Số hóa bãi đỗ xe: Thuận tiện đã thấy, vướng mắc vẫn còn

Không còn cảnh tìm tiền lẻ trả phí hay những tranh cãi về giá vé, mọi giao dịch được thực hiện qua hệ thống điện tử, minh bạch và dễ dàng kiểm tra.

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, quá trình triển khai vẫn còn những vướng mắc nhất định như việc liên thông giữa các nền tảng thanh toán, xử lý các trường hợp tài khoản không đủ tiền hay những lo ngại của người dân về tính chính xác trong việc ghi nhận thời gian dừng đỗ.

Sau một năm triển khai thu phí trông giữ xe ô tô không dùng tiền mặt tại nhiều tuyến phố trên địa bàn Hà Nội, chủ trương chuyển đổi số trong lĩnh vực giao thông tĩnh đang từng bước cho thấy những hiệu quả rõ nét.

Không chỉ giúp người dân thuận tiện hơn khi gửi xe, hình thức thanh toán điện tử còn góp phần minh bạch hóa hoạt động trông giữ phương tiện, hạn chế thất thu và từng bước thay đổi thói quen sử dụng tiền mặt vốn đã tồn tại nhiều năm.

Có mặt trên phố Hào Nam vào trưa ngày 15/6, không khó để bắt gặp hình ảnh các nhân viên trông giữ xe sử dụng thiết bị điện tử để ghi nhận thông tin phương tiện, quét mã và thực hiện thanh toán tự động. Đây là một trong những tuyến phố được Công ty TNHH Thương mại dịch vụ khai thác ô tô Ngọc Quang triển khai thu phí không dùng tiền mặt từ tháng 7 năm ngoái.

Là người thường xuyên sử dụng dịch vụ đỗ xe tại khu vực trung tâm thành phố, anh Nguyễn Quốc Tuấn, trú tại khu đô thị Ciputra cho rằng việc thanh toán qua tài khoản giao thông giúp mọi giao dịch trở nên rõ ràng hơn.

“Thu phí đỗ xe qua VETC rất thuận tiện vì làm cho minh bạch đối với cả nhân viên thu tiền cũng không thể khuất tất, tôi ủng hộ việc đấy. Những người lái xe họ chắc chắn có những khoản tiền để dự trữ trong quá trình đi qua cầu phà hay qua các trạm soát vé.

Trước đây họ cho rằng việc thu phí qua VETC là nhiêu khê, nhưng thực tế quá trình sử dụng tôi thấy việc đó là hoàn toàn phù hợp. Tôi cho rằng như vậy là minh bạch, tất cả mọi thứ đều rõ ràng, cơ quan chức năng đều soi vào đó và thấy được dòng tiền”.

Không chỉ người gửi xe cảm nhận được sự thuận tiện, những người trực tiếp làm nhiệm vụ trông giữ phương tiện cũng ghi nhận nhiều thay đổi tích cực. Theo ông Vũ Văn Phong, nhân viên Công ty TNHH Thương mại dịch vụ khai thác ô tô Ngọc Quang, từ tháng 7/2025, toàn bộ 20 điểm trông giữ xe của đơn vị đã chuyển sang hình thức thu phí không dùng tiền mặt.

“Thu phí không dùng tiền mặt qua VETC rất thuận tiện, người dân cũng thích mà nhân viên cũng thích. Công ty cũng quán triệt anh em khi sử dụng máy thì 100% phải quét và chụp ảnh cho minh bạch. Nếu khách hàng yêu cầu mình phải giải trình được cái đó.

Chỉ có vướng mắc là, nhiều khách hàng cố tình khoá tài khoảng VETC thành ra chúng tôi phải ghi nợ. Nhiều khi xe nằm trong phạm vi trông giữ thu tiền mà không thể thu được, vì xe nằm trong bãi thì bọn tôi không thu tiền mặt, đều qua VETC hết”.

Theo các đơn vị khai thác điểm đỗ, việc áp dụng công nghệ đã giúp hạn chế tối đa những sai sót trong quá trình thu phí. Thời gian xe vào, xe ra, mức giá áp dụng đều được lưu trữ trên hệ thống. Người dân có thể kiểm tra lại giao dịch khi cần thiết, trong khi doanh nghiệp cũng thuận lợi hơn trong công tác quản lý doanh thu.

Tại nhiều tuyến phố trung tâm khác của Hà Nội, hình thức thanh toán không dùng tiền mặt cũng nhận được sự đồng tình của nhiều tài xế. Không còn cảnh phải chuẩn bị tiền lẻ hay lo ngại bị thu quá giá, việc thanh toán được thực hiện nhanh chóng thông qua tài khoản giao thông hoặc quét mã QR.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích đã được ghi nhận, quá trình triển khai trong thực tế cũng bộc lộ một số bất cập. Một số tài xế cho rằng hệ thống cần được quản lý chặt chẽ hơn để tránh phát sinh những trường hợp thu phí chưa chính xác hoặc khó kiểm chứng đối với người sử dụng dịch vụ.

“Thu phí không dùng tiền mặt phù hợp với thực trạng người tham gia giao thông bây giờ vì không phải lích kích tiền mặt, làm thế này cũng không khai rõ ràng hơn”.

“Nếu mà các điểm dừng đỗ thu phí qua VETC thì rất thuận tiện nhưng chỉ sợ 1 điều là nếu không quản lý tốt thì chúng tôi mới chỉ dừng đỗ thôi mà đã bị thu tiền rồi, như thế cũng không kiểm soát được”.

“Cũng không ổn lắm vì tôi nghĩ nếu đoạn đường họ được trông chỉ trong khoảng 20m nhưng nếu mình không đỗ vào điểm của họ mà họ vẫn ra quét mã để thu phí thì mình cũng không thể đòi được, cũng không biết ai để đòi, đến thì họ đã thu tiền rồi. Nếu mình biết thì mình sẽ hỏi, còn nhiều người không biết thì vẫn đóng tiền bình thường, mà chắc chắn có nhiều người không biết”.

Những băn khoăn này cũng là vấn đề được các đơn vị khai thác điểm đỗ và cơ quan quản lý quan tâm trong quá trình hoàn thiện hệ thống. Theo ông Nguyễn Đức Vinh, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội, từ tháng 4/2025, toàn bộ các điểm trông giữ xe của công ty đã triển khai thu phí không dùng tiền mặt.

Sau hơn một năm vận hành, mô hình cơ bản phát huy hiệu quả, giúp công khai minh bạch nguồn thu và tạo thuận lợi cho cả người dân lẫn đơn vị quản lý. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là việc các nền tảng công nghệ chưa thực sự liên thông với nhau.

“Hiện 2 đơn vị công nghệ chưa liên kết liên thông giữa VETC và ePass vẫn phát sinh phiền phức cho khách hàng, chẳng hạn như của đơn vị nào mới trừ tự động cho đơn vị đấy, chứ 2 đơn vị không thể trừ tiền chéo cho nhau được.

Khi mà không trừ tự động được sẽ phải phát sinh Qr code để khách hàng thanh toán qua tài khoản thì cái đó sẽ gây phiền phức cho khách hàng. Tuy nhiên ván đề này chúng tôi cũng làm việc với 2 đơn vị rồi, sắp tới tôi nghĩ TP. Hà Nội cũng có sự chỉ đạo để các đơn vị có sự liên kết với nhau để đảm bảo được liên thông.

Khi khách hàng vào đỗ xe sẽ cắn cứ vào khu vực đỗ sẽ auto tự động trừ vào tài khoản của khách hàng. Ngay cả cơ quan quản lý cũng như đơn vị thực hiện trông giữ sẽ thuận tiện trong việc hạch toán nguồn thu về đơn vị cũng như chống được thất thu ra bên ngoài”.

Thực tế cho thấy, sau một năm triển khai, thu phí trông giữ xe không dùng tiền mặt không chỉ là câu chuyện thay đổi phương thức thanh toán mà còn là bước chuyển trong tư duy quản lý đô thị. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình triển khai vẫn còn không ít vướng mắc từ hạ tầng công nghệ, thói quen thanh toán của người dân đến sự đồng bộ giữa các đơn vị vận hành.

Để số hóa bãi đỗ xe thực sự phát huy hiệu quả như kỳ vọng, rất cần những giải pháp tiếp tục được hoàn thiện, nhằm bảo đảm sự thuận tiện cho người sử dụng và tính bền vững cho quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực giao thông đô thị.