Cư dân thị trân Chiltern, phía đông bắc Victoria, Australia có lẽ không quên vụ 4 khách du lịch thiệt mạng trong một vụ tai nạn mới đây, khi xe của họ bị một chiếc xe SUV đâm phải.
“Thật là một thảm kịch đối với thị trấn”.
“Khi chúng tôi biết có bao nhiêu người liên quan đến vụ tai nạn, nó thực sự quá đau lòng, chúng tôi biết họ vừa mới ghé qua thị trấn chơi thì tai nạn ập đến…”
Tính đến tháng 9/2023, số người tử vong vì tai nạn giao thông ở Australia là 1.240 người, tăng so với 1.186 người của năm ngoái.
Số liệu Ủy ban Nghiên cứu Cơ sở Hạ tầng và Kinh tế học giao thông vận tải Australia, cho thấy số ca tử vong vì tai nạn giao thông tăng mạnh nhất ở bang Nam Australia (tăng 28,4%), đứng thứ hai là bang New South Wales (tăng 17,2%), tiếp sau là bang Tây Australia (tăng 7%) và bang Victoria (tăng 6,7%).
Báo cáo cũng ghi nhận tỷ lệ tử vong ở người đi xe đạp tăng 30,3% và tỷ lệ tử vong ở người đi bộ tăng 11,3%.
Tỷ lệ tử vong gia tăng khiến Australia ngày càng xa rời mục tiêu đặt ra trong Chiến lược An toàn đường bộ Quốc gia là giảm 50% số ca tử vong do tai nạn giao thông vào năm 2030 và không còn ca tử vong nào vì tai nạn giao thông ở trẻ em dưới 7 tuổi.
Đáng chú ý, theo báo cáo, nguyên nhân chính dẫn đến các vụ tai nạn nghiêm trọng là do số lượng người tham gia giao thông cao hơn sau đại dịch COVID-19, kết hợp với việc gia tăng sử dụng các loại xe SUV - loại xe an toàn hơn cho người ngồi trong xe nhưng lại nguy hiểm hơn đối với người khác trên đường.
Các dòng xe SUV đang được ưu đãi về thuế nhằm khuyến khích việc tiêu thụ. Mặc dù những chiếc SUV cỡ lớn thường an toàn hơn cho người ngồi trong xe nhưng chúng lại nguy hiểm hơn nhiều đối với người đi bộ và những người tham gia giao thông khác.
Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng trẻ em liên quan đến một vụ tai nạn chết người có nguy cơ bị một chiếc SUV tông cao gấp 8 lần so với một chiếc ô tô tiêu chuẩn.
Nghiên cứu của Giáo sư Stuart Newstead, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tai nạn của Đại học Monash cho thấy số người tử vong vì TNGT đã tăng 5% có mối liên hệ với các mẫu xe SUV.
Đồng quan điểm, bà Daniella Levy-Pinto, thành viên một CLB đi bộ, cũng bày tỏ lo lắng về mối nguy khi xảy ra va chạm với xe SUV của người đi bộ: “Xe SUV cao hơn nên có nhiều điểm mù cản trở việc người lái có thể nhìn thấy người đi bộ hay người đi xe đạp. Cũng vì nắp capo cao nên khi xảy ra va chạm sẽ có xu hướng chèn lên nạn nhân hoặc khiến người đó văng qua nắp capo vì xe quá cao, nguy hiểm đến tính mạng hơn”.
Hiện xe SUV có mặt ở khắp mọi nơi tại Australia. Hơn 50% số xe mới bán ra ở nước này năm ngoái là SUV, tỷ lệ này đã tăng gần gấp đôi trong thập kỷ qua. Trong một cuộc khảo sát, hơn 40% người Australia sở hữu ô tô được sản xuất từ năm 2021 đều sở hữu một chiếc SUV.
Vậy tại sao SUV ngày càng được ưa chuộng? Có một số yếu tố, bao gồm tầm nhìn tốt hơn và việc ra vào ô tô dễ dàng hơn. Cùng với đó các chính sách ưu đãi cũng khuyến khích các hãng xe sản xuất số lượng lớn dòng xe này.
Tony Weber, Giám đốc điều hành của Phòng Công nghiệp Ô tô Liên bang, chỉ ra rằng những chiếc xe lớn hơn sẽ linh hoạt hơn, có thể “giao hàng tạp hóa, chuyên chở dụng cụ hay cả thuyền để đi chơi vào cuối tuần” nên được nhiều người ưu chuộng.
Còn tại Việt Nam, 9 tháng đầu năm 2023, toàn quốc xảy ra hơn 8.300 vụ TNGT, làm chết gần 4.800 người, bị thương 5.800 người. TNGT tiếp tục được kiềm chế và kéo giảm so với cùng kỳ năm 2022 về số vụ và số người chết.
Nguyên nhân dẫn đến các vụ tai nạn giao thông được đánh giá là do ý thức chấp hành pháp luật của người dân còn yếu kém; tình trạng lái xe vi phạm tốc độ, sai phần đường, làn đường cho phép... còn diễn ra khá phổ biến; hành vi vi phạm quy định nồng độ cồn, chất ma túy khi lái xe đã giảm sâu nhưng vẫn còn tồn tại.
Bên cạnh đó, số vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng vẫn xảy ra, có nhiều vụ “xe điên” gây ra hậu quả đáng tiếc.
Đáng chú ý, thị hiếu của người tiêu dùng ô tô tại Việt Nam đang có sự thay đổi khi phân khúc xe được lựa chọn nhiều nhất không còn là dòng sedan truyền thống, thay vào đó những dòng SUV đô thị có không gian nội thất rộng hơn và đáp ứng đa dạng nhu cầu sử dụng, nhất là trong bối cảnh nhiều nhà sản xuất, phân phối ô tô tại Việt Nam liên tiếp tung ra các chương ưu đãi, giảm giá cho các mẫu mã ô tô 7 chỗ gầm cao.