Các giải pháp căn cơ đẩy lùi ùn tắc giao thông

Tuy nhiên, đây mới là điều kiện cần chứ chưa phải là điều kiện đủ để giải quyết dứt điểm ùn tắc giao thông Thủ đô. Dưới góc nhìn của VOV Giao thông, bên cạnh những chính sách vượt trội từ Dự thảo Luật Thủ đô, Hà Nội còn cần "Các giải pháp căn cơ đẩy lùi ùn tắc giao thông".

Luật Thủ đô (sửa đổi): Cơ hội giải quyết bài toán ùn tắc giao thông

Ùn tắc giao thông đã trở thành “điểm nghẽn” nhiều năm nay, gây ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển bền vững của Hà Nội, kéo theo những hệ lụy về sức khỏe, môi trường và đời sống người dân.

Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, số lượng phương tiện cơ giới tăng nhanh, tốc độ gia tăng dân số cơ học cao tuy nhiên hệ thống hạ tầng giao thông chưa được phát triển đồng bộ đã khiến ùn tắc giao thông trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Ùn tắc giao thông ước tính gây thiệt hại khoảng 6 tỷ USD/năm tại Hà Nội và TP.HCM, tương đương với khoảng 3% tổng sản phẩm trên địa bàn, ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân, môi trường và thu hút đầu tư. Đại hội Đảng bộ Hà Nội lần thứ XVIII đã xác định đây là một trong bốn vấn đề đô thị cần giải quyết dứt điểm, khẳng định quyết tâm xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại và đáng sống.

Hà Nội cũng đã có Đề án tổng thể "Giảm thiểu ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội, giai đoạn 2025 - 2030 và những năm tiếp theo", trong đó giảm ùn tắc giao thông là nhiệm vụ trọng tâm, cấp thiết và có tính đột phá.

Để giải bài toán ùn tắc, các đơn vị tư vấn đưa ra 11 nhóm giải pháp cho Thành phố, trong đó là 116 biện pháp, nhiệm vụ cụ thể như: Quản lý nhu cầu giao thông; Kiểm soát đoàn phương tiện hiện có; tổ chức giao thông và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành giao thông; tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm...

Tuy nhiên, để Đề án thành công, cần có sự đồng bộ hóa triệt để giữa phát triển hạ tầng, phát triển giao thông thông minh và các giải pháp quản lý, cùng với sự ưu tiên cho giao thông công cộng.

Cụ thể, Thành phố cần phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, nhất là các tuyến đường vành đai, trục hướng tâm, cầu vượt, hầm chui, bãi đỗ xe ngầm… Hà Nội đang chuẩn bị triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn mang tính chiến lược.

Dự án phát triển đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ bao gồm tuyến đại lộ dài khoảng 80km dọc hai bờ sông; hệ thống giao thông công cộng tàu một ray dài hơn 80 km; các tuyến vành đai chiến lược như Đường Vành đai 4 và Đường Vành đai 5 có vai trò giảm tải cho khu vực nội đô và tạo ra mạng lưới kết nối logistics giữa Hà Nội với các tỉnh trong vùng như Bắc Ninh, Hưng Yên và Phú Thọ.

Cùng với đó, Hà Nội cần xây dựng hồ sơ dữ liệu giao thông hợp nhất để phá vỡ tình trạng “ốc đảo dữ liệu” giữa các sở, ban ngành; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, giám sát, phân luồng, điều tiết giao thông, giảm ùn tắc; hoàn thiện thẻ vé điện tử liên thông; mô hình tích hợp dịch vụ giao thông cho phép người dân tiếp cận và sử dụng nhiều loại hình vận tải khác nhau: metro, xe buýt, taxi, Grab, xe đạp công cộng trên một nền tảng kỹ thuật số duy nhất, đánh dấu sự chuyển đổi từ sở hữu phương tiện sang sử dụng dịch vụ di chuyển theo nhu cầu.

Đồng thời, Thành phố thiết lập vùng lõi hạn chế phương tiện cá nhân dựa trên mức phát thải hoặc thu phí ùn tắc. Các biện pháp kiểm soát phương tiện cá nhân được thực hiện theo lộ trình phù hợp không chỉ nhằm giảm ùn tắc, mà còn hướng tới mục tiêu cải thiện chất lượng không khí, xây dựng môi trường sống bền vững cho người dân Thủ đô.

Về giải pháp lâu dài, cần có quy hoạch cụ thể về xây dựng, mật độ xây dựng phải phù hợp với hạ tầng giao thông; di dời trụ sở cơ quan, trường học ra khỏi nội đô, quy hoạch đô thị thông minh và có các biện pháp khuyến khích người dân tham gia giao thông bằng phương tiện công cộng để từng bước xây dựng hệ thống giao thông vận tải Thủ đô văn minh, hiện đại.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để khơi thông nguồn lực, tháo gỡ những “điểm nghẽn” cho Thủ đô nhưng vấn đề cốt lõi là biến chính sách thành hành động thực tế sẽ phụ thuộc vào việc Thành phố tận dụng được các chính sách ra sao, có quyết tâm, chiến lược và bước đi khoa học, phù hợp như thế nào, để biến các quy định vượt trội mà Luật Thủ đô đã kiến tạo, thành sức mạnh, công cụ hữu hiệu giải quyết điểm nghẽn bức bối nhất, khơi thông nguồn lực cho phát triển nhanh và bền vững.