Giá xăng, dầu tăng trở lại
Tối 12/3, liên Bộ Công Thương, Bộ Tài chính điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, áp dụng từ 22h cùng ngày.
Giá xăng ở mức cao được hiển thị tại một trạm xăng ở trung tâm thành phố Los Angeles, bang California (Mỹ). (Ảnh: Reuters)
Giá xăng tăng, tài xế bắt đầu cảm nhận rõ áp lực chi phí
Tại một trạm xăng ở thành phố New York, một số tài xế cho biết họ đã bắt đầu nhận thấy giá nhiên liệu tại các cây xăng tăng lên trong những ngày gần đây.
Anh Kenny Bonaparte, cư dân New York, làm nghề giao hàng, cho biết: “Tôi vừa nhận ra. Giá đang tăng. Nó đang tăng lên. Chắc chắn là vậy. Điều đó có nghĩa là tôi sẽ phải trả nhiều tiền hơn. Tôi đang phải chi nhiều hơn cho tiền xăng. Vì vậy chắc chắn thu nhập của tôi sẽ ít đi so với trước. Tôi cũng không thể giao hàng nhanh như trước nữa vì giá xăng.”
Trong khi đó, Raman Singh – tài xế taxi, cư dân Long Island, cho biết: “Dù rất muốn phàn nàn nhưng tôi cũng không thể phàn nàn được. Cuộc sống vẫn phải tiếp diễn thôi. Dù mọi thứ có đắt đỏ hay không thì cuộc sống vẫn cứ trôi đi. Miễn là chúng ta vẫn an toàn, người dân Mỹ vẫn an toàn. Điều quan trọng là chúng ta không ở nơi nào khác. Tiền bạc có lẽ là điều cuối cùng phải lo.”
Còn với Jaggi Singh, tài xế taxi tại New York thì lại bày tỏ sự lo lắng:
“Tôi lo lắng vì đang có chiến tranh. Nhìn lại lịch sử thì cứ mỗi khi có chiến tranh, giá xăng đều tăng. Chúng ta sẽ phải xem chuyện này kéo dài bao lâu và nó ảnh hưởng thế nào đến giá xăng. Nhưng đến giờ thì tôi thấy giá đã tăng lên một chút. Thực ra tôi cũng không làm được gì nhiều. Tôi vẫn phải đi làm, vẫn phải lái xe. Không có lựa chọn nào khác.”
Một phụ nữ thanh toán tiền xăng tại trạm xăng Shell ở Washington, D.C. (Mỹ) trong bối cảnh giá dầu và khí đốt tăng mạnh do xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran. (Ảnh: Reuters/Ken Cedeno)
Chuyên gia phân tích dầu mỏ Matt McClain của GasBuddy cho biết giá xăng tăng nhanh “do sự biến động của thị trường”: “Thị trường phản ứng rất mạnh khi xảy ra những tình huống căng thẳng, đặc biệt là ở khu vực giàu dầu mỏ như Trung Đông. Ví dụ như eo biển Hormuz – nơi khoảng 20% nguồn cung dầu của thế giới được vận chuyển qua lại mỗi ngày bằng tàu chở dầu. Khi tình hình bất ổn như vậy có khả năng tác động đến cơ sở hạ tầng dầu mỏ, thị trường sẽ trở nên lo lắng và phản ứng ngay lập tức”.
Ông McClain cho biết, Mỹ khó có khả năng rơi vào tình trạng thiếu nguồn cung nhiên liệu do sản lượng khai thác trong nước vẫn rất lớn. Việc giá dầu thô và giá xăng bán buôn tăng chủ yếu phản ánh biến động của thị trường năng lượng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, chứ không phải do thiếu hụt nguồn cung, vì vậy người dân Mỹ chưa cần quá lo ngại về vấn đề này.
Tuy nhiên, ông cũng nhận định: “Rất khó để nói tình trạng này sẽ kéo dài bao lâu, bởi chúng ta không biết điều gì sẽ xảy ra cho đến khi quả tên lửa cuối cùng được bắn đi và phát súng cuối cùng chấm dứt. Mọi thứ sẽ phụ thuộc vào diễn biến của xung đột từng ngày.”
Theo McClain, tác động thực sự của việc tăng giá nhiên liệu sẽ phụ thuộc vào thời gian duy trì mức giá cao. Nếu giá xăng tăng khoảng 0,55 USD mỗi gallon nhưng chỉ kéo dài trong một hoặc hai tuần thì ảnh hưởng sẽ không quá lớn. Ngược lại, nếu tình trạng này kéo dài, chi phí nhiên liệu cao sẽ bắt đầu lan sang các lĩnh vực khác, đặc biệt là vận tải hàng hóa – vốn phụ thuộc nhiều vào dầu diesel – từ đó có thể đẩy giá hàng hóa tại các cửa hàng và siêu thị tăng theo.
Vì vậy, cần tiếp tục theo dõi xem mức giá này duy trì trong bao lâu để đánh giá đầy đủ tác động đối với nền kinh tế và đời sống người dân.
Việc giá dầu thô và giá xăng bán buôn tăng chủ yếu phản ánh biến động của thị trường năng lượng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, chứ không phải do thiếu hụt nguồn cung. (Ảnh: Reuters)
Phần lớn người Mỹ lo giá xăng sẽ tiếp tục tăng
Theo kết quả khảo sát của hãng tin Reuters với 1.021 người, công bố ngày 9/3, phần lớn người Mỹ cho rằng giá xăng sẽ tiếp tục tăng trong những tháng tới.
Tại Mỹ, giá xăng được xem là một chỉ số rất nhạy cảm đối với đời sống người dân, bởi đây là một trong những dấu hiệu trực tiếp phản ánh sự biến động của chi phí sinh hoạt. Trong tuần qua, giá năng lượng đã tăng liên tục tại Mỹ cũng như nhiều khu vực trên thế giới. Các nhà phân tích nhận định giá nhiên liệu toàn cầu có thể duy trì ở mức cao trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng, ngay cả khi xung đột sớm hạ nhiệt.
Dù Mỹ là nước xuất khẩu dầu, giá xăng trong nước vẫn tăng mạnh khi chiến sự Trung Đông leo thang, do thị trường năng lượng toàn cầu có mối liên kết chặt chẽ. Sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng lên khoảng 3,54 USD/gallon, tương đương mức tăng gần 19%, trong khi giá dầu thô – yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong cấu thành giá xăng – cũng tăng khoảng 24%.
Các chuyên gia năng lượng cho biết thị trường dầu mỏ thường phản ứng rất nhanh khi bất ổn xảy ra tại các khu vực sản xuất dầu lớn. Chỉ cần lo ngại về nguy cơ gián đoạn vận chuyển hoặc giảm sản lượng cũng có thể khiến giá dầu tăng mạnh. Trong nhiều trường hợp, những biến động này nhanh chóng lan tới người tiêu dùng khi giá xăng tăng ngay sau đó.
Bảng giá xăng và dầu diesel tại trạm dịch vụ cao tốc ở Kennebunk, bang Maine (Mỹ). (Ảnh: Reuters)
Linh hoạt điều hành giá xăng dầu trước biến động thị trường
Tương tự, giá xăng dầu tại Việt Nam cũng tăng mạnh trong các kỳ điều hành trước, với mức tăng lũy kế khoảng 20–36% theo đà tăng của thị trường thế giới. Tuy nhiên, từ 22h ngày 11/3, giá nhiên liệu trong nước được điều chỉnh giảm mạnh 3.600–4.200 đồng/lít nhờ việc xả Quỹ Bình ổn theo Nghị quyết 36/NQ-CP. Động thái này diễn ra trong bối cảnh giá dầu thế giới tạm hạ nhiệt sau giai đoạn căng thẳng tại eo biển Hormuz.
Mặc dù vậy, trước đó, do áp lực giá năng lượng gia tăng, nhiều doanh nghiệp vận tải đã buộc phải điều chỉnh giá cước để bù đắp chi phí nhiên liệu, vốn chiếm tới 30–50% tổng chi phí vận hành. Một số doanh nghiệp xe khách và đường sắt đã tăng giá vé thêm 20.000–50.000 đồng mỗi chuyến từ ngày 8/3, trong khi cước vận chuyển hàng hóa cũng tăng mạnh, thậm chí gấp đôi ở một số tuyến. Các nhà xe chạy tuyến Bắc – Nam đã thông báo điều chỉnh giá ngay sau khi giá xăng tăng.
Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát giá xăng dầu và hạn chế tác động đến lạm phát. Theo Nghị quyết 36/NQ-CP ban hành ngày 6/3/2026, cơ quan quản lý sẽ điều hành giá xăng dầu linh hoạt hơn, sẵn sàng sử dụng Quỹ Bình ổn khi cần thiết và giảm 50% thuế bảo vệ môi trường để giảm áp lực chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Nghị quyết cũng bổ sung cơ chế điều chỉnh giá ngay khi giá cơ sở biến động từ 7% trở lên so với kỳ trước, thay vì chờ kỳ điều hành cố định như trước đây. Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ theo dõi sát diễn biến giá thế giới, công bố công khai để kịp thời ứng phó với các biến động bất thường trên thị trường năng lượng.
Bên cạnh đó, các bộ, ngành cũng tăng cường đa dạng hóa nguồn cung nhập khẩu, kiểm soát thị trường nhằm tránh tình trạng đầu cơ, đảm bảo nguồn cung ổn định và hạn chế tác động lan tỏa tới nền kinh tế.
