Giá xăng dầu và “hiệu ứng lan tỏa” từ Trung Đông

Siết kiểm tra thị trường xăng dầu khi giá dầu thế giới tăng

Biến động địa chính trị tại Trung Đông đang đẩy giá dầu thế giới tăng, gây áp lực lên thị trường xăng dầu trong nước. Trước diễn biến này, lực lượng quản lý thị trường đã tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu. Riêng tại Hà Nội, hơn 450 cửa hàng xăng dầu được theo dõi chặt chẽ nhằm kịp thời phát hiện các dấu hiệu đầu cơ, găm hàng hay bán sai giá.

Ông Trần Việt Hùng – Trưởng phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương cho biết: "Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công thương đã chủ động tăng cường triển khai các công tác nghiệp vụ và Quản lý thị trường, đặc biệt là nghiệp vụ quản lý theo địa bàn và tăng cường công tác theo dõi, nắm bắt tình hình thị trường, diễn biến cung- cầu, giá bán xăng dầu; Kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường như là: khan hiếm hàng hoá, tăng giá bất hợp lý, gián đoạn nguồn cung và ngừng bán hàng không có lý do chính đáng.

Thứ hai, là đẩy mạnh công tác kiểm tra, kiểm soát và tổ chức kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm đối với các doanh nghiệp, các cửa hàng bán lẻ xăng dầu và kịp thời phát hiện, ngăn chặn; Kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là các hành vi găm hàng, tạo khan hiếm nguồn cung xăng dầu, ngừng bán hàng không có lý do chính đáng và tự ý tăng giá, bán không đúng giá niêm yết, kinh doanh xăng dầu nhập lậu, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không đảm bảo về chất lượng".

Trong khi thị trường có những biến động ngắn hạn, các doanh nghiệp trong ngành khẳng định nguồn cung xăng dầu trong nước vẫn đang được đảm bảo.

Theo ông Trịnh Quang Khanh – Phó Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, các nhà máy lọc dầu chủ lực vẫn duy trì hoạt động ổn định. Nhà máy lọc dầu Dung Quất đã chuẩn bị nguồn dầu thô cho sản xuất đến hết tháng 4/2026 và xăng dầu thành phẩm đến tháng 5/2026. Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn – nơi đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ trong nước – cũng đang đa dạng hóa nguồn nguyên liệu đầu vào.

Dù việc nhập khẩu xăng dầu trong thời gian tới có thể gặp khó khăn do giá tăng và nhiều quốc gia siết chặt xuất khẩu để đảm bảo an ninh năng lượng, hệ thống phân phối trong nước vẫn được duy trì.

Ông Trịnh Quang Khanh chia sẻ thêm: "Bây giờ tất cả các doanh nghiệp, các cửa hàng, các đầu mối, các thương nhân phân phối đều đảm bảo đủ nguồn hàng trong hệ thống của họ. Tuy nhiên, cũng có những cửa hàng còn chưa tiếp cận được nguồn hàng. Nhưng tôi nghĩ với 17.000 cửa hàng xăng dầu trên toàn quốc mà có một số cửa như thế thì tôi nghĩ rằng cũng ít, cho nên tại đây cũng gặp các nhà báo và đề nghị các nhà báo cũng tuyên truyền rằng hiện tại đến bây giờ các đầu mối, các thương nhân phân phối vẫn đáp đúng đủ nguồn hàng để bán hàng trong hệ thống của họ".

Tài xế chịu áp lực, người dân chuyển sang phương tiện công cộng.

Tuy nhiên, ở góc độ đời sống, giá xăng dầu tăng đang tạo ra áp lực rõ rệt đối với nhiều nhóm lao động, đặc biệt là những người làm nghề vận tải.

Anh Bá Long – một lái xe dịch vụ tại Hà Nội cho biết chi phí nhiên liệu tăng nhanh khiến thu nhập của gia đình bị ảnh hưởng:

"Thông thường khi giá xăng dầu tăng, sẽ có một khoảng thời gian để Nhà nước hoặc các doanh nghiệp thuê vận chuyển điều chỉnh lại giá cước. Tuy nhiên, trong thời gian qua, giá dầu đã tăng tới khoảng 60%, tăng quá nhanh và quá mạnh nên chúng tôi không kịp trở tay. Bản thân có một chiếc xe, thu nhập của cả gia đình đều phụ thuộc vào nó.

Vì vậy, chúng tôi cũng mong các cơ quan chức năng có giải pháp ổn định giá xăng dầu trên thị trường, để những người làm nghề vận tải như chúng tôi có thể yên tâm tiếp tục gắn bó với công việc".

Ở chiều ngược lại, biến động giá nhiên liệu cũng đang khiến nhiều người thay đổi thói quen di chuyển. Chị Thu Trà – sống tại phường Ba Đình – cho biết chi phí đổ xăng cho chiếc xe máy của chị đã tăng đáng kể, buộc chị chuyển sang thử sử dụng xe buýt nhanh:

"Bình thường mình đi xe Lead, một lần đổ xăng hết khoảng 90.000 đồng nhưng hôm trước đã lên đến 140.000 đồng. Đây là mức chênh khá lớn. Mình quyết định từ tuần này đi thử xe buýt nhanh, bởi công ty mình cũng ngay đang trên trục đường Giảng Võ có xe buýt nhanh".

Không chỉ xe buýt, tuyến tàu điện Cát Linh – Hà Đông cũng ghi nhận lượng hành khách tăng lên. Chị Ngọc Phương – người thường xuyên di chuyển từ ngoại thành vào nội đô Hà Nội – cho biết việc chuyển sang tàu điện đã giúp chị giảm đáng kể chi phí đi lại:

"Bình thường đi ô tô từ nhà đến công ty thì tôi mất 1 triệu tiền xăng mỗi tuần nhưng mà chuyển qua đi tàu tôi tiết kiệm được một nửa chi phí. Tàu chạy đúng giờ và giảm tâm lý căng thẳng lái xe những ngày tắc đường, mưa gió".

Chủ động nguồn cung năng lượng, tránh tâm lý tích trữ xáo trộn thị trường

Trước áp lực từ thị trường năng lượng toàn cầu, Chính phủ cũng đang chủ động triển khai các giải pháp điều hành.

Tại cuộc họp với Tổ công tác đảm bảo an ninh năng lượng, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh mục tiêu không để thiếu năng lượng trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đồng thời yêu cầu các bộ ngành xây dựng kịch bản đảm bảo nguồn cung và điều hành giá xăng dầu linh hoạt, hiệu quả.

Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới tiếp tục biến động, Thủ tướng cũng kêu gọi người dân chung tay ổn định thị trường, tránh tâm lý tích trữ hay mua gom gây xáo trộn nguồn cung:

"Tôi kêu gọi nhân dân trên cả nước chúng ta phải chung tay, chung sức, đồng lòng. Toàn dân phải kiến quốc, cùng nhau đoàn kết, thống nhất, tránh tình trạng găm hàng, đội giá, xô nhau đi mua, sợ là ngày mai tăng giá. Toàn dân nâng cao ý thức, cùng với Đảng, Nhà nước vượt qua khó khăn, phức tạp.

Không nên lợi dụng và cũng không nên làm sáo trộn tình hình, đặc biệt là xử lý nghiêm những trường hợp gây rối loạn thị trường, găm hàng, đội giá, thổi giá, kích động nhân dân.... Tất cả cái đó là tiêu cực thì Bộ Công an phải vào cuộc".

Từ những biến động địa chính trị ở Trung Đông đến từng cây xăng, từng chuyến xe hay mỗi lựa chọn đi lại của người dân – thị trường năng lượng đang cho thấy rõ “hiệu ứng lan tỏa” tới toàn bộ nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, việc chủ động nguồn cung, kiểm soát thị trường và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả sẽ là những yếu tố then chốt để giảm thiểu tác động của những cơn sóng giá dầu từ bên ngoài.