QL5 căng mình gánh tải: Giải pháp nào thoát hiểm?

Không khó để hình dung nỗi ám ảnh mà người dân đối diện: ùn tắc triền miên, tai nạn rình rập, những cú va quệt xe máy – container chỉ trong gang tấc.

Liệu các giải pháp nâng cấp, phân làn, hay cả hệ thống giao thông thông minh đang được triển khai có đủ để “giải cứu” tuyến quốc lộ già nua này?

Quốc lộ 5 – một trong những tuyến đường “xương sống” kết nối vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Nhưng với người dân và lái xe, cái tên ấy lại gắn liền với một nỗi sợ thường trực: xe quá đông, container chen chúc, va chạm và tai nạn xảy ra thường xuyên: 

"Quốc lộ 5 phương tiện lưu thông nhiều, nhất là xe container, đi lại rất nguy hiểm, tình trạng tai nạn và tắc đường xảy ra suốt, chúng tôi đi lại vất vả lắm".

Cái “điệp khúc” ấy đã kéo dài hàng chục năm, khi tuyến đường này phải gánh lưu lượng gấp nhiều lần năng lực thiết kế. Áp lực ngày một gia tăng, tai nạn thì luôn rình rập, không ít vụ va chạm thương tâm liên quan đến xe máy, xe thô sơ đi chung làn với ô tô. Trước thực trạng ấy, nhiều giải pháp đang được các ngành chức năng triển khai đồng thời.

Hiện Cục Đường bộ Việt Nam đang phối hợp với đơn vị quản lý vận hành QL5 tổ chức lại giao thông và phân làn trên tuyến đường này theo mô hình đã được áp dụng tại các đoạn đi qua địa phận Hà Nội và Hải Phòng cũ. Dự kiến việc phân làn sẽ được triển khai chính thức vào tuần tới sau khi Vidifi hoàn tất công tác điều chỉnh biển báo.

Ông Nguyễn Thanh Hoài, Phó Cục trưởng Cục đường bộ VN khẳng định, phân lại làn đường - một thay đổi tưởng như nhỏ nhưng được coi là “van an toàn” cho hàng nghìn người tham gia giao thông:

"Chúng tôi cùng với Vidifi và 2 địa phương Hưng Yên, Hải Phòng đã thống nhất sẽ cấm mô tô, xe thô sơ đi vào làn 1 và làn 2 (các làn sát dải phân cách) mà tác hẳn sang làn 3, không để các phương tiện đi hỗn hợp gây mất an toàn.

Với hạ tầng hiện hữu trước mắt chúng tôi sẽ phân làn trên biển báo, giá long môn, cần vươn và kết hợp với CSGT tuyên truyền, thông báo đến các chủ phương tiện, người dân. Đồng thời tiến hành lắp đặt camera giám sát để phục vụ công tác điều hành giao thông, tăng cường tuần tra kiểm soát và xử lý nghiêm các vi phạm".

Trao đổi với VOV Giao thông Quốc gia, ông Tô Văn Dương, Trưởng phòng Quản lý bảo trì QL5 (VIDIFI) cho biết, tới đây đoạn từ Km13 + 880 đến Km77 + 830 đã đủ điều kiện tổ chức lại giao thông, phân làn riêng cho môtô và xe thô sơ, do đã có làn đường dành cho xe máy+thô sơ.

Đoạn đầu tuyến Km11 + 135 đến Km13 + 880 còn vướng mắc tại khu vực cống chui Chợ Ghênh (Như Quỳnh) hiện mới có 2 làn không đủ điều kiện phân làn, hiện Vidifi đang xin chủ trương sửa chữa, cạp mở rộng mặt đường để tạo đủ ba làn trên tuyến chính, dự kiến xong và có thể phân làn vào năm 2026.

Hiện nay đơn vị đang tiến hành điều chỉnh lại hệ thống biển báo địa danh, biển báo phân làn trên các giá long môn, cần vươn và thực hiện thẩm tra về ATGT.

"Hiện nay chúng tôi đang thuê đơn vị thẩm tra những đoạn có thể cạp mở rộng mặt đường, để làn mô tô và xe gắn máy rộng hơn, giúp lưu thông thông thoát hơn. Nghiên cứu và bố trí làn dừng chờ nghỉ ngơi tại những vị trí đủ mặt bằng, nhằm giảm thiểu tai nạn đáng tiếc do xe gắn máy/mô tô đâm vào đuôi xe đang dừng. Tổ chức lại một số nút giao, nếu đủ điều kiện mặt bằng sẽ cạp mở rộng để tạo ra làn rẽ trái riêng, nhằm tránh tình trạng xe rẽ trái dừng chờ gây ùn tắc cho xe đi thẳng", ông Tô Văn Dương thông tin thêm.

Không chỉ tổ chức lại giao thông, Vidifi còn khẩn trương sửa chữa hệ thống mặt đường và các nút giao vốn đã xuống cấp; cải tạo ba cầu vượt dành cho người đi bộ thành cầu vượt cho xe máy; và đề xuất xây thêm ba cầu vượt khác nhằm giảm thiểu tình trạng người dân đi ngược chiều hoặc quãng đường sang đường quá xa.

Cùng với đó, hàng loạt hạng mục an toàn như: Lắp đặt hệ thống hộ lan tôn lượn sóng tại dải phân cách giữa ở các đoạn đường cong, dốc, và đông dân cư; bổ sung biển cảnh báo, hệ thống đèn chiếu sáng tại các khu vực đông dân cư và khu công nghiệp mới phát triển hai bên đường… cũng đang gấp rút được triển khai.

Đặc biệt, một giải pháp công nghệ cao đang được kỳ vọng sẽ “thay đổi cục diện” – đó là hệ thống đèn tín hiệu giao thông tích hợp camera AI, có khả năng tự động điều chỉnh chu kỳ đèn theo lưu lượng xe thực tế. Ông Nguyễn Thanh Hoài, Phó Cục trưởng Cục đường bộ VN cho biết:

"Việc lắp đặt đèn tín hiệu sử dụng camera AI để điều tiết giao thông đang được Cục đã rốt ráo triển khai. Đặc biệt vừa rồi chúng tôi đã lắp đặt tại nút giao Đại An, qua theo dõi hiện tại rất là hiệu quả, gần như việc ùn tắc giảm hẳn.

Đây là tiền đề để chúng tôi thúc đẩy hơn nữa, sắp tới chúng tôi sẽ lắp tiếp tại 2 nút giao ở địa phận Hải Phòng, dự kiến trước tết dương lịch này sẽ hoàn thành. Chúng tôi đang chỉ đạo Vidifi tiếp tục rà soát trên toàn tuyến, ưu tiên làm trước các nút giao có đèn tín hiệu phức tạp, tiến tới sẽ làm đồng bộ trên toàn toàn tuyến QL5".

Quốc lộ 5 – tuyến đường huyết mạch, cũng là tuyến đường “nóng” nhất nhì miền Bắc. Những giải pháp phân làn, mở rộng, lắp đặt đèn tín hiệu công nghệ AI… rõ ràng đã thổi luồng sinh khí mới vào một tuyến đường quá tải, hứa hẹn giảm ùn tắc và tai nạn.

Nhưng, sẽ chẳng giải pháp nào trọn vẹn nếu người dân vẫn giữ thói quen đi sai làn, vượt ẩu, hay coi thường pháp luật. Nâng cấp hạ tầng chỉ là điều kiện cần, điều kiện đủ nằm ở ý thức của mỗi người khi cầm lái.

Và chỉ khi hai nửa ấy gặp nhau, QL5 mới thực sự có thể thoát khỏi nỗi ám ảnh mang tên “tai nạn và ùn tắc”.