiệc của hình tròn vì người dân tin hình tròn tượng trưng cho sự đủ đầy, trọn vẹn và may mắn. Họ duy trì truyền thống này bằng cách mặc đồ chấm bi, ăn các loại trái cây tròn, bày tiền xu, và sử dụng đồ vật tròn để thu hút tài lộc.

Rời châu Á, ta tiếp tục giăng buồm ra biển lớn, băng qua những con sóng để tới châu Âu. Ở đây, cái lạnh có mùi muối Đại Tây Dương, đèn vàng hắt qua ô cửa đá, và năm mới đến không chỉ bằng pháo hoa, mà bằng truyền thuyết, nghi lễ, tiếng chuông cổ, những bước chân trên cầu gỗ. Châu Âu có ít quốc đảo thôi, nhưng mỗi nơi là một thế giới. Hãy cùng bước qua từng cánh cửa ấy.

Vương quốc Anh: London Rực Sáng – Chạm vào Giao thừa bên Sông Thames

Ở Vương quốc Anh, vào đêm giao thừa, thủ đô London như một chiếc hộp nhạc khổng lồ: người ta chen dọc sông Thames, chờ khoảnh khắc đồng hồ Big Ben điểm 12 tiếng và pháo hoa bùng lên quanh Vòng quay Thiên niên kỷ (London Eye)  rực sáng cả bầu trời. Sang mùng 1, phố xá vẫn còn mùi lễ hội, nhiều người kéo nhau xem lễ diễu hành mừng năm mới (New Year’s Day Parade) tưng bừng. Còn ở Scotland thì “chơi lớn” hơn: ai bước vào nhà đầu tiên sau giao thừa sẽ mang theo món đồ tượng trưng cho may mắn, mở đầu một năm mới ấm áp và đủ đầy.

Tắm nước lạnh – Cú “reset” tỉnh người

Và khi pháo hoa vừa tắt, châu Âu lại có một cách “tỉnh người” không kém phần thú vị: sáng mùng 1, nhiều người lao thẳng xuống biển lạnh để bắt đầu năm mới thật sảng khoái.

Trầm mình xuống nước biển lạnh buốt ngày đầu năm giống như bấm nút “khởi động lại” cho cơ thể: bạn hét lên, cười phá lên, rồi bước ra với cảm giác “ừ, mình vẫn sống tốt, mình vẫn can đảm”. Nhiều nơi biến nó thành hoạt động cộng đồng: có khởi động, có bạn bè cổ vũ, có đồ nóng chờ sẵn, và cái lạnh buốt nhưng đầy sảng khoái này đủ sức hâm nóng tinh thần của mọi người và thắp sáng lên niềm vui cho ngày đầu năm mới.

Rời những quốc đảo châu Âu đón năm mới trong vị mặn của biển và hơi ấm gia đình, ta băng qua Đại Tây Dương để chạm vào châu Mỹ, nơi vùng biển Caribe bùng lên không khí lễ hội rực nắng, mênh mang gió biển.

Bahamas – Junkanoo: Đoàn diễu hành của màu sắc và nhịp trống

Tại quốc đảo Bahamas, khu vực đảo Caribe và châu Đại Tây Dương, người dân đảo đón năm mới bằng những cuộc diễu hành với trang phục sặc sỡ, trống dồn dập, kèn vang lên như gọi biển cả thức dậy. Cảm giác như năm mới không phải “đến”, mà là được kéo tới bằng nhịp chân và tiếng trống. Bạn đứng xem thôi cũng thấy tim mình rộn ràng, muốn nhảy theo. Và đó chính là ý nghĩa: năm mới bắt đầu bằng chuyển động, bằng sự sống, bằng niềm vui lan tỏa khắp nơi.

Brazil – Nhảy qua sóng để cầu may

Còn ở Braxin nóng bỏng, có một phong tục ven biển rất nổi tiếng và cực “đúng chất biển”: người ta ra bờ biển đêm giao thừa và nhảy qua những con sóng để cầu may. Còn tại bãi biển Copacabana, người dân tổ chức lễ rước nữ thần biển Yemanja dịp cuối năm. Đây không chỉ là nghi lễ tâm linh, mà còn là cách người Brazil gửi gắm ước nguyện may mắn, bình an cho năm mới sắp đến.

Qua những quốc đảo và thiên đường ven biển trên khắp thế giới, năm mới hiện ra như một bữa tiệc của cảm xúc: lúc rực lửa trại, khi ngân vang chuông cổ, có nơi bắt đầu bằng im lặng, có nơi bằng cú nhảy lạnh thót tim. Mỗi phong tục là một cách con người nói lời tạm biệt năm cũ và chào đón hy vọng mới. Và hóa ra, đón năm mới không phải để làm điều thật lớn, mà để thấy lòng mình nhẹ hơn, vui hơn, an hơn và sẵn sàng bước tiếp./.