Khủng hoảng xăng dầu, người Cuba tìm lối đi bằng phương tiện điện

Tại Havana, xe buýt điện và xe ba bánh chạy pin trở thành “phao cứu sinh” giúp duy trì đi lại khi nguồn cung nhiên liệu bị cắt giảm do các biện pháp siết chặt xuất khẩu dầu từ các đối tác của Cuba. 

Đường phố Havana đổi nhịp vì khủng hoảng nhiên liệu

Tiếng gầm của những chiếc Chevrolet đời 1959, từng là nhịp đập quen thuộc của Havana, đang dần nhường chỗ cho sự tĩnh lặng gần như tuyệt đối của các phương tiện chạy điện hay nhịp chân đạp xích lô khi hòn đảo này đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng nhất trong nhiều năm.

Trong suốt sáu thập kỷ, diện mạo đường phố Cuba hầu như không thay đổi, nổi bật với những chiếc xe cổ sặc sỡ. Nhưng những năm gần đây, người dân Cuba ngày càng chuyển sang sử dụng phương tiện điện khi nhiên liệu trở nên khan hiếm hơn.

Xe điện và bài toán chinh phục số đông

“Cuộc chiến giá” xe điện còn tiếp diễn

Xe điện toàn cầu bứt tốc, phân khúc cao cấp chững lại

Nhờ đâu 96% xe đăng ký mới tại Na Uy năm 2025 là xe điện?

Hiện nay, các phương tiện này đang giúp người dân xoay xở trước cuộc khủng hoảng nhiên liệu ngày càng trầm trọng, sau khi Mỹ cắt nguồn xuất khẩu dầu từ Venezuela, đồng minh của quốc gia này, đồng thời đe dọa trừng phạt các nước khác xuất khẩu nhiên liệu sang đảo quốc.

Anh Eduardo Romano, một tài xế xe ba bánh điện, chia sẻ: "Tôi từng là một tài xế. Tôi từng lái những chiếc ô tô cổ, nhưng vì tình hình xăng dầu hiện nay, chúng tôi buộc phải tìm đến phương án thay thế này – xe ba bánh điện. Chẳng còn cách nào khác để giúp người dân duy trì việc đi lại."

Tình trạng thiếu nhiên liệu cũng dẫn đến việc cắt điện nghiêm trọng, buộc các tài xế xe ba bánh phải tranh thủ sạc điện bất cứ khi nào có điện. Một số người thậm chí còn lắp các tấm pin năng lượng mặt trời lên xe của mình, với hy vọng có thể tiếp tục lăn bánh ngay cả khi lưới điện bị ngắt.

Những chiếc xe ba bánh điện có thể chở tới 8 hành khách đã trở thành những chiếc "xe buýt" mới tại đây.

Ông Ignacio Charon, một thợ sửa chữa xe ba bánh, cho biết: "Giờ đây, xích lô đạp và xe ba bánh điện là những phương tiện giao thông chính được sử dụng ở Cuba. Xích lô dành cho việc đi lại nội khu, còn xe ba bánh có thể đi được quãng đường dài. Mọi thứ hoạt động bằng nhiên liệu hóa thạch đều đang sụp đổ."

Xe ba bánh điện trở thành “phao cứu sinh” giao thông ở Havana

Tại khu phố Alamar ở vùng ngoại ô Havana, ông Eugenio Gainza điều khiển chiếc xe ba bánh điện kiểu xích lô do Nhà nước vận hành len lỏi qua những con đường gồ ghề để đón khách.

Ông cho biết: “Mỗi ngày chúng tôi chạy 16 chuyến. Không có nhiên liệu. Đây là phương tiện duy nhất phục vụ khu vực này”.

Xe ba bánh điện đã trở thành một trong những phương tiện giao thông được sử dụng rộng rãi nhất trên các đường phố của Havana cho các tuyến đường nội đô và hỗ trợ di chuyển tại các khu vực đông đúc. Dù là xe tư nhân hay xe công, loại phương tiện này tham gia vận chuyển hành khách, hàng hóa nhẹ và nhiều dịch vụ khác.

Đối với nhiều người, những phương tiện vận chuyển sáng tạo này cho phép họ tiếp tục đi làm, đi học hoặc đến bệnh viện, nhưng cái giá phải trả không hề rẻ.

Với những cư dân như bà Maria Caridad Gonzalez, các phương tiện do nhà nước vận hành này là “phao cứu sinh”, cung cấp cách đi lại thiết yếu trong bối cảnh nền kinh tế bị siết chặt bởi chế độ phân phối theo định mức. Bà cho biết dịch vụ tư nhân cũng có, nhưng chi phí cao hơn:

"Phương tiện này giúp ích rất nhiều về kinh tế và giúp chúng tôi di chuyển được. Khi không còn các phương tiện giao thông cũ, chúng tôi buộc phải sử dụng loại hình này, và xe ba bánh là lựa chọn cuối cùng, nhưng nó lại đắt đỏ hơn."

Tuần trước, chính phủ đã công bố kế hoạch quy mô lớn nhằm phân phối nhiên liệu theo hạn mức và bảo vệ các dịch vụ thiết yếu.

Một cư dân khác, ông Barbaro Castaneda, cho rằng việc chuyển sang năng lượng tái tạo là yếu tố duy nhất giúp đất nước duy trì hoạt động đi lại.

Ông Barbaro Castaneda, một người dân địa phương, chia sẻ:

"Giao thông điện đã giải quyết vấn đề này từ lâu rồi. Dù có nhiên liệu hay không, đây vẫn là thời điểm lý tưởng để sử dụng chúng vì đây là nguồn năng lượng mới, năng lượng tái tạo đang phát triển trên toàn thế giới. Hiện tại, nó mang lại cho chúng tôi sự tiến bộ và sự trợ giúp cần thiết. Thực tế là xe của nhà nước có một mức giá, xe tư nhân có mức giá khác, nhưng cả hai đang cùng nhau giúp đất nước tiến về phía trước. Nếu không, chúng tôi sẽ hoàn toàn bị tê liệt."

Hiện tại, những chiếc xe ba bánh điện đang giúp Havana tiếp tục vận động, nhưng chúng cũng cho thấy hòn đảo này đã phải nỗ lực đến nhường nào chỉ để duy trì cuộc sống thường nhật.

Trong khi đó, Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ của phương tiện điện, đặc biệt là xe máy điện, nhờ các chính sách thúc đẩy giao thông xanh. Khác với Cuba, quá trình chuyển đổi diễn ra chủ động nhằm giảm ô nhiễm và tiết kiệm chi phí. Xe ba bánh điện cũng dần phổ biến trong vận chuyển hàng hóa và chở khách nội đô.

Đầu năm 2026, thị trường xe máy điện tăng trưởng mạnh, với VinFast dẫn đầu nhờ các chính sách hỗ trợ như miễn lệ phí trước bạ và chương trình trả góp 0 đồng. Việt Nam hiện đứng thứ ba thế giới về tiêu thụ xe máy điện, mức tăng trưởng hằng năm khoảng 30–35%, cao nhất ASEAN.

Theo lộ trình, từ tháng 7/2026 sẽ hạn chế xe xăng tại khu vực Vành đai 1 Hà Nội và TP.HCM, đồng thời ưu tiên phương tiện điện cho taxi công nghệ và các loại hình vận tải mới.

Việc phát triển xe điện không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu mà còn đi kèm với mở rộng hạ tầng trạm sạc và các chính sách hỗ trợ tài xế chuyển đổi như miễn thuế, vay vốn ưu đãi.