Phơi thóc trên đường: Thói quen đánh đổi bằng tính mạng người khác

Biến đường thành sân phơi: Cái giá đắt từ thói quen nguy hiểm

Một vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng vừa xảy ra tại xã Trường Lưu, tỉnh Hà Tĩnh khi người dân phơi thóc lấn chiếm lòng đường, khiến xe máy mất lái, va chạm với xe tải. Hậu quả, hai mẹ con tử vong tại chỗ.

Hiện trường còn vương vãi thóc lúa cùng những vật cản được đặt giữa đường để “giữ sân phơi”. Tương tự, cuối năm 2025 tại xã Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình, bà Vũ Thị Mùi đã lấy gạch đá, bêtông chặn tấm bạt khi phơi lúa trên đường khiến một phụ nữ đi xe máy tông trúng, ngã tử vong. Ngay sau vụ việc xảy ra, Công an tỉnh Ninh Bình đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, ra lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với bà Mùi.

Hai vụ việc đau lòng trên tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng chiếm dụng lòng đường để phơi nông sản vẫn diễn ra phổ biến ở nhiều địa phương. Điều đáng nói, dù đã có nhiều cảnh báo, thậm chí xảy ra các vụ tai nạn thương tâm, nhưng thói quen phơi lúa trên đường vẫn tái diễn mỗi mùa thu hoạch với nhiều lý do:

“Mặc dù vẫn biết sau khi thu hoạch phơi rơm rạ, lúa trên mặt đường vi phạm, gây ảnh hưởng cho người tham gia giao thông nhưng bây giờ không có chỗ nào phơi, phải phơi trên các trục đường”.

“Đến mùa rồi thì mọi người cũng phải thông cảm, giờ sân bé tí, cây cối rợp um tùm, không phơi ngoài đường thì lúa làm sao được nắng, hỏng hết lúa, thóc…”

Không chỉ chiếm dụng lòng đường, nhiều người còn dùng gạch đá, cọc tre, cành cây để đánh dấu khu vực phơi lúa. Ban ngày đã nguy hiểm, ban đêm càng trở thành “bẫy” đối với người tham gia giao thông. Xe tải, xe máy phải len lỏi tránh nhau trong khoảng trống hẹp còn lại.

Nhiều nơi tình trạng người dân chiếm dụng lòng, lề đường để phơi thóc lúa, rơm rạ vẫn diễn ra phổ biến mỗi mùa thu hoạch. Dù lực lượng chức năng liên tục cảnh báo, nhiều vụ tai nạn thương tâm đã xảy ra, nhưng không ít người vẫn xem đây là thói quen khó bỏ. Đặc biệt tại Hà Tĩnh, sau vụ tai nạn nghiêm trọng khiến hai mẹ con tử vong liên quan đến việc phơi lúa trên đường, công tác tuyên truyền và xử lý vi phạm đang được siết chặt, điều quan trọng nhất hiện nay là nâng cao nhận thức để người dân hiểu rõ hậu quả và trách nhiệm pháp lý từ hành vi này.

Trung tá Nguyễn Trung Kiên, Phó trưởng Công an phường Nam Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh cho biết:

“Do nhận thức của nhiều bà con nhân dân chưa tới nơi, những trường hợp đó chúng tôi kết hợp các tổ dân phố, các tổ chức ban ngành đoàn thể, tuyên truyền, đưa hình ảnh trực tiếp để gắn với quyền lợi, nghĩa vụ, có những trường hợp khởi tố vụ án, có trường hợp gắn với trách nhiệm để họ nhận thức được hành vi của mình là sai.”

Sự tiện lợi không thể đánh đổi bằng an toàn

Nhiều người dân cho rằng phơi thóc trên đường chỉ là giải pháp tạm thời trong mùa vụ mà không nhận thức đầy đủ đây là hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, luật sư Trần Sỹ Tiến, giám đốc Công ty luật Hà Nội VDT cho rằng, những người có hành vi phơi lúa, rơm rạ trên đường là nguyên nhân dẫn đến tai nạn chết người sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự, truy cứu trách nhiệm hình sự do gây cản trở giao thông đường bộ theo quy định tại điều 261 Bộ luật hình sự năm 2015, được sửa đổi năm 2017, với mức phạt 6 tháng đến10 năm tù, tùy từng mức độ thiệt hại gây ra.

"Người nào có hành vi đào, lấp, đặt chướng ngại vật gây cản trở giao thông đường bộ, gây hậu quả sẽ bị phạt ít nhất từ 3 năm tù, không giam giữ, đến 6 tháng, 3 năm tù nếu gây chết người hay thương tích hoặc tổn hại sức khỏe mà tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên. Còn đối với trường hợp gây chết nhiều người, gây thiệt hại lớn từ 100-500 triệu đồng thì hành vi này có thể lên đến 10 năm tù giam…"

Trước thực trạng nhiều hộ dân vẫn tận dụng lòng, lề đường để phơi thóc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, ông Đinh Quốc Thái, chuyên gia giao thông cho rằng ngoài tăng cường xử lý vi phạm, các địa phương cũng cần quy hoạch khu vực sân phơi tập trung, hỗ trợ người dân trong mùa thu hoạch để hạn chế tình trạng chiếm dụng lòng đường:

"Chính quyền có thể đầu tư xây dựng các lò sấy thóc hoặc có cơ chế hỗ trợ các hộ dân đầu tư xây dựng những lò sấy thóc. Thường xuyên tuyên truyền để người dân ý thức được sự nguy hiểm của việc phơi thóc trên đường giao thông rất dễ gián tiếp gây ra những nguy cơ tai nạn giao thông và nêu rõ hoặc quy trách nhiệm liên đới gây ra tai nạn giao thông. Yêu cầu các hộ dân sinh sống dọc hoặc gần các trục  đường giao thông, ký cam kết không được phơi thóc trên đường giao thông, nếu vi phạm sẽ bị xử phát thậm chí tịch thu thóc phơi."

Phơi thóc lúa trên đường có thể là thói quen tồn tại nhiều năm ở một số vùng nông thôn. Nhưng trong bối cảnh mật độ phương tiện ngày càng tăng, thói quen ấy đang trở thành hiểm họa giao thông hiện hữu. Để không còn những vụ tai nạn đáng tiếc, rất cần sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương và đặc biệt là ý thức chấp hành của mỗi người dân. Bởi đường giao thông không thể trở thành sân phơi, và sự tiện lợi của một vài hộ dân không thể đánh đổi bằng sự an toàn của cả cộng đồng.