Tour du lịch “chui” đe dọa nhiều rạn san hô

Vùng biển ven bờ bán đảo Sơn Trà, Tp.Đà Nẵng nằm ngay dưới chân khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà có hàng trăm loại san hô trong đó có nhiều loại có giá trị cao. Tuy nhiên, trong giai đoạn từ 2006-2016, hệ sinh thái san hô đã giảm 42% diện tích và vẫn tiếp tục suy giảm cho đến nay.

Ông Lê Chiến, Người sáng lập Trung tâm cứu hộ sinh vật biển SASA phản ánh:

"Đà Nẵng nghiêm cấm các hoạt động lặn ngắm san hô nhưng không thể nào dẹp các tour du lịch chui, hiện tượng dẫm đạp lên các rặng san hô vẫn xảy ra, thậm chí nhiều hơn trước. Đặc biệt ở những khu vực Nam- Bắc Sơn Trà, khu vực Bãi Bụt, Bãi Nam bị ảnh hưởng nhiều nhất. Thứ hai là mỏ neo, hàng ngày hàng chục con thuyền cày xới san hô."

Theo ông Chiến, hoạt động du lịch lặn ngắm san hô chui nhưng không có những tiêu chuẩn về hướng dẫn tour dưới nước hiện nay là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy thoái san hô. Thậm chí, có tới 1.000m2 san hô bị khách du lịch dẫm đạp trong một ngày.

Theo kết quả nghiên cứu, trong khoảng 20 năm trở lại đây, các rạn san hô liên tục suy thoái, một số khu vực suy thoái nghiêm trọng: như khu vực miền Trung, đảo Nam Yết đảo Trường Sa. Ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó phòng Nghiên cứu Bảo tồn biển, Viện Nghiên cứu Hải sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết ở một số khu bảo tồn biển, mức độ suy thoái thấp hơn:

"Tại các khu vực có hoạt động du lịch thường xuyên, sự suy thoái vẫn diễn ra. Một số khu có mức độ quản lý số lượt khách tốt hơn, lượng khách đảm bảo sức tải và các khuyến cáo từ nghiên cứu, mức độ ảnh hưởng sẽ thấp hơn, như Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm."

Ông Nguyễn Văn Nguyên, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Hải sản cho rằng, để bảo tồn và giữ gìn các rạn san hô thì cần những hoạt động du lịch bền vững:

"Nếu như lặn ngắm san hô không tác động đến rạn san hô thì không có tác động gì nhiều. Còn nếu thực hiện không có trách nhiệm sẽ có tác động. Việc bảo tồn không có nghĩa đóng khung nó lại. Việc để cho người ta ngắm người ta hiểu, người ta thấy quý của hệ thống rạn san hô sẽ đóng vai trò nâng cao nhận thức người ta thấy quý trọng."

Vốn là một khu nghỉ dưỡng có vị trí nằm sát biển và ngay cạnh rạn san hô, khu nghỉ dưỡng Six Sense, ở vịnh Ninh Vân, Nha Trang lựa chọn phát triển du lịch theo hướng bền vững. Mặc dù, vẫn cho khách được lặn ngắm san hô, nhưng đơn vị này đưa ra những quy định đối với khách hàng, nhằm giảm thiểu tác động môi trường. Đơn vị này cũng đã liên kết với Viện Hải dương học và mời chuyên gia về bảo tồn san hô để thực hiện các hoạt động nuôi trồng, tái tạo những san hô suy thoái. Chia sẻ những hoạt động bảo tồn san hô, bà Đinh Thúy Nga, quản lý của bộ phận phát triển bền vững:

"Tháng 9/2024, khu nghỉ đã khu trú lại, di chuyển tập trung các san hô này vào một nơi, di chuyển được 72 khung. Ngoài việc trồng mới các khung san hô tạo khu vực trú ẩn cho cá, ngoài ra tiêu diệt sao biển gai để hạn chế ảnh hưởng đến sự phát triển của loài."

Trước thực trạng suy giảm chất lượng rạn san hô, nhiều ý kiến cho rằng, cần có sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, các cơ quan bảo tồn biển và người dân trong công tác bảo tồn biển nói chung và bảo tồn các rạn san hô nói riêng.