Không chỉ bởi dòng vốn ưu đãi đã được đưa vào thực tế, mà còn bởi điều đó cho thấy một chính sách an sinh quan trọng đang bắt đầu đi đúng hướng: hỗ trợ đúng người, đúng nhu cầu, đúng thời điểm.
Trong bối cảnh giá nhà tại TP.HCM vẫn ở mức cao, nhà ở xã hội với nhiều người lao động không còn đơn thuần là một lựa chọn, mà gần như là cơ hội khả thi nhất để nghĩ tới chuyện an cư. Vì thế, việc nới điều kiện thu nhập từ đầu tháng 4 vừa qua là một điều chỉnh rất đáng chú ý.
Bởi đã có những người nhiều năm nay vẫn ở trong một khoảng lưng chừng của thị trường nhà ở khi thu nhập thì cao hơn chuẩn để mua nhà ở xã hội, nhưng đời sống thì vẫn thấp hơn chuẩn để mua nhà thương mại. Họ đứng giữa hai cánh cửa. Một cánh không cho vào. Cánh còn lại thì không đủ tiền mở.
Và khi cánh cửa thứ nhất đã rộng hơn một chút, đó rõ ràng là một tin vui.
Tuy nhiên, cũng từ đây có thể nhìn thấy rõ hơn một thực tế đã tồn tại nhiều năm: nhu cầu nhà ở xã hội tại TP.HCM luôn rất lớn, trong khi nguồn cung vẫn chưa theo kịp. Khi điều kiện tiếp cận được mở rộng hơn, số người đủ chuẩn chắc chắn sẽ tăng lên. Nhưng nếu số lượng căn hộ, số dự án và tiến độ triển khai không thay đổi tương ứng, thì cơ hội được tiếp cận trên giấy có thể rộng hơn, còn cơ hội chạm tới một căn nhà cụ thể vẫn chưa dễ dàng hơn bao nhiêu.
Nói cách khác, điều người dân cần nhất lúc này không chỉ là quyền được nộp hồ sơ, mà là khả năng được cầm chìa khóa.
Ở đây, bài toán không còn nằm chủ yếu ở phía người mua. Vốn ưu đãi đã có chuyển động tích cực. Điều kiện thu nhập cũng đã được điều chỉnh theo hướng sát thực tế hơn. Vấn đề còn lại nằm nhiều hơn ở phía nguồn cung: quỹ đất sạch, chi phí đầu vào, thủ tục đầu tư, tốc độ triển khai dự án, và cả mức độ hấp dẫn của cơ chế để doanh nghiệp mạnh dạn tham gia.
Đó là lý do vì sao, cùng với việc mở rộng đối tượng thụ hưởng, TP.HCM cần đồng thời đẩy nhanh một bước quan trọng hơn: phát triển nguồn cung nhà ở xã hội theo hướng thực chất, ổn định và bền vững. Không chỉ là thêm dự án, thêm căn hộ, mà còn là thêm những sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả và nhu cầu thực tế của người lao động: căn hộ diện tích vừa phải, mô hình thuê mua, vị trí gắn với hạ tầng giao thông và khu vực việc làm.
Bởi nhà ở xã hội, suy cho cùng, không chỉ là một chính sách hỗ trợ nhà ở. Đó còn là cách một đô thị giữ chân lực lượng lao động của mình. Không chỉ là xây thêm những khối bê tông, mà là tạo thêm những khả năng an cư.
Mở cửa, “nới trần” mua nhà ở xã hội là tốt. Nhưng đừng để người dân cứ đứng ngoài hiên mà chờ mãi một mái nhà.