Bỏ ô tô chuyển sang xe máy điện để tiết kiệm chi phí

Chuyển sang xe điện để tiết kiệm chi phí

Mỗi sáng, Misbah Younus đều đi làm bằng ô tô theo một lộ trình quen thuộc qua những con phố đông đúc của Islamabad, thủ đô Pakistan. Tuy nhiên, thời gian gần đây, chi phí đi lại bằng ô tô đã tăng lên đáng kể, tạo nên áp lực không nhỏ với ngân sách chi tiêu của cô. Do đó, cô đã quyết định chuyển sang đi xe tay ga điện:

“Giá xăng tăng lên từng ngày. Tôi ngày càng khó có thể chi trả tiền nhiên liệu bằng mức lương của mình. Tôi nhận ra rằng mình cần một chiếc xe tay ga điện. Giờ tôi có thể tiết kiệm tiền tốt hơn khi chi phí đi lại đã giảm hẳn”.

Tương tự như Misbah Younus, anh Muhammad Farooque, nhân viên thu ngân 35 tuổi cũng đang cân nhắc sắm một chiếc xe tay ga điện trước tình cảnh “bão giá nhiên liệu”. Anh chia sẻ:

“Hiện mỗi tháng tôi đang chi khoảng 20 nghìn rupee tiền xăng xe theo giá hiện tại. Nếu đổi sang xe điện, tôi sẽ chỉ phải trả khoảng 5 – 6 nghìn rupee tiền điện mỗi tháng cho việc sạc xe.”

Younus và Farooque là hai trong số ngày càng nhiều người Pakistan chuyển sang sử dụng xe máy và xe tay ga điện khi người dân tìm kiếm những phương thức đi lại tiết kiệm hơn. Xu hướng này xuất hiện sau khi giá xăng tăng mạnh do biến động trên thị trường dầu mỏ toàn cầu và những gián đoạn nguồn cung liên quan đến căng thẳng ở Trung Đông.

Pakistan đã tăng mạnh giá nhiên liệu trong hai đợt vào tháng 3 và đầu tháng 4. Giá xăng tăng 42,7%, lên hơn 458 rupee Pakistan (1,65 USD) mỗi lít, trong khi giá dầu diesel tăng 54,9%, lên hơn 520 rupee (1,87 USD) mỗi lít. Đây là một trong những đợt tăng mạnh nhất trong nhiều năm qua. Ngày 10/4, Thủ tướng Shehbaz Sharif thông báo giảm một phần mức tăng này, hạ giá xăng 12 rupee (0,043 USD) mỗi lít và giá dầu diesel 135 rupee (0,49 USD) mỗi lít, áp dụng từ ngày 11/4. Tuy nhiên, giá nhiên liệu vẫn cao hơn đáng kể so với thời điểm trước khi xung đột nổ ra.

Theo đài CNA, nhiều đại lý xe tại Pakistan cho biết nhu cầu đã tăng mạnh, đặc biệt là từ nhân viên văn phòng, sinh viên và tài xế giao hàng. Một số cửa hàng bán lẻ và cơ sở chuyển đổi xe sang động cơ điện ghi nhận doanh số tăng tới 70% trong tháng 3. Hiệu quả kinh tế của xe điện khiến phương tiện này ngày càng trở nên hấp dẫn tại Pakistan, nơi xe máy là phương tiện giao thông chính của hàng triệu người dân và hệ thống giao thông công cộng vẫn còn hạn chế.

Nỗ lực giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu

Theo công ty tư vấn Renewables First, doanh số xe điện hai bánh tại Pakistan gần như tăng gấp ba lần trong năm ngoái, đạt khoảng 90.000 chiếc, chiếm khoảng 5% tổng lượng xe hai bánh bán ra. Năm nay, lần đầu tiên xe điện chiếm hơn 10% doanh số bán xe hai bánh theo tháng, theo các nhà phân tích trong ngành.

Ông Saad Farrukh, Giám đốc điều hành EVEE Electric – một công ty lắp ráp xe máy điện tại thành phố Lahore, Pakistan chia sẻ:

“Những bất ổn của kinh tế thế giới cùng các vấn đề trong chuỗi cung ứng chắc chắn đang thúc đẩy xu hướng chuyển sang xe điện. Đi một chiếc xe máy chạy xăng khoảng 50 km sẽ tốn khoảng 400 rupee Pakistan, tương đương 1,5 USD. Trong khi đó, xe điện chỉ tiêu tốn khoảng 0,5 USD tiền điện.”

Pakistan hiện đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có 30% phương tiện giao thông chuyển sang sử dụng điện nhằm giảm phát thải carbon và cắt giảm nhập khẩu nhiên liệu. Đầu năm nay, chính phủ cũng đã triển khai chương trình cung cấp trợ cấp và các khoản vay không lãi suất cho người mua xe máy điện và xe ba bánh điện. Các quan chức cho biết chương trình đã thu hút hàng trăm nghìn đơn đăng ký.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng cần có thêm sự hỗ trợ từ chính phủ để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi. Ông Khalid Waleed, nhà nghiên cứu tại Viện Chính sách và Phát triển Bền vững có trụ sở ở Islamabad, nhận định:

“Chính phủ có thể cung cấp các khoản hỗ trợ vốn cho các hộ gia đình vì xe điện có giá thành cao và đòi hỏi khoản đầu tư ban đầu lớn. Điều này cũng mang lại lợi ích cho chính phủ vì sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.”

Pakistan hiện phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu nhập khẩu. Theo các nhà phân tích, xe máy và xe ba bánh rickshaw chiếm khoảng 40% tổng mức tiêu thụ xăng của cả nước. Kể cả khi chuyển đổi sang xe điện thì quốc gia Nam Á này vẫn phụ thuộc đáng kể vào công nghệ, linh kiện và chuyên môn từ Trung Quốc. Dù vậy, các doanh nghiệp trong ngành cho biết những mối hợp tác này đang giúp các nhà sản xuất trong nước mở rộng sản xuất và phát triển lĩnh vực xe điện nhanh hơn.

Ông Kevin Lee, cổ đông người Trung Quốc của EVEE Electric chia sẻ:

“Trung Quốc là quốc gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực xe điện. Vì vậy, tôi có thể tự tin nói rằng chúng tôi sẽ làm hết sức để chia sẻ những kinh nghiệm về xây dựng hạ tầng, nhà máy, nghiên cứu – phát triển, mọi thứ về xe điện cho Pakistan”.

Hiện ngành xe điện tại Pakistan vẫn còn nhiều thách thức như hạ tầng sạc còn hạn chế, những lo ngại về tuổi thọ pin và chi phí mua xe điện ban đầu cao. Các chuyên gia trong ngành cũng cảnh báo rằng nếu thị trường tăng trưởng quá nhanh nhưng thiếu hệ thống bảo dưỡng và dịch vụ hậu mãi phù hợp, niềm tin của người tiêu dùng đối với công nghệ xe điện có thể bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, với những người đi làm hằng ngày như Younus hay Farooque, khoản tiết kiệm chi phí đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Và nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng, xe tay ga điện được dự báo sẽ xuất hiện ngày càng nhiều trên các tuyến đường của Pakistan.

Việt Nam tăng tốc chuyển đổi xanh

Trở lại với Việt Nam, số liệu mới nhất từ chuyên trang thống kê, phân tích dữ liệu mô tô xe máy - MotorCycles Data cho thấy, doanh số bán xe máy điện trên toàn cầu trong 4 tháng đầu năm 2026 tiếp tục lập kỷ lục mới.

Trong đó, đáng chú ý, Việt Nam xếp thứ ba trong số những thị trường xe máy điện lớn nhất toàn cầu sau 4 tháng đầu năm 2026 đồng thời cũng là một trong những thị trường xe máy điện có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Theo MotorCycles Data doanh số bán xe máy điện tại Việt Nam sau 4 tháng đầu năm 2026 tăng 112,6%.

Cùng với thế giới, tốc độ chuyển đổi sang xe điện tại Việt Nam cũng ngày càng nhanh. Không chỉ xe cá nhân, nhiều thành phố lớn như Hà Nội và TPHCM đang thúc đẩy chuyển đổi xanh thông qua thí điểm và mở rộng xe buýt điện; xây dựng và vận hành các tuyến tàu điện; khuyến khích taxi điện, xe công nghệ điện; xây dựng thêm trạm sạc tại khu dân cư, trung tâm thương mại; nghiên cứu lộ trình siết khí thải phương tiện cũ... Những động thái này cho thấy Việt Nam đang dần tiếp cận mô hình tương tự các quốc gia đi trước: Kết hợp chính sách, doanh nghiệp nội địa và thay đổi hành vi tiêu dùng.