Nét độc đáo của Dinh thự Pháp 150 tuổi ở Sài Gòn mở cửa duy nhất một lần trong năm

Cơ hội được chiêm ngưỡng không gian độc đáo này luôn khiến người dân thành phố háo hức đăng ký tham dự. 1.600 suất tham quan Dinh thự Pháp ở TP.HCM đã được đăng ký hết chỉ trong vòng chưa đầy một giờ.

Quản lý và bảo tồn Di sản thế giới: Kinh nghiệm nào cho Việt Nam?

Biệt thự cổ, di sản "ngủ quên"

Vì sao cầu Long Biên cần được đề xuất xếp hạng di sản?

Khi di sản hòa nhịp cùng thời đại

Dinh thự Pháp được các kỹ sư Hải quân Pháp xây dựng vào năm 1872, cùng thời với các công trình tiêu biểu của Sài Gòn như: Dinh Norodom (nay là Dinh Độc Lập), Đại chủng viện Thánh Giu-se hay Nhà thờ Đức Bà. Bưu điện Thành phố được xây dựng ít lâu sau đó.

Nằm trong khu vực trung tâm lịch sử của Sài Gòn, dinh thự này ban đầu là nơi ở của Thống đốc quân đội thuộc địa, sau đó là Tổng tư lệnh quân đội Pháp tại Nam Kỳ và sau năm 1954 trở thành Dinh Đại sứ Pháp tại Việt Nam Cộng hòa. Đến năm 1975, nơi đây trở thành Tư dinh của các Tổng Lãnh sự Pháp.

Công trình lặng lẽ lưu giữ những ký ức lịch sử và tiếp nối hành trình ngoại giao. Trải qua hơn 150 năm, công trình vẫn giữ được nguyên vẹn kiến trúc. 

Ông Nguyễn Thanh Quang, phường Chợ Quán chia sẻ: “Với lối kiến trúc châu Âu, xung quanh được bao phủ bởi những hàng cây, tạo được luồng gió mát, rất khoẻ, không cần sử dụng hệ thống điều hoà. Nhiều năm nghiên cứu kiến trúc châu Âu, vào đây tôi thấy rất nhiều ký ức, kỷ niệm... Nội thất và hiện vật bên trong rất đặc thù và được giữ nguyên vẹn”.

Nhắc đến Dinh thự Pháp là cũng phải nhắc đến khu vườn với diện tích hơn 1,5 ha. Những cây cổ thụ tại đây, trong số đó một số cây có tuổi đời ngang với Dinh, là nơi ẩn mình của nhiều loài động vật như chồn hương, sóc, tắc kè hoa và một số loài chim quý hiếm. 

Chị Lê Nguyên Thảo, phường Long Bình cảm nhận: “Đây là lần đầu tiên tôi có cơ hội được tham quan Dinh Tổng Lãnh sự Pháp tại TP.HCM. Mặc dù là lần đầu tiên đến nhưng cũng khá bất ngờ, vì giữa một trung tâm Sài Gòn bận rộn lại có một không gian xanh mát, yên ắng, có sự hài hoà giữa phương Tây và phương Đông.

Trong khu vực phòng khách, nay là nơi tổ chức các sự kiện của Tổng Lãnh sự quán Pháp, khách tham quan có thể chiêm ngưỡng đồ nội thất từ thời nhà Nguyễn ở Huế được bố trí hài hòa. 

Các hiện vật cổ tại đây đại diện cho nghệ thuật trang trí và tâm linh tại Việt Nam vào thế kỷ XIX và XX. Một trong những tác phẩm đẹp nhất được trưng bày tại đây là bức tranh sơn mài của danh họa Nguyễn Gia Trí mang tên "Đám rước", được sáng tác vào năm 1939. 

Chị Thái Hạ Vi, phường Sài Gòn cho hay: “Tôi được một người bạn giới thiệu tham quan Dinh thự nhiều lần rồi và lần nào cũng rất ấn tượng bởi sự lâu đời và cổ kính ở đây. Tôi đặc biệt ấn tượng với bức tranh của hoạ sĩ Nguyễn Gia Trí. Toà nhà đậm kiến trúc Đông Dương. Khi bước vào không gian này, cảm giác như được sống chậm lại, hoài niệm về cổ xưa”.

Chương trình tham quan Dinh Thự Pháp trong khuôn khổ Ngày Di sản châu Âu luôn là một sự kiện được công chúng mong đợi. Du khách sẽ có những trải nghiệm số hóa tại tour tham quan, giúp khám phá lịch sử và những giai thoại về Dinh Thự. Lần đầu tiên, nội dung thuyết minh bằng âm thanh sẽ được giới thiệu nhằm làm phong phú thêm trải nghiệm cho du khách.

Ông Etienne Ranaivoson, Tổng Lãnh sự Pháp tại TP.HCM cho biết, hoạt động này đã được tổ chức qua nhiều năm, nhưng mỗi năm đều có thêm những cải tiến nhỏ. Một trong những cải tiến năm nay là thuyết minh tự động, bên cạnh đó, Dinh thự cũng vừa mới được tu sửa trong mùa hè vừa rồi:

“Chúng tôi có đội ngũ phụ trách việc bảo dưỡng Dinh hàng ngày, có những chuyên gia am hiểu kiến trúc cổ, và cả đội ngũ ở Paris, những biết rõ về các tác phẩm trưng bày trong dinh thự. Những hiện vật lịch sử này đã được đưa vào hồ sơ lưu trữ và các chuyên gia ở Paris cũng thường xuyên sang đây để thực hiện việc tu bổ và gìn giữ.

Về kinh phí để duy trì, tất nhiên một phần đến từ ngân sách, nhưng cũng có thêm nguồn từ các sự kiện. Thỉnh thoảng, chúng tôi tổ chức những sự kiện riêng với doanh nghiệp và nguồn thu đó góp phần hỗ trợ cho việc gìn giữ công trình và toàn bộ khuôn viên này. Không chỉ có tòa nhà chính, mà cả toàn bộ khuôn viên đều cần được duy trì, chăm sóc”. 

Ngày Di sản Châu Âu là hoạt động thường niên diễn ra không chỉ tại Pháp mà còn ở gần 50 quốc gia khác trên thế giới. Đây được xem là cơ hội đặc biệt để giới thiệu di sản, văn hóa của những tòa nhà mang tính lịch sử mà thông thường không mở cửa cho công chúng tham quan.

Hơn nữa, Dinh thự không phải là bảo tàng mà là nơi làm việc, nơi diễn ra các cuộc gặp gỡ ngoại giao, các buổi làm việc về kinh doanh và văn hóa hàng ngày. Việc tổ chức Ngày Di sản Châu Âu tại đây là một hoạt động nhằm phát triển và củng cố mối quan hệ giữa Pháp và Việt Nam.

Sự kiện này không chỉ gợi nhắc về quá khứ chung mà còn hướng tới việc cùng nhau xây dựng một tương lai hợp tác năng động và bền vững hơn giữa hai quốc gia.