Nhờ đâu 96% xe đăng ký mới tại Na Uy năm 2025 là xe điện?

Gần 96% xe đăng ký mới tại Na Uy là xe điện

Theo dữ liệu từ Liên đoàn Đường bộ Na Uy (OFV), 95,9% trong tổng số xe mới đăng ký tại Na Uy trong năm 2025 là xe điện, tăng từ mức 88,9% của năm 2024. Riêng trong tháng 12, con số này đạt gần 98%. Tổng số xe mới được đăng ký trong năm 2025 là gần 180 nghìn xe, tăng tới 40% so với năm 2024. Do đó, hãng tin Reuters nhận định quốc gia Bắc Âu này đang tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu toàn cầu trong việc loại bỏ xe chạy bằng xăng và dầu diesel.

Quy chuẩn xe điện tại chung cư, yêu cầu cấp bách

Ấn Độ nỗ lực bảo tồn di sản, hệ thống xe điện cuối cùng ở Kolkata

Theo Reuters, tại Na Uy, Tesla là thương hiệu ô tô bán chạy nhất trong 5 năm liên tiếp, với thị phần hiện là 19,1%, tiếp theo là Volkswagen với 13,3% và Volvo với 7,8%. Dù doanh số của Tesla đang giảm tại nhiều thị trường, nhưng tại Na Uy, doanh số của hãng này 6 tháng đầu năm 2025 vẫn tăng tới 54%, với mẫu xe chủ lực Model Y tăng tới hơn 115%. 

Dù thua Tesla tại thị trường Na Uy, nhưng các thương hiệu tới từ thị trường Trung Quốc vẫn ghi nhận tăng trưởng, khi chiếm tổng cộng 13,7% thị phần, tăng từ 10,4% vào năm ngoái.

Lí giải về điều này, bà Christina Bu, Tổng thư ký Hiệp hội xe điện Na Uy cho biết:

“Tôi cho rằng, trên thực tế, một chiếc xe Tesla có đủ những gì mà người Na Uy yêu cầu, từ cốp xe lớn, hệ dẫn động 4 bánh, gầm xe cao cùng nhiều hệ thống hiện đại và quan trọng là một mạng lưới trạm sạc lớn.”

Vậy điều gì đã giúp xe điện Tesla nói riêng, và toàn ngành xe điện nói chung, có thể “ăn nên làm ra” tại Na Uy?

Chính sách nhất quán: chìa khóa giúp xe điện bứt tốc

Câu trả lời nằm ở việc hoạch định chính sách lâu dài, nhất quán và có lộ trình rõ ràng, thay vì những biện pháp ngắn hạn hay mang tính phong trào. Bà Ragnild Syrstad, Bộ trưởng Bộ Khí hậu và Môi trường Na Uy cho biết, mọi thứ bắt đầu từ cách đây vài thập kỷ:

“Kết quả hiện tại đến từ sự kết hợp của rất nhiều chính sách vốn đã được hoạch định từ nhiều năm trước. Lần đầu tiên là vào thập niên 1990, khi Na Uy đăng cai Thế vận hội Olympic năm 1994. Một vài nhà tài trợ khi đó đã đề xuất giới thiệu xe điện tại Thế vận hội. Khi đó là chiếc xe điện có tên gọi là Think. Nó là xe điện cỡ nhỏ và sự xuất hiện của chiếc xe khi đó đã trở thành trò cười, và không ai nghĩ rằng những chiếc xe như vậy có thể được bán”.

Từ khoảng đầu những năm 1990, Na Uy đã xác định điện hóa giao thông là một trụ cột của chiến lược giảm phát thải. Các chính sách ưu đãi cho xe điện được thiết kế từ rất sớm, khi thị trường còn nhỏ và công nghệ chưa phổ biến. Điều này giúp tạo “độ tin cậy chính sách”, khiến người dân và doanh nghiệp tin rằng xe điện là xu hướng lâu dài, không phải lựa chọn nhất thời.

Khác với nhiều quốc gia thường xuyên điều chỉnh hoặc cắt giảm ưu đãi, Na Uy duy trì sự nhất quán suốt hàng chục năm, bao gồm: Miễn hoặc giảm mạnh thuế mua xe, vốn rất cao với xe xăng, dầu; Ưu đãi phí đường bộ, bãi đỗ, phà; hay cho xe điện quyền tiếp cận làn ưu tiên trong giai đoạn đầu.

Với các chính sách này không giúp người dân yên tâm đầu tư vào xe điện, ngay cả khi giá ban đầu còn cao.

Bên cạnh đó, hạ tầng trạm sạc cũng được chính phủ Na Uy đầu tư mạnh mẽ. Tính đến năm 2025, Na Uy có hơn 34 nghìn điểm sạc công cộng trải khắp đất nước, bao gồm cả trạm sạc chậm và nhanh. Nhiều vùng đã triển khai trạm sạc nhanh trên các tuyến đường chính, nhằm đảm bảo tài xế không phải đi quá xa để sạc xe. Ngoài ra, chính sách địa phương cũng hỗ trợ việc lắp đặt trạm sạc tại chung cư, khu dân cư, cũng như nhiều hộ dân có sẵn bộ sạc ở nhà.

Tuy nhiên, mật độ phân bổ trạm sạc được đánh giá là chưa đều, với lượng lớn hơn nhiều tập trung ở miền Nam so với vùng cực Bắc. Do đó, một bộ phận người dân vẫn sử dụng xe chạy xăng để đi những chuyến hành trình dài. Một người dân chia sẻ:

“Tôi vẫn sử dụng xe chạy xăng vì nhà tôi ở khu vực miền núi, đường tới đó rất xa. Tôi vẫn có xe điện để sử dụng khi đi lại trong thành phố, nhưng khi phải đi xa, tôi sẽ dùng chiếc xe chạy xăng của mình”.

Có thể trong những năm tới, chính sách ưu đãi cho xe điện tại Na Uy sẽ có thay đổi. Vào giữa tháng 10/2025, Bộ trưởng Tài chính, ông Jens Stoltenberg cho biết quốc gia này có thể sẽ xem xét sửa lại khoản ưu đãi thuế đang áp dụng cho xe điện.

Cụ thể, hiện người mua xe đang được miễn khoản thuế VAT 25% khi mua xe điện giá 500 nghìn kroner (tức khoảng 49 nghìn USD) trở xuống; với những xe có giá trên mức này thì sẽ chỉ tính thuế phần giá trị vượt trên. Sắp tới, khoản ưu đãi này sẽ có thể sẽ thay đổi, chỉ miễn thuế với xe có giá 300 nghìn kroner trở xuống.

Đề xuất này khiến người dân và các nhóm liên quan phản ứng khá tiêu cực, đặc biệt trong cộng đồng người dùng xe điện, do lo ngại về tác động đối với chi phí sở hữu xe và tiến trình điện hóa giao thông.

Việt Nam tăng tốc điện hóa, nhưng còn khoảng trống hạ tầng

Trở lại với Việt Nam, năm 2025, đánh dấu sự lên ngôi của xe điện. Tính đến tháng 11, doanh số toàn ngành xe Việt đạt 522.143 xe, tăng khoảng 20% so với cùng kỳ 2024 (434.393 xe). Trong số này, riêng mảng xe điện hóa, bao gồm xe thuần điện chạy pin (BEV) và hybrid (HV), bán 160.322 xe, chiếm khoảng 30% toàn thị trường.

Mức 30% là con số cao nhất mà xe dùng động cơ lai, thuần điện đạt được sau 30 năm thành hình của ngành ôtô trong nước. Đồng thời đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tỷ lệ xe điện hóa mới bán ra so với toàn ngành cao nhất khu vực Đông Nam Á, bên cạnh Singapore (khoảng 40%).

Ngành xe trong nước ghi nhận khoảng 50 ôtô mới thuộc bản nâng cấp hoặc lần đầu tiên xuất hiện, tính đến tháng 11. Riêng xe Trung Quốc góp mặt với gần 20 mẫu, chiếm khoảng 40%, đánh dấu sự hiện diện ngày càng mạnh mẹ của các thương hiệu Trung Quốc tại thị trường Việt Nam.

Về hạ tầng trạm sạc, Việt Nam hiện có khoảng 150 nghìn cổng sạc xe điện trên toàn quốc, được xem là quy mô lớn nhất Đông Nam Á về số cổng sạc hiện nay. Đây là con số tích lũy từ việc nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là VinFast, triển khai mạnh mẽ hạ tầng sạc từ năm 2022–2023. Tuy nhiên, số lượng các trạm sạc chủ yếu vẫn tập trung tại các khu đô thị, thành phố lớn, các khu vực ngoại thành cũng như vùng sâu, vùng xa vẫn còn hạn chế.