Chuyển đổi xanh là khoản đầu tư, không phải là chi phí

Do vậy Việt Nam cần chủ động trong chuyển đổi và phát triển xanh, tận dụng.

Thúc đẩy tăng trưởng xanh, kinh nghiệm nào cho Việt Nam

Việt Nam là quốc gia đi đầu trong cung ứng năng lượng tái tạo tại ASEAN, với công suất điện gió, điện mặt trời chiếm 2/3 tổng công suất của ASEAN. Đồng thời, Việt Nam cũng là điển hình tốt về thúc đẩy nông nghiệp xanh bền vững.

Dự án 1 triệu ha lúa chuyên canh chất lượng cao và phát thải thấp là mô hình tiên phong được rất nhiều đối tác, tổ chức quốc tế quan tâm, tham khảo.

Thiên tai và biến đổi khí hậu đã gây ra những thiệt hại nặng nề cho Việt Nam. Tổng thiệt hại ước tính trong giai đoạn 2011-2022 lên tới 245 nghìn tỷ đồng, cao gấp 3 lần so với giai đoạn 2002-2010. Theo một báo cáo mới được công bố của Liên hợp quốc, Việt Nam nằm trong 11 nước dễ bị ảnh hưởng bởi rủi ro khí hậu từ góc độ kinh tế vĩ mô.

Chuyển đổi kinh tế theo hướng xanh và phát triển bền vững là một xu thế tất yếu của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Một thế giới xanh khi các quốc gia xanh, một quốc gia xanh khi các doanh nghiệp xanh.

Tại buổi khai mạc Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn đối tác vì tăng trưởng xanh (P4G) mới đây, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, Việt Nam  sẽ chuyển hoá mạnh mẽ các cam kết chính trị thành hành động thực tiễn, tạo động lực cho doanh nghiệp và toàn xã hội tham gia phát triển kinh tế xanh, trong đó, thể chế xanh là nền tảng quyết định, công nghệ xanh là động lực đột phá, và nguồn nhân lực xanh có vai trò then chốt.

Trong đó, cải cách thể chế là bước đột phá quan trọng, giúp cải cách, mở cửa và khơi thông các điểm nghẽn, giải phóng các nguồn lực cho các thành phần kinh tế cùng phát triển. Ngoài xây dựng các Quy hoạch, chiến lược, kế hoạch phát triển từng ngành, lĩnh vực theo hướng xanh, Nhà nước, các Bộ ngành cũng cần nhanh chóng xây dựng hệ thống các quy chuẩn, tiêu chuẩn của các dự án xanh, tín dụng xanh,… làm căn cứ để các doanh nghiệp khởi nghiệp dựa vào đó để phát triển.

Tùy từng lĩnh vực phát triển xanh, Chính phủ xây dựng những cơ chế ưu đãi phù hợp, những quy định rõ ràng để thu hút các nguồn lực tài chính của các nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Sử dụng công cụ hợp tác công- tư sẽ giúp khai thác hiệu quả nguồn lực tài chính từ khối tư nhân để đầu tư và thúc đẩy phát triển những dự án thuộc lĩnh vực xanh như năng lượng tái tạo.

Bên cạnh đó, Chính phủ cần có những cơ chế, chính sách để thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Ứng dụng các tiến bộ khoa học, công nghệ mới sẽ giúp các doanh nghiệp sử dụng hiệu quả nguồn lực, tiết kiệm tài nguyên, tạo ra những sản phẩm xanh. Công cụ này, cũng giúp các cơ quan quản lý chủ động trong công tác quản lý, giảm thiểu các dự án, các hoạt động gây hại tới môi trường.

Chuyển đổi xanh gắn với chuyển đổi số là lựa chọn chiến lược của Việt Nam, trong khi nguồn nhân lực đối với lĩnh vực phát triển xanh vẫn còn hạn chế.

Do vậy Việt Nam cần chủ động tham gia các diễn đàn, các sáng kiến về tăng trưởng xanh nhằm tìm kiếm các cố vấn, các chuyên gia công nghệ có chuyên môn cao trong lĩnh vực phát triển xanh, để có thể tư vấn, hỗ trợ, dẫn đường cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, rút ngắn quá trình phát triển.

Nó cũng là cơ hội để Việt Nam tiếp cận các xu hướng phát triển toàn cầu, học hỏi kinh nghiệm hợp tác hiệu quả về tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cùng với đó, Chính phủ, các bộ ngành và các địa phương cần đẩy mạnh các hoạt động giáo dục, nâng cao nhận thức của các nhà quản lý, người dân về tiêu dùng xanh, trách nhiệm của doanh nghiệp trong thực hiện những giải pháp xanh.

Chỉ khi các nhà quản lý, doanh nghiệp và người dân nhận thức được, phát triển xanh không phải là khoản chi phí mà là khoản đầu tư, thì Việt Nam mới tận dụng cơ hội để phát triển. Nghiên cứu của IFC gần đây đã chỉ ra, các nền kinh tế xanh ở các nước mới nổi trong đó có Việt Nam có tiềm năng lên tới 90 tỷ USD.

Việt Nam đang ở thời khắc quan trọng để chuyển đổi xanh. Do vậy, Việt Nam cần có hành động quyết đoán, sớm đưa ra các quy định cụ thể, rõ ràng thích ứng tốt với biến đổi khí hậu, những công cụ tài chính sáng tạo để thu hút vốn mới có thể giúp Việt Nam đạt được mục tiêu giảm phát thải về 0 vào năm 2050.