Chạy chậm trên cao tốc, liệu có an toàn?

Việc chạy dưới tốc độ cho phép được xem là hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro, gây ra không ít bất cập.

Chạy chậm trên cao tốc: Tiềm ẩn nguy cơ TNGT

Cao tốc được thiết kế cho lưu lượng xe lớn, chạy ở tốc độ cao, giúp rút ngắn hành trình và bảo đảm tính liên tục của dòng xe. Vì vậy, ngoài giới hạn tốc độ tối đa, các cao tốc còn quy định mức tối thiểu, thường là từ 60 km/h. Việc làm này nhằm tránh sự chênh lệch quá lớn giữa các phương tiện, qua đó đồng bộ nhịp lưu thông và tăng tính an toàn cho tất cả các xe lưu thông, giảm tình trạng xe phải phanh gấp hoặc đánh lái đột ngột khi gặp phương tiện di chuyển chậm bất thường.

Thường có lộ trình di chuyển trên các tuyến cao tốc miền Trung, anh Tiến, ngụ TP Đà Nẵng ý thức rõ về việc lưu thông đúng tốc độ: "Trên đường cao tốc họ đã quy định rồi mà mình chạy chậm thì tất nhiên sẽ nguy hiểm, dễ xảy ra va chạm với xe sau."

Thường xuyên đi về qua các tuyến cao tốc phía Bắc, trải qua muôn hình vạn trạng các kiểu cao tốc khác nhau, anh Khiêm trải lòng khi gặp phải những trường hợp ô tô con chạy chậm bám làn trái:

"Làn 120km/h mà người lớn tuổi người ta chỉ chạy 75km/h đến trên 80km/h hoặc là trên cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, cái làn 100km/h nhưng họ chỉ đi 80km/h hoặc dưới 80km/h thôi. Có những người vừa đi vừa thao tác trên điện thoại."

Còn với anh Hồ, bác tài nhiều năm kinh nghiệm, thường di chuyển trên các tuyến cao tốc miền Tây Nam bộ, việc chứng kiến ô tô cố tình đi chậm cản trở dòng xe là không hiếm:

"Nhiều khi nguyên một đoàn dài xe nối đuôi nhau, đến lúc mình vượt lên được mình nhìn lại thì có chiếc 7 chỗ chạy lane ngoài với tốc độ cỡ 60 km/h. Mình lên cao tốc nếu chạy chậm thì chạy lane phải, trên cao tốc cũng đã có bảng chỉ dẫn hết rồi Đang chạy mình cũng giữ khoảng cách an toàn, gặp xe chạy chậm ở lane tốc độ cao, mình phải thắng đột ngột, xe sau xử lý không kịp."

Sự chênh lệch tốc độ quá lớn giữa các xe, kể cả khi đi chậm, đều phá vỡ nhịp lưu thông trên cao tốc, tiềm ẩn rủi ro tai nạn. Không chỉ xe tải đi sai làn mới gây nguy hiểm, mà những xe lưu thông chậm dưới tốc độ tối thiểu trên cao tốc cũng tiềm ẩn rủi ro lớn, đặc biệt khi hạ tầng loại đường này vốn được thiết kế cho dòng phương tiện lưu thông tốc với độ cao và liên tục.

Có nhiều nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan dẫn đến tình trạng xe chạy chậm trên cao tốc, theo anh Phan Thành Hiếu – một giáo viên đào tạo lái ô tô ở TPHCM chỉ ra nguyên nhân thường gặp: "Mình nghĩ do bên phải có 1 xe chạy chậm sau đó họ muốn vượt nên chuyển sang làn trái, sau đó quên trở về làn phải, hoặc cũng có thể do làn trái thông thoáng, thoải mái hơn."

Lý do luôn có cho hành vi của từng người, nhưng tham gia giao thông trong một cung đường tốc độ cao, người tham gia giao thông cần ý thức tốt về vai trò và trách nhiệm của mình, cản trở dòng xe hay gián tiếp gây tai nạn dồn toa là kết quả dễ thấy từ việc chạy chậm trên cao tốc. Luật sư Nguyễn Văn Hậu - Chủ tịch trung tâm trọng tài thương mại Luật gia Việt Nam chia sẻ về mức phạt kèm những phân tích về sự nguy hiểm của hành vi đi chậm trên cao tốc:

"Phạt tiền từ 800 nghìn đến 1 triệu đồng nếu chạy xe dưới tốc độ tối thiểu. Rất nhiều người cho rằng chạy chậm là an toàn nhưng thực tế chạy chậm dễ gây tai nạn phía sau, gây rối loạn dòng xe, tăng nguy cơ che khuất tầm nhìn, ảnh hưởng tâm lí cho người tham gia giao thông khác."

Người tham gia giao thông cần hiểu rõ hậu quả cho từng hành vi của mình, cần tuân thủ đúng quy định trên từng tuyến đường mình di chuyển, đặc biệt với các tuyến cao tốc. Vai trò của người điều khiển phương tiện là đi đúng đường và đảm bảo an toàn, hy vọng các sự cố, tai nạn liên quan đến tốc độ trên cao tốc sẽ ngày càng giảm bớt, khẳng định cao tốc là tuyến đường nhanh, tiện và an toàn.

Xử lý như thế nào khi gặp phải xe chạy chậm trên cao tốc?

Khi gặp phương tiện chạy quá chậm trên cao tốc, tài xế nên xử lý thận trọng thay vì nóng vội. Trước tiên cần giữ khoảng cách an toàn, giảm tốc độ từ từ để tránh va chạm bất ngờ. Nếu cần vượt, hãy quan sát gương, xi-nhan sớm và chỉ chuyển làn khi đủ điều kiện an toàn.

Trong trường hợp xe chậm bám làn trái, tài xế không nên bám sát hay nháy đèn liên tục, mà nên kiên nhẫn giữ khoảng cách, chờ thời điểm an toàn để vượt ở làn phải hoặc giữa. Khi đi qua đoạn ùn tắc do xe chậm gây ra, cần trở lại tốc độ ổn định để hòa cùng tốc độ với dòng xe chung, hạn chế những tăng tốc nhanh hoặc phanh gấp gây nguy hiểm cho phương tiện phía sau.

Và để bản thân không trở thành chủ thể đi chậm, gây ách tắc dòng xe cùng nhiều hậu quả khác,  Luật sư Nguyễn Văn Hậu - Chủ tịch trung tâm trọng tài thương mại Luật gia Việt Nam cũng có một vài chia sẻ:

"Người lái xe cần lưu ý các biển báo về tốc độ trên đường. Trước khi tham gia giao thông đặc biệt trên cao tốc hoặc các tuyến đường lớn chúng ta nên kiểm tra tình trạng xe để đảm bảo động cơ hoạt động tốt tránh trường hợp xe không thể đạt tốc độ tối thiểu hoặc do chúng ta tải quá nặng. Luôn kiểm tra đồng hồ tốc độ để duy trì vận tốc phù hợp. Chú ý nếu cần đi chậm hãy đi ở làn đường bên phải để không gây cản trở xe khác."