Nỗ lực tháo gỡ mắt xính về nguồn nhân lực để hiện thực hóa mạng lưới đường sắt đô thị tại Việt Nam

Hội thảo với chủ đề “Từ Đường sắt Thông minh đến Giao thông Thông minh và Thành phố Thông minh: Nhu cầu nguồn nhân lực” sẽ diễn ra vào sáng ngày 13/3 tới đây tại TP.HCM thu hút sự tham dự của lãnh đạo chính quyền TP.HCM, các Sở ban ngành, các ông lớn công nghệ như FPT Railway Mobility, ST Engineering (Singapore), Thaco và Advantech (Đài Loan)và nhiều chuyên gia uy tín trong và ngoài nước. Sự kiện đặt ra bài toán cấp bách về việc đào tạo đội ngũ kỹ sư thế hệ mới để vận hành hệ thống hạ tầng trị giá hàng trăm tỷ USD.

Theo quy hoạch định hướng đến năm 2045, hai đầu tàu kinh tế của cả nước là TP.HCM và Hà Nội đang đứng trước những dự án hạ tầng khổng lồ. TP.HCM dự kiến phát triển mạng lưới đường sắt đô thị (Metro) dài khoảng 1.012 km với tổng vốn đầu tư ước tính lên đến 103,4 tỷ USD. Trong khi đó, Hà Nội cũng đặt mục tiêu xây dựng hơn 600 km với nhu cầu vốn khoảng 55,4 tỷ USD. Tuy nhiên, bên cạnh thách thức về nguồn vốn và kỹ thuật, thì nguồn nhân lực chất lượng cao mới chính là yếu tố quyết định sự thành bại.

Theo BTC hội thảo, hiện nay, Việt Nam đang thiếu hụt trầm trọng đội ngũ chuyên gia có khả năng bao quát toàn bộ vòng đời của một dự án Metro: từ khâu quy hoạch, thiết kế đến vận hành và bảo trì. Đặc biệt, trong kỷ nguyên số, sự thiếu hụt các chuyên gia về dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng giao thông thông minh đang tạo ra một "khoảng trống" lớn trong quá trình chuyển dịch đô thị.

Dự kiến tại hội thảo này, Sở Xây dựng TP.HCM sẽ trình bày Đề án đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ phát triển hệ thống đường sắt đô thị giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Song song đó, Trường Đại học Việt Đức (VGU) cũng giới thiệu chương trình Cử nhân Kỹ thuật Giao thông Thông minh (Smart Mobility Engineering – SME) theo tiêu chuẩn giáo dục khắt khe của Cộng hòa Liên bang Đức, kết hợp giữa Kỹ thuật giao thông - vận tải truyền thống; Công nghệ phương tiện tự động và cảm biến; Khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo ứng dụng và Quy hoạch đô thị đa phương thức.

PGS.TS Vũ Anh Tuấn, Điều phối viên chương trình, cho biết mục tiêu của SME là tạo ra thế hệ kỹ sư không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có tư duy hệ thống, đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế và thúc đẩy quá trình nội địa hóa tri thức tại Việt Nam.

Sự kiện không chỉ dừng lại ở các tham luận chuyên môn mà còn là diễn đàn đối thoại trực tiếp giữa cơ quan quản lý nhà nước, giới học thuật và các doanh nghiệp công nghệ. Thông qua các phiên tọa đàm, các bên đã cùng xác lập yêu cầu chi tiết về kỹ năng mà thị trường lao động tương lai cần có.