Thí điểm cân rác thu phí (Kỳ 2): Quy định 4kg rác/ ngày là không thực tế

PV VOV Giao thông tiếp tục đi sâu tìm hiểu, ghi nhận những phản hồi từ phía chính quyền địa phương và góc nhìn từ chuyên gia pháp lý về việc thí điểm trên.

CÂN RÁC ĐỂ KIỂM SOÁT, KHÔNG THU PHÍ VƯỢT QUY ĐỊNH

Thí điểm cân rác thu phí (Kỳ 1): Muốn sạch lại... bẩn hơn?

Việc thí điểm cân rác tại huyện Hóc Môn và Bình Chánh đang thu hút sự quan tâm của dư luận, với nhiều ý kiến trái chiều từ người dân và các đơn vị thu gom rác. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, phóng viên chương trình đã liên hệ với ông Phan Trung Bình, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Hóc Môn.

Ông Bình khẳng định, mục tiêu chính của việc thí điểm cân rác là để kiểm soát chính xác khối lượng chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn, không có việc thu phí vượt quá số kg quy định. Ông Bình giải thích cụ thể:

"Theo đó việc thí điểm cân rác nhằm xác định khối lượng chất thải rắn sinh hoạt từ chủ nguồn thải đến trạm trung chuyển và cuối cùng là nhà máy xử lý để mình kiểm soát được khối lượng chất thải rắn sinh hoạt.

Riêng về số liệu 4kg rác là dựa trên thông tư 01 là 0,8kg -1,3kg và căn cứ tình hình chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trong ngày là 450 - 500 tấn, nếu chia cho số hộ dân thì bình quân là 120kg rác/ hộ/ tháng. Các đơn vị thu gom hiện nay vẫn thu theo số chuyến/ ngày, nếu phát sinh thêm vượt quá số ký thì họ vẫn không tính phí cho đơn vị thu gom”.

Về đề xuất của một số đơn vị thu gom rác là chỉ thu phí thu gom, còn phí vận chuyển sẽ “trả trách nhiệm” cho Công ty công ích hoặc chính quyền địa phương đảm nhận, ông Bình cho rằng điều này không đúng quy định. Việc thu phí hai lần sẽ gây phiền hà cho người dân và khó kiểm soát, không rõ ai sẽ chịu trách nhiệm quản lý số tiền thu được từ hai nguồn:

“Hiện nay để 2 đơn vị thu gom sẽ không phù hợp với Điều 14 Quy định chất thải rắn sinh hoạt ban hành kèm theo Quyết định 63 ngày 20/09/2024 của TP.HCM, thì thống nhất chọn 1 trong các phương thức thu UBND cấp xã sẽ thu phần phí thu gom và vận chuyển.

Hai là đơn vị cung ứng dịch vụ thu gom thực hiện phần đó và Ba là trong trường hợp chủ thu gom không có tư các pháp nhân thì đơn vị vận chuyển trúng thầu thì mới đứng ra thu gom phí thu gom và vận chuyển.

Nếu hiện nay họ yêu cầu chỉ thu phí thu gom thôi còn phí vận chuyển họ trả lại đơn vị khác thì như vậy theo quy định không phù hợp. Trên thực tế nếu thu 2 lần như vậy sẽ gây phiền cho người dân, đồng thời ai là người kiểm soát số tiền thu 2 lần đó”.

Ngoài ra ông Bình cũng cho biết, sau giai đoạn thí điểm cân rác, Huyện sẽ có số liệu cụ thể về khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh của từng hộ gia đình. Dựa vào đó, sẽ xác định được những hộ nào vượt quá khối lượng quy định và tiến hành thỏa thuận về mức phí thu gom giữa hộ dân và đơn vị thu gom rác.

"Sau thí điểm khi có được số liệu cụ thể thì sẽ có 2 trường hợp. Nếu khối lượng rác sinh hoạt trong giới hạn số kg đang thực hiện thí điểm thì sẽ không hiệu chỉnh gì cả. Trường hợp 2 nếu vượt quá giới hạn số kg rác thì sẽ tiến hành rà soát xem hộ dân nào vượt quá số kg, khi đó đơn vị phường xã thị trấn sẽ tiến hành làm việc giữa hộ gia đình đó và đơn vị thu gom để xác định mức phí thu gom vượt quá số Kg bình quân. Thì trước mắt sẽ dự kiến như vậy”.

CẦN ĐIỀU CHỈNH ĐỊNH MỨC RÁC THẢI CHO PHÙ HỢP THỰC TẾ

Có thể thấy việc thí điểm cân rác tại huyện Hóc Môn và Bình Chánh trong những ngày qua đã gây ra nhiều xáo trộn. Theo Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Hội Trọng tài thương mại TP.HCM, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bất đồng giữa người dân, người thu gom rác và chính quyền địa phương là do công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật chưa được thực hiện tốt:

“Vừa qua, tại một số địa phương như Hóc Môn, đã xảy ra tình trạng không thống nhất giữa người thu gom rác và chính quyền về việc cân, định lượng rác thải. Theo tôi, Ủy ban nhân dân các phường, xã, thị trấn và các đơn vị cung ứng dịch vụ cần phải tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật đến người thu gom rác và người dân. Nếu làm tốt công tác này, tôi tin rằng sẽ không còn tình trạng bất đồng như vừa qua". 

Ngoài ra Luật sư Nguyễn Văn Hậu đánh giá quy định giới hạn rác thải 4 kg/ ngày/ hộ gia đình là không sát thực tế, vì lượng rác thải thường biến động, đặc biệt vào các dịp lễ, Tết. Ông cho rằng việc áp dụng một định mức cứng nhắc như vậy là không phù hợp và cần phải được xem xét, điều chỉnh lại:

“Từ nhiều nguyên nhân như lễ tết sinh hoạt cộng đồng thì khối lượng rác có ngày sẽ tăng lên và có ngày không tăng. Cho nên chúng ta định lượng để thu gom rác sẽ không sát với thực tế và có phần không đúng với quy định pháp luật, vì hiện nay phí dịch vụ trả cho việc thu gom rác cả đã có quy định. Chính vì vậy chúng ta cần phải ngồi lại để điều chỉnh những bất cập nhằm phục vụ nhân dân được tốt hơn”.

Qua việc thí điểm cân rác tại Hóc Môn và Bình Chánh đã cho thấy sự cần thiết phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đồng bộ và một lộ trình hợp lý khi triển khai các quy định từ văn bản đến thực tế. Có như vậy mới đảm bảo hài hòa lợi ích các bên, hướng đến mục tiêu chung là bảo vệ môi trường thành phố trong tương lai.