Đột phá về hạ tầng giao thông: Vượt lên để phát triển, xóa bỏ những hoài nghi và luận điệu xuyên tạc (Kỳ 1): Mệnh lệnh từ cuộc sống và tầm nhìn chiến lược

Đó không chỉ là yêu cầu, nhiệm vụ tất yếu để thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, giải quyết bằng được các điểm nghẽn trong quá trình phát triển, mà còn thể hiện tư duy, tầm nhìn chiến lược của Đảng, nhằm tạo nền tảng, tiền đề đưa đất nước bước vào một kỷ nguyên mới.

Những năm qua, sự đóng góp vượt trội của hệ thống hạ tầng giao thông cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống người dân, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các địa phương, vùng miền, góp phần củng cố vững chắc quốc phòng an ninh và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế đã chứng minh định hướng chiến lược này của Đảng là hoàn toàn đúng đắn.

Song, quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ đột phá chiến lược về hạ tầng - trong đó có hạ tầng giao thông, đã xuất hiện không ít những quan điểm, luận điệu xuyên tạc, nhằm các mưu đồ gây chia rẽ, cản trở, phá hoại công cuộc xây dựng đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng. Nếu không được nhận diện đầy đủ, phòng ngừa chủ động và ngăn chặn kịp thời, đó có thể trở thành lực cản, gây ảnh hưởng đến mục tiêu đột phá phát triển hạ tầng giao thông, thậm chí gây ra các tổn hại đến khối đại đoàn kết toàn dân, đến niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Chế độ.

VOV Giao thông Quốc gia mời quý vị và các bạn cùng bàn luận vấn đề này, trong loạt bài: “Đột phá về hạ tầng giao thông: Vượt lên để phát triển, xóa bỏ những hoài nghi và luận điệu xuyên tạc”. Kỳ đầu tiên nhan đề: “Mệnh lệnh từ cuộc sống và tầm nhìn chiến lược”.

“Giao thông vận tải là mạch máu của tổ chức. Giao thông tốt thì các việc đều dễ dàng. Giao thông xấu thì các việc đình trệ”. Từ năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã căn dặn điều này trong thư gửi cán bộ, công nhân ngành Giao thông công chính.

Năm 1953, trong bài viết đăng trên báo Nhân dân số 119, giữa lúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta đang bước vào giai đoạn quyết định, Người một lần nữa khẳng định: “Cầu đường là mạch máu của một nước”.

Từ con đường vận tải bằng xe đạp thồ lên Tây Bắc trong kháng chiến chống Pháp, đến đường mòn Hồ Chí Minh trong 20 năm trường kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, và những đại lộ hòa bình kể từ công cuộc đổi mới, mở cửa hội nhập đến nay, đó là kết quả, là sự biểu hiện xuyên suốt trong tư tưởng, đường lối lãnh đạo của Đảng ta, về tầm quan trọng đặc biệt của hệ thống giao thông vận tải đối với sự nghiệp bảo vệ xây dựng Tổ quốc.

Liên tục trong các nhiệm kỳ Đại hội Đảng lần thứ XI, XII, XIII, XIV, đột phá phát triển hạ tầng được xác định là một trong ba đột phá chiến lược, trong đó hạ tầng giao thông và đô thị lớn được xem là trọng tâm mũi nhọn, với phương châm: Giao thông đi trước, mở đường, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, hiện đại hóa kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, tạo tiền đề, động lực thúc đẩy hàng loạt các lĩnh vực khác, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững, hiện thực hóa các mục tiêu trăm năm.

Với những kết quả vô cùng quan trọng đạt được về phát triển hạ tầng sau các nhiệm kỳ Đại hội Đảng Toàn quốc lần thứ XI, XII, Đại hội XIII tiếp tục khẳng định, nhấn mạnh tầm quan trọng của đột phá phát triển kết cấu hạ tầng, với tinh thần chỉ đạo quyết liệt hơn, với yêu cầu và chỉ tiêu cụ thể hơn, trong đó có hạ tầng giao thông: xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại cả về kinh tế và xã hội; ưu tiên phát triển một số công trình trọng điểm quốc gia về giao thông, thích ứng với biến đổi khí hậu; chú trọng phát triển hạ tầng thông tin, viễn thông, tạo nền tảng chuyển đổi số quốc gia, từng bước phát triển kinh tế số, xã hội số.

Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự chỉ đạo điều hành quyết liệt của Chính phủ, sự vào cuộc của các bộ ngành và địa phương, mục tiêu đột phá phát triển hạ tầng giao thông mà Đại hội XIII đề ra đã hoàn thành căn bản, trong đó có nhiều chỉ tiêu vượt kế hoạch: Hơn 3000 km đường bộ cao tốc Bắc Nam phía Đông, hơn 1700km đường bộ ven biển từ Quảng Ninh đến Cà Mau đã hoàn thành và đưa vào khai thác.

Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1, đón chuyến bay đầu tiên vào ngày 19/12/2025, dự kiến khai thác thương mại trong nửa đầu năm 2026; Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất hoàn thành đầu tư và đưa vào sử dụng nhà ga T3; Dự án mở rộng nhà ga T2 Cảng hàng không quốc tế Nội Bài về đích sớm hơn tiến độ; các dự án nâng cấp mở rộng quốc lộ, nâng cấp đường sắt và cảng biển cửa ngõ quốc tế tiếp tục được quan tâm, đầu tư.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã được Quốc hội thống nhất về chủ trương đầu tư, đang xúc tiến các thủ tục và chuẩn bị giải phóng mặt bằng; Dự án đường sắt Hà Nội - Lào Cai đã khởi công trong năm 2025. Hà Nội và TPHCM đều đã vận hành được những tuyến đường sắt đô thị đầu tiên, đang xúc tiến đầu tư hàng loạt các tuyến tiếp theo để tạo thành mạng lưới đồng bộ. Các tuyến vành đai đô thị như vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy nhanh tiến độ, với quyết tâm chính trị cao nhất.

Những kết quả to lớn về đột phá hạ tầng - trong đó nổi bật nhất là hạ tầng giao thông, đã và đang đóng góp vô cùng quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội của mỗi địa phương, vùng miền và cả nước. Đơn cử như Lào Cai - nơi có tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai kết nối liên thông các địa phương vùng Tây Bắc với Thủ đô Hà Nội liên thông với thời gian di chuyển rút ngắn một nửa so với đường cũ, giá trị xuất nhập khẩu đến tháng 11/2025 của địa phương đạt hơn 3 tỷ USD, tăng13% so với cùng kỳ năm 2024 và tăng gấp 4 lần so với 3 năm trước đó.

Không chỉ giúp giao thông đi lại thuận lợi, tiết kiệm thời gian, chi phí cho nhân dân và doanh nghiệp, mạng lưới giao thông vận tải được đầu tư ngày càng đồng bộ, hiện đại đã giúp đẩy mạnh giao thương hàng hóa, giảm đáng kể chi phí logistic (từ mức 21% GDP năm 2018 xuống còn 17 - 18% GDP năm 2025), kích cầu đầu tư, thúc đẩy công nghiệp và dịch vụ, mở ra các không gian phát triển mới, đánh thức tiềm năng, thế mạnh của các địa phương, vùng miền, từ đó hình thành các cực tăng trưởng mới, tạo tiền đề cho đất nước bước vào giai đoạn phát triển có tính lịch sử.

Cũng từ những bước tiến vượt bậc này, khoảng cách trình độ phát triển vùng miền được thu hẹp, các chính sách của Đảng, Nhà nước chăm lo đời sống nhân dân các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số được triển khai hiệu quả hơn. Quốc phòng an ninh được giữ vững và không ngừng được củng cố, tăng cường, nhân dân ngày càng tin tưởng, đoàn kết dưới ngọn cờ lãnh đạo của Đảng.

Trên cơ sở quan điểm định hướng và các kết quả quan trọng đã đạt được, Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định đột phá hạ tầng là một trong ba đột phá chiến lược, với những nội hàm mới, yêu cầu mới, trong đó ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông đa phương thức để tháo gỡ những điểm nghẽn trong kết nối hệ thống giao thông vận tải lâu nay; tiếp tục phát triển/ hoàn thiện các dự án mang tính chiến lược quốc gia, như đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông, phía Tây, hướng tới mục tiêu 5000km cao tốc đường bộ vào 2030; đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng,  triển khai giai đoạn 2 Cảng hàng không quốc tế Long Thành; đầu tư Cảng trung chuyến quốc tế Cần Giờ, hoàn thiện cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện và Cái Mép - Thị Vải, cùng các trung tâm logistic lớn…

Ngay sau khi Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV vừa thành công tốt đẹp, kỳ bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp vừa kết thúc, hàng loạt các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm tiếp tục được khởi công, như tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh với vai trò đòn bẩy giao thông cho vùng kinh tế trọng điểm phía Đông Bắc Bộ, dự án cảng hàng không Phan Thiết với quy mô 4000 tỷ đồng nhằm hình thành một cực tăng trưởng mới của trục duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên; dự án cảng container Liên Chiểu nhằm xây dựng một hệ sinh thái logistics - công nghiệp - dịch vụ hiện đại, định hình Đà Nẵng với vai trò đầu mối thương mại quốc tế, cửa ngõ chiến lược kết nối Việt Nam với chuỗi cung ứng toàn cầu, cùng hàng loạt dự án hạ tầng đường bộ, đường sắt ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và nhiều địa phương trong cả nước.

Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 14 đến 17/4/2026, với các định hướng hợp tác, đầu tư trong đó có phát triển hạ tầng giao thông liên quốc tế, trọng tâm là các tuyến đường sắt hiện đại, đã tiếp tục khẳng định ưu tiên chiến lược của Đảng, Nhà nước ta trong đột phá phát triển hạ tầng giao thông, tạo tiền đề và đòn bẩy phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới./.

---
Đón xem Kỳ 2: Những tiếng nói “ngược chiều” lạc lõng