Luật Đô thị đặc biệt: Cú hích thể chế cho TP.HCM

Đồng thời sẽ ban hành nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 31 nhằm định hướng phát triển thành phố trong không gian mới sau sáp nhập.Với định hướng đột phá về thể chế quản trị, tăng quyền tự chủ tài chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và thu hút nguồn lực đầu tư, Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng sẽ tạo cú hích giúp TP.HCM tăng tốc phát triển bền vững, từng bước trở thành trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo của khu vực. 

Sau nhiều năm chờ đợi một cơ chế đủ mạnh để tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, Luật Đô thị đặc biệt  được kỳ vọng sẽ là nền tảng quan trọng giúp thành phố chủ động hơn trong quản lý, điều hành và huy động nguồn lực phát triển trong giai đoạn mới.

Không chỉ tạo dư địa về cơ chế, luật mới còn được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những khó khăn tồn tại nhiều năm qua như áp lực hạ tầng, ùn tắc giao thông, quá tải dân số hay tiến độ triển khai các dự án còn chậm. Khi được trao thêm quyền tự chủ về tài chính, đầu tư và quản trị đô thị, TP.HCM sẽ có điều kiện đẩy nhanh các công trình trọng điểm, phát triển hạ tầng đồng bộ và thu hút mạnh hơn nguồn lực xã hội.

Các lĩnh vực như chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế số, tài chính quốc tế hay đổi mới sáng tạo cũng được kỳ vọng sẽ có thêm điều kiện để phát triển nhanh hơn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố trong khu vực.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Tuấn Hưng – Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ cho rằng: "Từ nền tảng đầu tiên là Luật Đô thị đặc biệt này, phải làm sao tạo ra được những thể chế đồng bộ trong luật, đó là phân cấp, phân quyền và xây dựng một thể chế để thúc đẩy, tạo điều kiện phát triển. Làm sao có một thể chế khai phóng để tất cả các chủ thể, từ cơ quan nhà nước đến doanh nghiệp và người dân, đều có cơ sở và điều kiện để thúc đẩy phát triển."

Theo nhiều chuyên gia, với quy mô dân số, kinh tế và không gian phát triển mới sau sáp nhập, TP.HCM cần một cơ chế quản trị tương xứng để chủ động xử lý các vấn đề đặc thù của một siêu đô thị. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cũng sẽ giúp thành phố rút ngắn quy trình xử lý thủ tục, nâng cao hiệu quả điều hành và tăng tính chủ động trong triển khai các dự án lớn.

Thạc sĩ Nguyễn Văn Tâm – Giảng viên Trường Đại học Văn Lang nêu ý kiến: "Với quy mô dân số cũng như GDP của Thành phố Hồ Chí Minh sau sáp nhập, đây sẽ là một đô thị rất lớn. Sau khi có Luật Đô thị đặc biệt, thành phố sẽ có điều kiện tích hợp các nguồn lực, tạo ra một cơ sở pháp lý mới để tận dụng hiệu quả tất cả các nguồn lực hiện có của Thành phố Hồ Chí Minh, từ con người, ngân sách đến tài nguyên, phục vụ phát triển trong tương lai."

Tại buổi làm việc mới đây với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, Bộ Chính trị đã thống nhất chủ trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM. Trọng tâm của luật sẽ là đổi mới thể chế quản trị, tăng quyền tự chủ tài khóa, cho phép thành phố chủ động huy động và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực phát triển.

Cùng với đó là các cơ chế thí điểm về tài chính, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, cũng như chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài: "Về chủ trương chung thì Chính phủ và Quốc hội cũng đã nhất trí rồi. Đồng chí Chủ tịch Quốc hội cũng đồng ý với việc này và sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai. Dự kiến, kỳ họp này cũng sẽ được tiến hành sớm. Năm nay, Quốc hội có thể họp 3 kỳ. Nếu được như thế thì rất tốt, còn nếu không thì cũng sẽ xem xét vấn đề này tại kỳ họp tháng 10. Với tinh thần như vậy, Trung ương sẽ rất tích cực phối hợp cùng Thành phố Hồ Chí Minh."

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang khẳng định thành phố sẽ nỗ lực hoàn thành các mục tiêu phát triển ở mức cao nhất, quyết tâm đưa các chủ trương, chiến lược lớn của Trung ương nhanh chóng đi vào thực tiễn: "Sau khi đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kết luận, chúng tôi thấy nhiệm vụ đặt ra là rất nặng nề, còn rất nhiều việc phải làm. Nhưng bên cạnh đó, chúng tôi có một cảm xúc lớn hơn, đó là sự tự tin.

Chúng tôi cảm nhận rằng TP.HCM bây giờ không còn đơn độc nữa, đặc biệt là luôn nhận được sự quan tâm của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cùng các đồng chí lãnh đạo. Với tinh thần đó, chúng tôi mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, chỉ đạo trực tiếp và sâu sát của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và các đồng chí lãnh đạo".

Nếu được triển khai đồng bộ và hiệu quả, đây sẽ là cú hích quan trọng để TP.HCM tăng tốc đầu tư hạ tầng, khơi thông nguồn lực, phát triển kinh tế số, tài chính quốc tế và đổi mới sáng tạo; từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế, tài chính và dịch vụ có sức cạnh tranh cao ở châu Á trong giai đoạn tới./.