Xem xét hai phương án thu phí nhập cảnh với khách quốc tế
Bộ trưởng Du lịch và Thể thao Surasak Phancharoenworakul cho biết Thái Lan đang xem xét thu phí nhập cảnh đối với khách du lịch nước ngoài. Trước đó, đề xuất ban đầu vào năm 2020, với mức thu 300 baht (hơn 240.000 VNĐ)/người.
Ông Surasak Phancharoenworakul cho biết, đang đẩy nhanh hoàn tất mô hình thu phí phù hợp, nhằm bảo đảm biện pháp này không ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của du khách cũng như nguồn thu du lịch.Bộ Du lịch và Thể thao hiện xem xét hai phương án thu phí khả thi.
Phương án thứ nhất là thu qua vé máy bay. Đây được đánh giá là cách thuận tiện nhất, bởi du khách sẽ không cần thực hiện thêm thủ tục riêng khi đến Thái Lan. Tuy nhiên, phương án này cũng tồn tại hạn chế khi hệ thống hàng không hiện chưa thể phân biệt rõ các nhóm đối tượng như khách du lịch, khách công tác, người có quốc tịch kép hay người nước ngoài sinh sống tại Thái Lan.
Theo phương án này, Chính phủ sẽ xây dựng cơ chế hoàn phí cho công dân Thái Lan và các trường hợp được ễn thu. Những du khách đủ điều kiện cũng có thể được hoàn phí nếu rời khỏi Thái Lan trong khoảng thời gian quy định sau khi nhập cảnh.
Phương án thứ hai là thu phí thông qua hệ thống Thẻ nhập cảnh kỹ thuật số Thái Lan (TDAC), sử dụng phương thức quét và thanh toán. Điều này cho phép cơ quan chức năng xác định rõ loại hình và nhóm đối tượng du khách, song sẽ kém thuận tiện hơn do hành khách phải thực hiện thêm bước thanh toán trước khi nhập cảnh.
Ông Surasak cho biết mức phí từng được đề xuất trước đây là 300 baht/người, nhưng định hướng hiện nay cho thấy mức thu có thể cao hơn. Nguyên nhân là Chính phủ muốn sử dụng nguồn phí này để chi trả bảo hiểm cho du khách, trong bối cảnh chi phí điều trị tại các bệnh viện tư nhân ngày càng tăng, đồng thời phần còn lại sẽ được dùng để phát triển du lịch.
Chủ kênh YouTube GoNoGuide, một kênh du lịch – hướng dẫn visa và nhập cảnh của Thái Lan với hơn 138 nghìn người theo dõi, chia sẻ: “Đề xuất này thực tế đã nhiều lần bị trì hoãn. Trước đây, khu vực doanh nghiệp du lịch từng phản đối kế hoạch này do lo ngại ảnh hưởng tới lượng khách quốc tế. Nhưng gần đây, nhiều doanh nghiệp đã chuyển sang ủng hộ, cho rằng nguồn thu bổ sung có thể giúp phát triển hạ tầng du lịch và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Theo tính toán, nếu Thái Lan đón khoảng hơn 30 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm, khoản phí 300 baht có thể mang lại nguồn thu hàng chục tỷ baht để đầu tư cho cơ sở hạ tầng, nhà vệ sinh công cộng, bảo hiểm du lịch và các dịch vụ phục vụ du khách”.
Xu hướng chung toàn cầu và bài toán nh bạch nguồn thu của Thái Lan
Nếu được triển khai, nguồn thu được sẽ chia thành hai phần chính, trong đó ưu tiên hàng đầu dành cho bảo hiểm. Các nghiên cứu cho thấy những khoản viện phí chưa được thanh toán của du khách nước ngoài khiến các bệnh viện Thái Lan thiệt hại khoảng 2,5 tỷ baht mỗi năm.
Sau khi khấu trừ chi phí bảo hiểm, số tiền còn lại sẽ được chuyển vào quỹ khuyến khích du lịch để phát triển.
Bộ Du lịch và Thể thao hiện đang làm việc với các công ty bảo hiểm để xác định mức phí phù hợp trước khi chính thức triển khai.
Ông Thienprasit Chaiyapatranun, Chủ tịch Hiệp hội Khách sạn Thái Lan cho rằng, cần làm rõ những loại sự cố nào sẽ được quỹ bảo hiểm chi trả. Đồng thời, giới chức cũng cần xem xét liệu chính sách này có bao gồm các trường hợp như lũ lụt, tai nạn liên quan đến công trình đường sắt hay tai nạn xe máy đối với người điều khiển không có giấy phép lái xe hay không.
Ông Surasak khẳng định Thái Lan không phải là quốc gia duy nhất thu loại phí này, bởi nhiều nước hiện đã áp dụng các khoản phí tương tự, mặc dù phương thức thu có sự khác biệt.
Youtuber Ốp đưa ra quan điểm: “Nhiều quốc gia và điểm du lịch nổi tiếng trên thế giới hiện cũng áp dụng các loại phí tương tự. Tuy nhiên, điểm khác biệt là nhiều nước thu theo thời hạn dài, trong khi Thái Lan dự kiến thu 300 baht cho mỗi lần nhập cảnh. Điều này đồng nghĩa những người thường xuyên ra vào Thái Lan sẽ phải trả tổng chi phí cao hơn đáng kể.
Nhìn chung, việc thu phí du lịch không phải điều quá bất thường trên thế giới. Điều khiến nhiều người quan tâm là khoản tiền này sẽ được sử dụng ra sao và có thực sự giúp nâng cấp ngành du lịch Thái Lan hay không”.
Một cuộc khảo sát của Nation Group cho thấy hiện có hơn 40 quốc gia đang thu một số phí đối với khách du lịch. Tại một số quốc gia, khoản này được gọi là Phí Phát triển Bền vững (SDF), trong khi những nơi khác lại áp thuế Sayonara (thuế xuất cảnh), thuế lưu trú hoặc các khoản phí tương tự.
Được biết, hiện chính phủ Bhutan thu Phí Phát triển Bền vững (SDF) ở mức 200 USD/đêm, tương đương khoảng 5 triệu VNĐ/đêm. Tuy nhiên, Bhutan gần đây đã giảm mức phí SDF này xuống còn 100 USD, áp dụng cho đến ngày 31/8/2027.
Trong khi đó, Nhật Bản đang tăng Thuế Sayonara, hay còn gọi là thuế xuất cảnh, từ 1.000 yên (khoảng 160.000 VNĐ) lên 3.000 yên (khoảng 480.000 VNĐ)/người, có hiệu lực từ tháng 7/2026. Doanh thu từ khoản thuế này sẽ được sử dụng để phát triển cơ sở hạ tầng và giải quyết tình trạng quá tải du lịch. Thuế sẽ được thu trực tiếp thông qua vé máy bay đối với cả hành khách nước ngoài lẫn công dân Nhật Bản khi rời khỏi quốc gia này.
Còn đối với các nước ở khu vực Đông Nam Á, Malaysia thu Thuế Du lịch (TTx) ở mức 10 ringgit/phòng/đêm, đối với khách du lịch lưu trú tại các cơ sở lưu trú ở Malaysia. Indonesia, cụ thể là Bali, thu thuế du lịch ở mức 150.000 rupiah/người, tương đương 15 USD/người.
New Zealand đã tăng Lệ phí Du lịch và Bảo tồn Khách quốc tế (IVL) từ 35 NZ$ lên 100 NZ$/người, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 10 năm 2024.
Khoản lệ phí này được thu cùng với hồ sơ xin cấp thị thực (visa) hoặc thông qua Hệ thống Cấp phép Đi lại Điện tử của New Zealand (NZeTA), trong đó du khách được yêu cầu nộp phí để hỗ trợ bảo tồn môi trường và cơ sở hạ tầng du lịch.
Trong khi đó, Việt Nam hiện cũng đang chịu áp lực quá tải du lịch ở nhiều điểm đến lớn, nhưng chưa đến mức phải tính tới việc thu phí nhập cảnh riêng như Thái Lan. Hiện các đô thị và điểm du lịch đông khách như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Nha Trang hay Phú Quốc vẫn đối mặt tình trạng tắc nghẽn giao thông, thiếu bãi đỗ xe, áp lực lên môi trường, dịch vụ công cộng và hạ tầng lưu trú vào mùa cao điểm. Vấn đề này thể hiện rõ hơn trong các kỳ nghỉ lễ và Tết, khi lượng khách tăng mạnh nhưng hệ thống vận tải, vệ sinh, kết nối sân bay - trung tâm - điểm tham quan chưa theo kịp.
Tuy vậy, cách tiếp cận của Việt Nam hiện nay vẫn là đầu tư nâng hạ tầng, mở rộng giao thông kết nối, phát triển điểm đến vệ tinh và cải thiện quản trị dòng khách thay vì đánh trực tiếp một khoản phí du lịch mới lên du khách nước ngoài. Với Việt Nam, bài toán cấp bách không phải là thu thêm phí, mà là làm sao tăng sức chứa, giảm áp lực lên các đô thị du lịch lớn và phân bổ lại dòng khách hợp lý hơn.