Việt Nam cần học hỏi gì từ đường sắt cao tốc Trung Quốc?

VOVGT đã có cuộc trao đổi với Theo PGS.TS Trần Thế Truyền, Giảng viên trường Đại học Giao thông vận tải Hà Nội xung quanh nội dung này: 

PV: Thưa ông, Việt Nam đang chuẩn bị xây dựng đường sắt tốc độ cao. Vậy quá trình triển khai cần lưu ý gì?

PGS.TS Trần Thế Truyền: Dự án đường sắt tốc độ cao là dự án rất lớn, huy động nhiều nguồn lực, việc bàn thảo và trao đổi dự án này đã làm từ rất lâu. Không chỉ ở góc độ kinh tế, hiệu quả, kỹ thuật, mà cả các yếu tố hành lang pháp lý, tiêu chuẩn, quy chuẩn đều rất cần thiết.

Trung Quốc và kinh nghiệm phát triển đường sắt cao tốc

Chúng ta cần có những nghiên cứu bài bản và thật chi tiết, cẩn thận để khi chúng ta đưa ra một luận điểm về bất kỳ góc nhìn nào, hay vấn đề nào về đường sắt cao tốc chúng ta phải có cơ sở khoa học.

Để mà có những điều này, chúng ta phải tham khảo các quốc gia có hệ thống đường sắt tốc độ cao phát triển và an toàn. Chúng ta phải phân tích đầy đủ, đánh giá ưu nhược điểm, tồn tại, ưu, nhược điểm của các đất nước họ, để khi áp dụng vào Việt Nam chúng ta lường trước những rủi ro.

Chúng ta đi sau nhưng thuận lợi hơn rất nhiều so với đi trước.

PV: Vậy Việt Nam có thể học hỏi được những kinh nghiệm như thế nào từ công nghệ xây dựng đường sắt tốc độ cao của các quốc gia khác trên thế giới, đặc biệt từ Trung Quốc ?

PGS.TS Trần Thế Truyền: Có thể thấy, Trung Quốc là quốc gia có công nghệ xây dựng đường sắt tốc độ cao. Mặc dù, đi sau so với châu Âu, Nhật Bản nhưng họ đã rất thành công. Bởi lẽ, họ phân tích được những ưu, nhược điểm của các công nghệ xây dựng đường sắt cao tốc của châu Âu, Nhật Bản. Từ đó, họ rút ra cách làm riêng.

Đối với Việt Nam, chúng ta có thể học cách làm như của Trung Quốc. Bây giờ, Việt Nam lại đi sau cả Trung Quốc, Nhật Bản và rất nhiều quốc gia khác, chúng ta sẽ có cơ hội học rất nhiều điều, rất nhiều kinh nghiệm từ họ. Một khi chúng ta làm tốt điều đó thì tôi tin rằng, chúng ta sẽ làm tốt dự án đường sắt tốc độ cao trong thời gian tới.

PV: Việt Nam đặt mục tiêu sẽ từng bước làm chủ công nghệ xây dựng đường sắt tốc độ cao. Vậy để làm được điều này, Việt Nam cần chuẩn bị gì?

PGS.TS Trần Thế Truyền: Chúng ta chưa xây dựng đường sắt tốc độ cao bao giờ, thì chúng ta phải học thông qua các dự án. Chúng tôi cũng nghe thông tin, chúng ta sẽ làm thí điểm trước. Sau khi thí điểm, chúng ta sẽ học và rút ra nhiều kinh nghiệm.

Về mặt công nghệ chúng ta phải sẵn sàng cho việc học những cái mà chúng ta chưa làm bao giờ. Ví dụ như về mặt đào tạo nhân lực,  hiện nay, Chính phủ cũng đã có chỉ đạo đào tạo nhân lực để đón đầu cho việc thiết kế xây dựng, bảo trì và khai thác đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị nữa.

Do vậy, chúng ta phải chuẩn bị từ sớm. Đối với dự án sắp tới mới triển khai, chúng ta phải có những nhân lực tốt nhất tham gia các dự án đó, để lĩnh hội những công nghệ kỹ thuật tiên tiến trên thế giới, như thế chúng ta mới từng bước làm chủ.

Ví dụ như trong ngành xây dựng cầu, trước đây các kỹ sư chúng ta chưa làm chủ được công nghệ xây dựng cầu hoàn toàn, có thể phải nhờ các đơn vị, doanh nghiệp tư vấn xây dựng nước ngoài. Nhưng hiện nay, chúng ta đã gần như làm chủ toàn bộ công nghệ xây dựng cầu.

Đó là nhờ quá trình học tập kinh nghiệm, rút ra những bài học và làm chủ dần dần với đội ngũ nhân lực, trình độ cao, tập trung cao độ. Ngoài ra, còn có sự ủng hộ của các cơ quan quản lý nhà nước, các đơn vị. Bản thân những người tham gia các dự án họ rất chịu khó học tập kinh nghiệm. Và đến lúc nào đó, chúng ta làm chủ công nghệ đó.

Tôi nghĩ rằng, nếu làm được như thế thì không chỉ lĩnh vực đường sắt tốc độ cao, mà rất nhiều những lĩnh vực khác: công nghệ vật liệu mới, trí tuệ nhân tạo chúng ta sẽ làm chủ được. Như vậy, Việt Nam sẽ phát triển.

Tôi kỳ vọng, khi làm chủ đường sắt tốc độ cao là một trong những nhiệm vụ mà đất nước hay thế hệ chúng ta phải làm chủ để sau này chúng ta đóng góp vào sự phát triển của đất nước.

PV: Vâng xin cảm ơn ông.