Đề xuất sửa Nghị định 168 làm rõ hơn các hành vi mất an toàn trên cao tốc: Cần lượng hóa vi phạm

Đáng chú ý là việc bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi chuyển làn đường không đảm bảo khoảng cách an toàn với xe trước, xe sau và xe hai bên, với mức phạt có thể lên tới 6 triệu đồng.

Xung quanh nội dung này, phóng viên VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi với Chuyên gia an toàn giao thông, Tiến sĩ Khương Kim Tạo. 

PV: Thưa ông, dự thảo Nghị định mới đề xuất bổ sung chế tài xử lý hành vi chuyển làn không đảm bảo an toàn với các xe xung quanh trên cao tốc, hay còn được hiểu trong một số trường hợp là “tạt đầu” xe khác. Dưới góc độ tổ chức giao thông và thực thi pháp luật, ông có những lưu ý gì để việc xử phạt vừa nghiêm minh, vừa đảm bảo an toàn?

Ông Khương Kim Tạo: Về nguyên tắc, tôi hoàn toàn ủng hộ việc siết chặt kỷ cương trên đường cao tốc. Tuy nhiên, trừ những trường hợp xe chạy với tốc độ quá cao, lạng lách đánh võng gây nguy hiểm cấp bách thì mới buộc phải có biện pháp dừng xe khẩn cấp.

Còn đối với những lỗi vi phạm như chuyển làn sai quy định, tạt đầu xe khác, chúng ta nên ưu tiên sử dụng hình thức "phạt nguội" thông qua hệ thống camera giám sát, hoặc thông báo để xử phạt tại các điểm thu phí, điểm ra khỏi đường cao tốc. Cách làm này vừa đảm bảo an toàn, vừa đảm bảo tính răn đe.

Về hành vi chuyển làn sai quy định trên cao tốc, tôi cho rằng, chúng ta không thể xử lý vi phạm chỉ dựa trên cảm tính hay nói chung chung là "bức xúc" hay "mất an toàn". Mấu chốt của việc soạn thảo luật bây giờ là phải "lượng hóa" và mô tả thật rõ ràng các hành vi vi phạm.

Ví dụ, khi quy định về việc chuyển làn không an toàn, luật phải làm rõ khoảng cách giữa các xe là bao nhiêu. Cụ thể, khi một xe muốn vượt và chuyển làn, đuôi của xe vượt phải cách đầu xe bị vượt bao nhiêu mét trở lên thì mới được phép nhập làn?

Khoảng cách này phải tương ứng với tốc độ. Chạy 120km/h sẽ đòi hỏi khoảng cách an toàn khác với khi chạy 80km/h hay 60km/h. Thêm vào đó, luật cũng phải quy định rõ hành vi sau khi chuyển làn. Đã sang làn mới thì anh phải duy trì tốc độ, tuyệt đối không được phanh gấp, giảm tốc độ đột ngột khiến xe phía sau không kịp xử lý và tông vào đuôi xe mình.

PV: Nghĩa là việc "lượng hóa" bằng các chỉ số cụ thể là yêu cầu bắt buộc để luật đi vào cuộc sống, thưa ông?

Ông Khương Kim Tạo: Đúng vậy. Chúng ta có đủ hệ thống camera và công nghệ để tính toán, giám sát được khoảng cách giữa các xe. Việc mô tả chi tiết, định lượng rõ ràng hành vi bằng các thông số vật lý sẽ tạo ra một thước đo chuẩn mực.

Khi đó, người dân đọc luật sẽ hiểu ngay thế nào là vi phạm để tự điều chỉnh hành vi, và cơ quan thực thi pháp luật cũng có căn cứ vững chắc, tránh tình trạng tranh cãi, khiếu kiện khi xử phạt.

PV: Một vấn đề nữa cũng đang được dư luận rất quan tâm là khái niệm trên các tuyến "cao tốc phân kỳ", nơi có những đoạn không có làn dừng khẩn cấp liên tục mà chỉ có các “dải dừng khẩn cấp” cách nhau một khoảng nhất định. Ông đánh giá thế nào về sự tồn tại của mô hình đường này?

Ông Khương Kim Tạo: Từ trước đến nay, quan điểm của tôi rất rõ ràng: Khái niệm "cao tốc phân kỳ" mà mỗi chiều chỉ có một làn xe chạy là một khái niệm không đúng và không thể gọi đó là đường cao tốc. Cao tốc thì không thể chỉ có một làn xe.

Chúng ta cần loại bỏ mô hình đường cao tốc một làn xe. Còn đối với những tuyến đường có hai làn xe mỗi chiều nhưng chưa có dải dừng xe khẩn cấp liên tục, trong điều kiện trước mắt, chúng ta có thể tạm chấp nhận việc bố trí các điểm dừng khẩn cấp cách quãng để xử lý sự cố. Tuy nhiên, về lâu dài, bắt buộc phải có lộ trình nâng cấp để đảm bảo tiêu chuẩn an toàn đúng nghĩa của một tuyến đường cao tốc.

PV: Vâng, xin cảm ơn Tiến sĩ Khương Kim Tạo với những phân tích và kiến nghị rất thực tế vừa rồi.