Thiệt hại kinh tế do TNGT, các con số giật mình (Bài 2): Chưa thể đánh giá hết?

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Có thể thấy tai nạn giao thông đã, đang và sẽ là gánh nặng rất lớn cho toàn xã hội nói chung và quá trình tăng trưởng kinh tế nói riêng. Việc đưa ra những thống kê thiệt hại kinh tế do tai nạn giao thông mang lại là cần thiết trong việc hoạch định chiến lược phát triển và đảm bảo an toàn giao thông.

Tuy nhiên, liệu những con số thống kê ấy có thực sự phản ánh đầy đủ mức độ thiệt hại do tai nạn giao thông mang lại hay không?

Tai nạn giao thông đã gây thiệt hại khoảng 2,9% GDP hàng năm của cả nước

Trong những năm vừa qua, với nỗ lực của cả hệ thống chính trị nước ta, tai nạn giao thông đã được kéo giảm liên tục theo từng năm. Song quá trình này vẫn chưa thực sự bền vững khi số vụ tai nạn, số người chết và bị thương vẫn còn ở mức cao.

Theo thống kê từ Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) thì tai nạn giao thông đã gây thiệt hại khoảng 2,9% GDP hàng năm của cả nước. Đây thực sự là một thách thức, một gánh nặng đối với nhiệm vụ bảo đảm an sinh xã hội cũng như phát triển đất nước.

Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia và nhà quản lý thì cho dù con số thiệt hại tương đương với 2,9%GDP là không hề nhỏ, song trên thực tế vẫn chưa thể phản ánh đúng những thiệt hại, mất mát và tai nạn giao thông mang lại. Để đưa ra những con số thống kê về thiệt hại kinh tế, các đơn vị dựa vào những chỉ số quy đổi như thiệt hại về tài sản, chi phí y tế, chi phí hành chính, cảnh sát…để đưa ra được con số phù hợp.

Tuy nhiên, theo tiến sĩ Phạm Sanh - giảng viên trường Đại học GTVT Tp.HCM thì không dễ để liệt kê đầy đủ những phí tổn về tinh thần hoặc những thiệt hại kéo dài về sau nếu người bị tai nạn giao thông là trụ cột gia đình.

Tiến sĩ Phạm Sanh nói:

"Có những vụ tai nạn giao thông nếu chết người thì dù có mất mát thì cũng chỉ trong thời điểm đó, không lâu dài. Còn ví dụ như bị thương mà bao nhiêu người đang lao động phải tập trung vào để chăm sóc cho người đó thì rất nhiều, rồi hư hao tài sản đủ thứ hết…"

Cùng chung quan điểm, ông Nguyễn Vũ Hạnh Phúc - Chánh văn phòng Ban ATGT Tp.HCM cho rằng, những số liệu thống kê thiệt hại về kinh tế tuy rất lớn nhưng vẫn chưa thể phản ánh đủ những thiệt hại về mặt xã hội cũng như nguồn lực từ phía gia đình của những người liên quan.

Ông Nguyễn Vũ Hạnh Phúc cho biết thêm:

"Thứ nhất, thiệt hại về mặt xã hội thì thấy rõ như về tài sản, về phương tiện, chi phí điều trị trong thời gian dài…nguồn lực xã hội phải bỏ ra để chăm lo cho số đối tượng này. Ngoài ra, còn thiệt hại từ gia đình để khắc phục hậu quả của tai nạn giao thông. Thứ hai là những tổn thất rất lớn về mặt tinh thần, ví dụ như những vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng có số lượng người thương vong lớn thì gây ra tác động tâm lý cho xã hội rất lớn. Còn đối với gia đình người bị tai nạn giao thông cũng gánh chịu những tổn thất tinh thần lớn cần một thời gian dài mới khắc phục được".

Theo tiến sĩ Trần Hữu Minh - Phó chánh văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia thì những thiệt hại do tai nạn giao thông gây ra trong thời gian qua là rất lớn, ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế xã hội kể cả trực tiếp lẫn gián tiếp. Bên cạnh những thiệt hại rõ ràng về con người, tài sản, kết cấu hạ tầng kỹ thuật hay chi phí y tế, cứu hộ cứu nạn…thì còn có những yếu tố khó có thể do đếm được bằng tiền như chấn thương tâm lý, những thiệt hại cho thế hệ tương lai…

Tiến sĩ Trần Hữu Minh bày tò:

"Ngoài ra, còn rất nhiều thiệt hại gián tiếp bao gồm những hậu quả xã hội có tính lâu dài như thiệt hại về năng suất lao động, các chi phí xã hội cho việc chăm sóc y tế suốt đời với những trường hợp không phục hồi hoàn toàn. Ngoài ra, những tổn thương về tinh thần và tình cảm thì không thể do đếm được bằng tiền. Bên cạnh đó, tai nạn giao thông còn gây hậu quả gián tiếp, ảnh hưởng đến cơ hội phát triển của các thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ. Có thể hình dung trong 1 gia đình nếu như lao động chính bị tai nạn giao thông thì những cá nhân như người già, phụ nữ, trẻ em là có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đã có những trường hợp những đứa trẻ có bố mẹ bị tai nạn giao thông thì cơ hội phát triển là rất thấp. Thậm chí xấu hơn là đứa trẻ đó khi lớn lên có thể bị kéo vào những vòng xoáy tệ nạn xã hội và trở thành một phần của những tệ nạn lớn hơn. Những phần này thực ra kể cả thế giới cũng chưa tính được".

Việc đưa ra những thống kê thiệt hại về kinh tế do tai nạn giao thông mang lại là cần thiết cho công tác đảm bảo an toàn giao thông.

Tuy vậy theo nhiều chuyên gia thì tai nạn giao thông mang trong nhiều thời điểm đã gây ảnh hưởng lớn đến các chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế cũng như phát triển đất nước. Đây cũng là nội dung được đề cập trong bài viết tiếp theo.