Chạy đúng làn trên cao tốc - tiết kiệm thời gian hay đánh cược sự an toàn?

Thống kê của lực lượng CSGT cho thấy bên cạnh những lỗi vi phạm phổ biến trên các tuyến đường bộ cao tốc như dừng đỗ không đúng nơi quy định, không bật đèn tín hiệu khi chuyển làn, vượt quá tốc độ…thì hành vi lưu thông không đúng làn đường quy định cũng được lực lượng chuyên trách ghi nhận thường xuyên.

Hành vi này tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn, có thể dẫn đến va chạm hoặc tai nạn khi đang lưu thông trên cao tốc.

Thời gian qua, Cục Đường bộ Việt Nam phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) đã liên tục triển khai tổ chức lại giao thông và phân định lại các làn xe kèm theo tốc độ quy định. Mục tiêu lớn nhất của việc này là tách biệt các dòng xe chạy tốc độ khác nhau nhằm hạn chế tình trạng xe tải nặng, xe container xe khách lớn đi vào làn tốc độ cao gây cản trở và tai nạn liên hoàn. Các tuyến đã được tổ chức lại bao gồm TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, TP.HCM - Trung Lương, Pháp Vân - Cầu Giẽ, Hà Nội - Hải Phòng cũng như điều chỉnh lại tốc độ tối thiểu với 8 đoạn tuyến cao tốc tiêu chuẩn nhằm nâng cao tốc độ lưu thông (tối đa từ 100 - 120 km/h), bắt buộc nâng tốc độ tối thiểu ở làn 1 từ 60 km/h lên 80 km/h.

Ảnh nh hoạ: ChatGPT

Việc tổ chức lại giao thông này đã nhận được sự đồng tình cao của nhiều tài xế và người tham gia giao thông trên cao tốc, anh Nguyễn Chánh Nghĩa (ngụ phường Thủ Đức, TP.HCM) bày tỏ:

"Mình nghĩ việc này sẽ ổn hơn, khi phân làn như vậy sẽ có các chế tài xử phạt cụ thể với các xe không tuân thủ, từ đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu của các xe so với trước."

Tương tự, lái xe Nguyễn Minh Khoa (ngụ tỉnh Đồng Tháp) cũng cho rằng, việc phân làn với quy định tốc độ cụ thể đã giúp việc đi lại trên cao tốc được thuận lợi hơn:

"Em thấy việc phân làn giao thông như vậy là rất tốt. Vì khi xe tải nặng đi ở làn giữa, nếu mình đi chậm hơn thì chủ động đi vào làn trong, để các phương tiện đi nhanh có làn riêng, lưu thông thuận tiện hơn."

Ông Lê Bá Tiến Cường Đội trưởng đội vận hành tuyến cao tốc  TP.HCM – Long Thành - Dầu Giây, Công ty VEC E nhấn mạnh, cần tuyệt đối tuân thủ phân làn trên cao tốc để đảm bảo an toàn giao thông, giảm thiểu tai nạn nghiêm trọng (nhất là xe tải/container), tối ưu hóa tốc độ di chuyển và hạn chế ùn tắc. Phân làn giúp giảm xung đột dòng xe, hạn chế việc xe tải "bò" chậm cản trở làn trái sát dải phân cách, từ đó tăng tính dễ đoán trong hành vi lái xe:

"Phân làn, đặc biệt là cấm xe tải/container đi vào làn trái sát dải phân cách giữa, giúp giảm đáng kể nguy cơ va chạm đối đầu hoặc xe lớn cản trở, che khuất tầm nhìn của xe con. Khi xe chạy tốc độ chậm (xe tải, xe khách) đi đúng làn bên phải, làn trái được giải phóng, cho phép xe con và các phương tiện khẩn cấp vượt dễ dàng, giúp lưu thông thông suốt và tránh tình trạng ùn ứ.

Việc tuân thủ làn đường tạo ra sự ổn định, giúp tài xế dễ dàng phán đoán hành vi của xe khác, từ đó giảm thiểu các hành vi chuyển làn bất ngờ, nguy hiểm. Việc tách dòng xe theo tốc độ và loại phương tiện (xe tải/khách làn ngoài, xe con làn trong) giúp giảm tình trạng xe tải đi chậm chặn làn tốc độ cao, giảm áp lực tâm lý cho tài xế xe con."

Ảnh nh hoạ: ChatGPT

Mặc dù vậy trên thực tế vẫn còn không ít tài xế, nhất là người điều khiển phương tiện cỡ lớn như xe tải nặng, xe container, xe khách trên 29 chỗ vẫn đi không đúng làn đường quy định và bị lực lượng chức năng ghi hình, lập biên bản xử phạt. Hành vi này không chỉ tác động trực tiếp đến lái xe mà còn khiến hoạt động của các tuyến cao tốc ít nhiều bị ảnh hưởng, ông Lê Bá Tiến Cường cho biết thêm:

"Nhiều xe tải nặng, xe container, xe khách cố tình đi vào làn sát dải phân cách giữa (làn 1) dành cho xe con, xe tải nhẹ, dù biển báo cấm hoặc hạn chế. Một số phương tiện chở nặng vẫn ngang nhiên chạy song song với nhau. Nhiều tài xế xe con liên tục đánh lái, tạt đầu xe lớn để tìm kẽ hở đi nhanh hơn, thay vì duy trì tốc độ ổn định ở làn quy định. Việc đi sai làn đường quy định không chỉ vi phạm luật mà còn gây ra những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tình trạng giao thông và sự an toàn cho các phương tiện lưu thông trên cao tốc."

Không ít lái xe phản ánh đến VOV Giao thông về tình trạng này và tỏ ra bức xúc khi tốc độ di chuyển bị ảnh hưởng những "nút thắt cổ chai" ảo, mặc dù lượng phương tiện không quá đông nhưng dòng xe phía sau vẫn bị dồn toa, gây lãng phí hạ tầng. Không chỉ vậy, tình trạng này còn gây ức chế tâm lý dẫn đến tai nạn, tài xế phía sau dễ nảy sinh tâm lý nóng nảy, dẫn đến các hành vi nguy hiểm như vượt phải sát nút hoặc tạt đầu trả đũa. Ngoài ra, khi các dòng xe có khối lượng và tốc độ khác nhau trộn lẫn sai quy định, khoảng cách an toàn bị thu hẹp, khiến lái xe rất khó xử lý khi có biến cố bất ngờ.