“Cuộc chiến giá” xe điện còn tiếp diễn

Bắc Kinh cảnh báo “cạnh tranh tự hủy”

Theo trang Caixin Global, mới đây, chính phủ Trung Quốc đã triệu tập các giám đốc điều hành từ các nhà sản xuất xe năng lượng mới (NEV), yêu cầu chấm dứt cạnh tranh quá mức ngay khi một vòng giảm giá mới chuẩn bị diễn ra vào đầu năm 2026. Động thái này được cho là để kiềm chế cái gọi là “sự thoái hóa”, một thuật ngữ chỉ sự cạnh tranh nội bộ tự gây hại – cho thấy thách thức của Bắc Kinh trong việc thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp chất lượng cao, trong khi các nhà sản xuất ô tô đang phải vật lộn để tồn tại trong một thị trường đang hạ nhiệt với các khoản trợ cấp ngày càng giảm.

Theo đó, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cùng với Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia và Cục Quản lý Thị trường Nhà nước, đã tổ chức một cuộc họp kín vào ngày 14/1 vừa qua. Các cơ quan này cho biết họ sẽ thắt chặt điều tra chi phí, giám sát giá cả và cảnh báo về “các hình phạt nghiêm khắc” đối với các đơn vị cố tình vi phạm.

Cuộc họp diễn ra khi Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc công bố một dự báo ảm đạm cho năm nay. Dự báo tổng doanh số bán ô tô sẽ chỉ tăng nhẹ 1% trong năm 2026, lên 34,75 triệu chiếc. Họ cũng cảnh báo rằng tác động của các biện pháp kích thích kinh tế đang suy yếu, và ưu đãi thuế mua xe điện sẽ bị giảm một nửa trong năm nay.

Theo ông Ying Chongxi, chuyên gia thuộc ngân hàng đầu tư Nomura, Nhật Bản, các nhà sản xuất ô tô thời gian tới có thể vẫn tiếp tục chiến lược quen thuộc, đó là ưu tiên thị phần hơn lợi nhuận. Những nỗ lực mà chính phủ Trung Quốc đang khuyến khích họ cạnh tranh thông qua công nghệ lại đang khiến chi phí sản xuất, biên lợi nhuận của các hãng xe điện ngày một giảm.

Một chuyên gia phân tích khác cho rằng, cuộc chiến về giá xe điện trong suốt một thời gian dài đã khiến người tiêu dùng kỳ vọng giá xe điện sẽ luôn ở mức thấp. Điều này vô tình làm khó các hãng xe, khiến họ khó mà từ bỏ các chính sách ưu đãi.

Ông Tom Libby, chuyên gia của S&P Global Mobility, công ty chuyên cung cấp dữ liệu trong ngành ô tô chia sẻ:

"Thuế quan chắc chắn đang ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh. Cho đến nay, chúng ta thấy các nhà sản xuất có thể hấp thụ phần lớn thuế quan mà không chuyển gánh nặng sang người tiêu dùng. Tuy nhiên, dự báo của chúng tôi là vào năm 2026, các nhà sản xuất sẽ ngày càng buộc phải chuyển gánh nặng đó sang người tiêu dùng, nếu không sẽ thua lỗ. Nhưng thành thật mà nói, đây là một tình huống rất phức tạp."

Cuộc đua giảm giá xe điện vẫn chưa hạ nhiệt

Dù vậy, bất chấp cảnh báo của cơ quan quản lý, theo Caixin Global, một cuộc chiến giá cả mới đã nổ ra. Vừa qua BMW đã giảm giá hơn 30 mẫu xe tại Trung Quốc. Các nhà sản xuất ô tô lớn của Trung Quốc, bao gồm Saic Motor, GAC Group, Chery Automobile và Leapmotor Technology, đã tung ra các chương trình trợ cấp, cho vay không lãi suất và các ưu đãi khác. Thương hiệu Deepal của Changan Automobile gần đây cũng tham gia với các chương trình khuyến mãi riêng.

Trong khi đó, một số hãng lại đang điều chỉnh các sản phẩm của mình để tránh giảm giá trực tiếp. Như BYD đã nâng cấp một số mẫu xe mà không tăng giá bán lẻ, mang lại giá trị cao hơn với cùng mức giá. Tesla đã kéo dài chương trình mua xe trả góp không lãi suất lên 5 năm và giới thiệu tùy chọn lãi suất thấp 7 năm. Geely và thương hiệu Venucia của Dongfeng Motor cũng tham gia cuộc cạnh tranh với các chương trình giảm giá trực tiếp và ưu đãi đổi xe cũ lấy xe mới.

Đến giữa tháng 1, gần như tất cả 10 nhà sản xuất ô tô hàng đầu của Trung Quốc đã tung ra các chương trình khuyến mãi đầu năm, tăng cường giảm giá để củng cố thị phần.

Ông Tom Libby, chuyên gia của S&P Global Mobility, cho biết thêm:

"Khả năng chi trả đã trở thành một vấn đề lớn trong ngành, vì vậy chúng ta sẽ thấy các nhà sản xuất cung cấp những chiếc xe giá thấp hơn khi có thể để thu hút những người tiêu dùng không đủ khả năng tài chính. Hiện tại giá trung bình của một chiếc xe mới đang ở mức khoảng 50.000 đô la, và đó là một khoản tiền lớn đối với nhiều hộ gia đình. Và ta đang thấy một số nhà sản xuất tung ra những sản phẩm ở phân khúc giá thấp, có thể từ 25.000 đến 35.000 đô la để thu hút thêm khách hàng”.

Trở lại với Việt Nam, sau chặng nước rút không mấy thuận lợi vào cuối năm 2024, thị trường ô tô khởi đầu năm 2025 với hàng loạt khó khăn thử thách. Sức mua tăng trưởng chậm, cùng những thay đổi về chính sách và áp lực cạnh tranh gia tăng khiến nhiều nhà sản xuất, phân phối ô tô khá nan giải trong việc bán xe mới cũng như giải bài toán thanh lý hàng tồn. Dù vậy, nỗ lực kích cầu với cuộc đua giảm giá diễn ra rầm rộ, cùng với những thay đổi, điều chỉnh về chiến lược sản phẩm… đã góp phần giúp thị trường ô tô từng bước hồi phục.

Nhu cầu mua sắm ô tô của người Việt gia tăng kết hợp nỗ lực kích cầu bằng các chương trình ưu đãi, giảm giá của các nhà sản xuất, phân phối… giúp thị trường ô tô lập kỷ lục mới với hơn 604.000 xe mới bán ra trong năm 2025. Xu hướng chọn mua ô tô của người Việt cũng đang có sự thay đổi, chuyển dịch; khi ngày càng ưa chuộng ô tô điện, xe hybrid, cho thấy nhu cầu mua sắm ô tô của người Việt ngày càng tăng cũng như sức hấp dẫn và tiềm năng lớn của thị trường ô tô Việt Nam.