Nhu cầu lao động 'nóng' trở lại sau Tết

Doanh nghiệp làm gì để đảm bảo đủ lao động sau Tết?

Qua kết quả khảo sát nhanh và thông tin từ Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội các quận-huyện và thành phố Thủ Đức, sau kỳ nghỉ tết Nguyên đán 2025 (tính đến mùng 8 âm lịch) có trên 90% doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố quay trở lại hoạt động với tỉ lệ lao động vào làm việc là 93%. Đây được xem là tín hiệu tích cực, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp nhanh chóng trở lại ổn định sản xuất.

Tuy nhiên bên cạnh sự phấn khởi là nỗi lo thường trực về thiếu hụt nguồn lao động. Khi đơn hàng tăng cao, các doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất thì không các ngành nghề truyền thống như dệt may, da giày, chế biến thực phẩm đến các lĩnh vực công nghệ cao, dịch vụ…. rơi vào tình trạng "khát" nhân lực.

Ông Nguyễn Văn Quảng – Chủ tịch Công đoàn công ty cổ phần may Phương Đông cho biết: "Năm mới cũng rất khó khăn khi chưa tuyển đủ nhu cầu lao động trong khi hàng hóa thì nhiều nhưng lao động thì thiếu. Đó cũng là quy luật tự nhiên thôi vì hiện nay nhiều em có xu hướng muốn trở về quê làm việc nhiều hơn”.

Trong khi cầu tuyển dụng tại các doanh nghiệp, công ty khá cao sau kỳ nghỉ Tết thì nhiều người lao động lại thờ ơ vì nhiều trường hợp vẫn chưa thể “khớp lệnh” do nhu cầu đảm bảo mức sống tối thiểu của người lao động vẫn cao hơn mức đãi ngộ của nhà tuyển dụng.

Ngoài ra tâm lý "an cư lạc nghiệp" tại quê hương cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến nhiều người lao động không quay trở lại TP.HCM làm việc sau Tết. Bên cạnh đó, một số người lao động cũng chuyển sang làm việc trong lĩnh vực kinh tế phi chính thức như bán hàng online, chạy xe ôm công nghệ… với mong muốn có thời gian linh hoạt và thu nhập ổn định.

Anh Lê Văn Cảnh cho biết: “Mức lương cơ bản bây giờ cũng chỉ là 5 triệu thì cũng chỉ đủ để trang trải tiền nhà rồi tiền ăn uống mà thôi chứ cũng không có dư được".

So với năm 2024, nhu cầu lao động sau tết năm 2025 tăng nhẹ (khoảng 7%). Dự kiến nhu cầu nhân lực sau Tết cần khoảng từ 50.400 - 55.500 chỗ làm việc, trong đó nhu cầu nhân lực tập trung nhiều nhất ở ngành nghề thuộc lĩnh vực thương mại - dịch vụ (chiếm 67,57%); Khu vực công nghiệp xây dựng chiếm (31,92%). Và tập trung nhiều ở nhóm tuổi từ 27-35 tuổi chiếm 48,77%, dưới 26 tuổi chiếm 28,77%.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thảo – Trung tâm dịch vụ việc làm TP.HCM cho biết: "Hiện nay, chúng tôi tiếp nhận khoảng 3000 đơn mong muốn tìm việc của các bạn. Đối với lao động phổ thông, họ mong muốn tìm việc với mức lương dao động từ 8 đến khoảng 10 triệu. Đối với những lao động có chuyên môn, họ mong muốn mức lương từ 15 đến 20 triệu, tùy thuộc ngành nghề. Ngoài tiền lương, họ còn các chế độ đãi ngộ khác như là tiền cơm, rồi trợ cấp xăng xe ngoài những điều khoản quy định".

Việc thiếu hụt nguồn lao động sau mỗi kỳ nghỉ tết đã diễn ra trong suốt nhiều năm qua. Thay vì tuyển mới, giờ đây  các doanh nghiệp, công ty đã triển khai nhiều giải pháp nhằm giữ chân người lao động hiện có như nâng cao mức lương, phúc lợi, cải thiện môi trường làm việc.

Bà Lê Nguyễn Trang Nhã – Tổng giám đốc công ty TNHH Viking Việt Nam chia sẻ: “Năm 2025, chúng tôi có chính sách tăng lương từ 5%-10% tùy theo đối tượng. Ngoài ra, còn có các hoạt động để giúp nâng cao tinh thần, sinh hoạt cho cán bộ công nhân viên, để giúp mọi người thấy không chỉ là nơi làm việc mà còn là một gia đình”.

Tuy nhiên, để giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt lao động, cần có sự chung tay của cả cộng đồng. Ông Nguyễn Thành Đô – Trưởng ban chính sách pháp luật – Liên đoàn lao động TpHCM cho biết, sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người lao động, đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường giám sát việc chấp hành pháp luật  lao động tại các doanh nghiệp.

“Chúng tôi đã xây dựng chương trình năm với nhiều nội dung trọng tâm trong đó có những hoạt động tri ân những người lao động có nhiều năm đóng góp bằng việc đề xuất các chính sách để hội đồng nhân dân xem xét kiến nghị các sở ban ngành liên quan hỗ trợ các gói vay đối với học sinh, sinh viên những hộ nghèo, hộ cận nghèo Thành phố. Tiếp tục theo dõi và đề xuất hỗ trợ về nghỉ dưỡng cho người lao động có thời gian làm việc tại Thành phố trên 10 năm. Góp phần giữ chân người lao động ở lại Thành phố để đảm bảo nguồn lao động của thành phố nhằm thực hiện những mục tiêu lớn hơn”.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP.HCM cũng đã có những chỉ đạo kịp thời nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động. Bà Lượng Thị Tới – Phó Giám đốc Sở lao động, thương binh và xã hội TP.HCM nhấn mạnh:

“Để ổn định việc làm sau tết cũng như xuyên suốt năm 2025 về phía Sở lao động thương binh và xã hội sẽ tiếp tục theo dõi hoạt động của các doanh nghiệp, tình hình di biến động của các lao động. Đặc biệt là các anh/chị mất việc làm. Trong đó tập trung trong công tác kết nối cung – cầu lao động thông qua các phiên, sàn giao dịch việc làm.

Các sàn giao dịch việc làm sẽ được tổ chức thường xuyên tại trung tâm dịch vụ việc làm thành phố của sở cũng như sẽ có phối hợp với các quận, huyện khi họ có nhu cầu thực tế về người lao động tại địa bàn của mình thì chúng tôi sẽ cố gắng tạo điều kiện để làm sao cho người lao động bắt tay vào công việc mới khi họ mất việc làm. Ngoài ra, chúng tôi cũng sẽ tăng cường kết nối với các khu công nghiệp, khu chế xuất, công nghệ cao để làm sao kết nối, hỗ trợ kịp thời cho người lao động”.

Làm gì để không "mất người"

Thực trạng thiếu hụt lao động sau Tết không phải là hiện tượng mới, nhưng ngày càng trở nên nghiêm trọng khi người lao động có tâm lý "nhảy việc", tìm kiếm cơ hội mới với mức lương, đãi ngộ hấp dẫn hơn.

Năm nay thị trường lao động lại sôi sục khi nhu cầu tuyển dụng sau tết năm 2025 tăng 7% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, nhu cầu tuyển dụng lao động phổ thông ở các ngành sản xuất, xây dựng, dịch vụ... đang là "cơn đau đầu" của không ít doanh nghiệp.

Hậu quả của tình trạng thiếu hụt lao động không thể xem nhẹ. Trước hết có thể kể đến là năng suất lao động giảm sút, tiến độ sản xuất bị chậm trễ, đơn hàng tồn đọng từ đó gây thiệt hại về kinh tế, ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp. Về lâu dài, nếu không được ‘trị’ dứt điểm thì ‘căn bệnh’ thiếu hụt lao động sẽ cản trở sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, thậm chí đe dọa sự tồn tại của doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Lời giải cho "cơn khát" nhân lực là các doanh nghiệp cần nhìn nhận "con người là tài sản quý giá nhất". "Giữ chân" người lao động không chỉ đơn thuần là việc tăng lương, thưởng Tết mà cần một chiến lược tổng thể, đa chiều, hướng đến việc xây dựng môi trường làm việc lý tưởng, đáp ứng cả nhu cầu vật chất lẫn tinh thần của người lao động. Các chính sách phúc lợi đa dạng bao gồm bảo hiểm, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ nhà ở, du lịch... cũng sẽ giúp người lao động an tâm công tác, gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cần chú trọng đầu tư phát triển con người thông qua các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ chuyên môn là điều cần thiết. Khuyến khích, tạo điều kiện cho nhân viên học tập, phát triển bản thân sẽ giúp họ nâng cao năng lực, đáp ứng yêu cầu công việc. Giao nhiệm vụ, thử thách mới để nhân viên phát huy hết khả năng cũng là cách để doanh nghiệp "giữ chân" người tài.

Ngoài những nổ lực từ phía doanh nghiệp, các Sở ban ngành thành phố cần có những hành động thiết thực bằng việc cần tổ chức các phiên giao dịch việc làm, hỗ trợ doanh nghiệp tuyển dụng và đào tạo nhân sự. Việc xây dựng chính sách thu hút lao động, đặc biệt là lao động ở xa, quay trở lại làm việc sau Tết cũng đóng vai trò quan trọng. Bên cạnh đó cần có những nghiên cứu, đề xuất các chính sách hỗ trợ người lao động, đặc biệt là lao động ngoại tỉnh, như hỗ trợ nhà ở, chi phí sinh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi để họ ‘an cư lạc nghiệp’.

Cuối cùng, các sở ngành cần chủ động trong việc dự báo nhu cầu lao động. Việc dự báo này có ý nghĩa quan trọng vì không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động tuyển dụng, nâng cao hiệu quả hoạt động, tiết kiệm chi phí. Đồng thời, nó cũng hỗ trợ người lao động nắm bắt cơ hội việc làm, ổn định thu nhập và giảm thiểu nguy cơ thất nghiệp.

Riêng người lao động cũng cần nâng cao nhận thức, trang bị cho mình những kỹ năng nghề nghiệp cần thiết, chủ động tìm kiếm thông tin việc làm và có những lựa chọn phù hợp với năng lực và mục tiêu của bản thân. Luôn chủ động trong việc học hỏi và phát triển để thích ứng với thị trường lao động đang thay đổi không ngừng hiện nay.

Việc "giữ chân" người lao động giờ đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là sự đầu tư thông minh của các doanh nghiệp và thành phố trong tương lai. Trước bối cảnh kinh tế hội nhập, cạnh tranh gay gắt như hiện nay, việc chủ động "giữ người tài" chính là chìa khóa vàng để doanh nghiệp tồn tại và đóng góp vào sự phát triển chung của thành phố.