Sạt lở bủa vây ở Đồng bằng sông Cửu Long

Trước diễn biến ngày càng phức tạp của biến đổi khí hậu, các địa phương đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp nhằm ứng phó, giảm thiểu thiệt hại và bảo đảm an toàn cho người dân.

Sạt lở bủa vây từ bờ sông ra đến bờ biển

Đồng Tháp: Sạt lở ven kênh gây thiệt hại tài sản người dân hơn 5 tỷ đồng

TP.HCM xử lý khẩn cấp điểm sạt lở nguy hiểm ở kênh Tàu Hủ

Những vết nứt ngày một rộng hơn, mép sông cứ từng chút một bị dòng nước ngoạm mất. Với nhiều hộ dân ven sông Ba Láng, phường Cái Răng, thành phố Cần Thơ, mỗi đêm xuống là thêm một đêm thấp thỏm. Ngôi nhà gắn bó cả đời có thể đổ sập bất cứ lúc nào, còn việc chuyển đi nơi khác lại vượt quá khả năng của nhiều gia đình.

"Ở đây giờ cũng khổ lắm. Ban đêm cứ nơm nớp lo sợ nhà sụp, đè trúng người. Có người bảo đi thuê nhà trọ ở tạm, nhưng tiền đâu mà đi."

"Nhà giờ sụp rồi nè. Mới sửa được nửa tháng mà giờ lại sụp tiếp. Bao nhiêu tiền dành dụm đổ hết vào đây, giờ không biết phải làm sao nữa."

Trước diễn biến nguy hiểm, chính quyền địa phương đã tổ chức cảnh báo, hạn chế phương tiện lưu thông và bố trí lực lượng túc trực để bảo đảm an toàn cho người dân.

Ông Châu An Bình – Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị, UBND phường Cái Răng cho biết: "Hiện nay, khu vực này đang ở trong tình trạng rất nguy hiểm. Trên cơ sở đó, UBND phường đã thông báo, khuyến cáo người dân không lưu lại khu vực này vào ban đêm; đồng thời cử lực lượng cắm biển hạn chế tải trọng đối với các loại xe lưu thông qua tuyến và bố trí lực lượng túc trực 24/24 để bảo đảm an toàn."

Câu chuyện ở Cần Thơ không còn là hiện tượng cá biệt. Ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, sạt lở đang xuất hiện với tần suất dày hơn, phạm vi rộng hơn và mức độ ngày càng khó lường.

Tại Cà Mau - vùng đất ba mặt giáp biển, thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp dưới tác động của biến đổi khí hậu. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã xảy ra 81 vụ sạt lở đất với tổng chiều dài hơn 2,2 km, ảnh hưởng 75 căn nhà, thiệt hại ước tính trên 8,7 tỷ đồng. Không chỉ bờ sông, nhiều khu vực ven biển cũng liên tục bị sóng biển và dòng chảy khoét sâu, đe dọa các tuyến giao thông và khu dân cư.

Ông Dư Minh Hùng – Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau cho biết, tỉnh có đặc thù mùa khô cũng xảy ra sụt lún, còn mùa mưa lại đối mặt với sạt lở bờ sông, bờ biển. Bên cạnh tác động của thời tiết cực đoan, việc khai thác nước trong quá khứ, cùng đặc điểm địa chất yếu cũng khiến nền đất ngày càng dễ tổn thương:

"Trong nhiều năm qua, các ngành chức năng đã triển khai nhiều giải pháp và yêu cầu các địa phương chủ động chuẩn bị phương án ứng phó khi xảy ra sạt lở. Trước đây, việc khai thác quá nhiều nước sông để bơm tưới phục vụ sản xuất trái vụ, cộng với nắng nóng kéo dài, làm mực nước sông cạn kiệt, gia tăng độ rỗng của nền đất, dẫn đến hiện tượng sụt lún nhiều tuyến đường.

Hiện nay, việc khai thác nước sông đã được kiểm soát chặt chẽ hơn, không để xảy ra tình trạng lấy cạn nguồn nước. Đồng thời, ngành xây dựng cũng đề nghị UBND các xã, phường chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa tại những khu vực có nguy cơ sạt lở. Về lâu dài, trong công tác quy hoạch và đầu tư hạ tầng, sẽ hạn chế tối đa việc xây dựng các tuyến đường nằm sát bờ sông nhằm giảm thiểu nguy cơ sạt lở."

Cần những giải pháp đồng bộ và căn cơ

Không chỉ vùng ven biển, khu vực đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu cũng đang chịu sức ép lớn. Tại An Giang, từ đầu năm 2026 đến nay đã ghi nhận 30 vụ sạt lở, rạn nứt, sụp lún đất dọc các tuyến sông, kênh, rạch với tổng chiều dài khoả

ng 1,5 km, buộc 27 hộ dân phải di dời khẩn cấp đến nơi an toàn, thiệt hại gần 2 tỷ đồng.

Đến nay, tỉnh đã đầu tư xử lý khoảng 95,4 km trong tổng số 424 km bờ sông, kênh, rạch bị sạt lở hoặc có nguy cơ sạt lở; đồng thời tiếp tục đề xuất đầu tư xử lý hơn 27 km các điểm sạt lở cấp bách trong thời gian tới. Song song với các công trình, địa phương cũng tăng cường cảnh báo, rà soát và di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm.

Ông Nguyễn Đức Duy – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cho biết:

"Trong thời gian tới, tỉnh An Giang tiếp tục xác định công tác phòng, chống thiên tai và sạt lở là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài; chủ động ứng phó từ sớm, từ xa, kết hợp giữa giải pháp công trình và phi công trình. Đồng thời, tăng cường huy động các nguồn lực của Trung ương, địa phương và các tổ chức quốc tế để từng bước hoàn thiện hệ thống công trình phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân, ổn định sản xuất và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn tỉnh."

Có thể thấy tại vùng ĐBSCL, những con số về sạt lở vẫn đang tiếp tục tăng lên sau mỗi mùa mưa, sau mỗi đợt triều cường hay những đợt thời tiết cực đoan. Nhưng phía sau những thống kê ấy là nỗi lo hiện hữu của hàng nghìn hộ dân sống ven sông, ven biển - những người mỗi ngày vẫn phải đánh cược sự an toàn của mình với từng mét đất đang dần biến mất.

Khi biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, sạt lở không còn là câu chuyện của riêng một địa phương. Đó đã trở thành bài toán chung của cả Đồng bằng sông Cửu Long, đòi hỏi những giải pháp đồng bộ, căn cơ và lâu dài để giữ đất, giữ đường và quan trọng hơn hết là giữ sự bình yên cho cuộc sống của người dân.