Trao quyền phải đi liền trách nhiệm

Cùng với đó nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực, để đảm bảo các tuyến quốc lộ được phân cấp được êm thuận, an toàn.

Phân cấp cho tỉnh quản lý Quốc lộ: Phối hợp có thông suốt, đường mới êm thuận, an toàn

Lạng Sơn: Kiến nghị lắp camera phạt nguội trên Quốc lộ 4B

Người dân tháo dỡ nhà, bàn giao mặt bằng, “mở đường” cho Quốc lộ 13 mở rộng

Chậm tiến độ Dự án nâng cấp Quốc lộ 14B, cuộc sống người dân đảo lộn

Việc đẩy mạnh phân cấp quản lý quốc lộ cho địa phương là một bước đi phù hợp với yêu cầu đổi mới trong quản lý hạ tầng giao thông. Khi được giao nhiều quyền hơn trong công tác quản lý, bảo trì, tổ chức giao thông và xử lý các vấn đề phát sinh trên tuyến, chính quyền cấp tỉnh sẽ chủ động hơn, rút ngắn quy trình xử lý, nâng cao hiệu quả khai thác và đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa của người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, phân cấp không chỉ là trao thêm quyền hạn mà còn là sự chuyển giao trách nhiệm. Để chủ trương này phát huy hiệu quả, các địa phương cần chuẩn bị đầy đủ về nguồn lực, năng lực quản lý và cơ chế phối hợp, tránh tình trạng được giao việc nhưng thiếu điều kiện để thực hiện.

Điều đầu tiên cần chuẩn bị là nguồn nhân lực. Quản lý quốc lộ đòi hỏi đội ngũ cán bộ có chuyên môn về hạ tầng giao thông, tổ chức giao thông, bảo trì công trình, quản lý chất lượng, an toàn giao thông và xử lý sự cố. Không phải địa phương nào cũng đang sẵn sàng về nhân lực để tiếp nhận khối lượng công việc lớn hơn trước. Do đó, cùng với việc kiện toàn tổ chức bộ máy, các tỉnh cần xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đồng thời ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và điều hành.

Bên cạnh đó, nguồn lực tài chính đóng vai trò quyết định. Quốc lộ có quy mô lớn, lưu lượng phương tiện cao nên chi phí duy tu, sửa chữa, bảo trì và xử lý hư hỏng luôn ở mức đáng kể. Mặc dù Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính sẽ chủ động phân bổ nguồn quỹ bảo trì đường bộ theo khả năng của từng địa phương, song nếu không chủ động bố trí kinh phí, hoặc có kế hoạch sử dụng nguồn vốn hợp lý, nhiều tuyến đường sẽ nhanh chóng xuống cấp, làm gia tăng nguy cơ tai nạn và phát sinh chi phí sửa chữa lớn hơn trong tương lai.

Ngoài ra, các địa phương cũng cần chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó với thiên tai, mưa bão, sạt lở, ngập úng và các tình huống khẩn cấp. Với đặc điểm địa hình đa dạng của Việt Nam, nhiều tuyến quốc lộ thường xuyên chịu ảnh hưởng của thời tiết cực đoan. Nếu không có lực lượng, vật tư và phương án dự phòng, việc khắc phục sẽ bị chậm trễ, ảnh hưởng đến lưu thông và đời sống người dân.

Một yêu cầu không kém phần quan trọng là duy trì sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan trung ương, đặc biệt là về tính thống nhất về tiêu chuẩn kỹ thuật, tổ chức giao thông và bảo đảm an toàn trên toàn mạng lưới. Vì vậy, các tỉnh cần thường xuyên phối hợp với các cơ quan chuyên môn của ngành giao thông, lực lượng cảnh sát giao thông và các đơn vị liên quan trong việc chia sẻ dữ liệu, xử lý điểm đen tai nạn, điều tiết giao thông, khắc phục sự cố và triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn giao thông.

Đặc biệt, đối với các tuyến quốc lộ đi qua nhiều địa phương, cơ chế phối hợp liên tỉnh cần được coi trọng. Một điểm ùn tắc hay một công trình thi công kéo dài ở địa phương này hoàn toàn có thể ảnh hưởng đến việc lưu thông của địa phương khác. Vì vậy, sự đồng bộ trong tổ chức giao thông, phân luồng, xử lý sự cố và cung cấp thông tin cho người dân cần được thực hiện thường xuyên, không để mỗi địa phương quản lý theo một cách riêng.

Ở chiều ngược lại, khi được trao quyền, địa phương sẽ có cơ hội để nâng cao trình độ quản lý đối với mạng lưới đường sá trên địa bàn, từ đó nâng cao năng lực quản trị chung.

Phân cấp chỉ thực sự thành công khi người dân cảm nhận được sự thay đổi tích cực trên từng tuyến đường. Trao quyền nhiều hơn cho địa phương là cơ hội để nâng cao hiệu quả quản lý quốc lộ, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm giải trình và năng lực thực thi. Khi mỗi tỉnh chủ động chuẩn bị nhân lực, bảo đảm nguồn lực tài chính, tăng cường ứng dụng công nghệ và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan trung ương cũng như các địa phương lân cận, hệ thống quốc lộ sẽ được vận hành đồng bộ, thông suốt và an toàn hơn.

Đó cũng chính là mục tiêu cuối cùng của chủ trương phân cấp: đưa công tác quản lý đến gần thực tiễn hơn, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn, đồng thời tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.