Xe để đi, không phải để “khoe”

Xe cũ hấp dẫn người trẻ: Ít áp lực tài chính, tránh rủi ro mất giá

Với Vương Tiểu Hàn, một nữ sinh viên vừa tốt nghiệp và mới bước vào thị trường lao động, việc mua chiếc xe đầu tiên của cô là bài toán chi phí hơn là theo đuổi một ước mơ. Đáng chú ý, một chiếc sedan đã sử dụng 3 năm, chạy chưa tới 50.000 km, có giá chỉ bằng khoảng một nửa so với một mẫu xe mới cỡ nhỏ tương đương.

Cô cho biết: “Tôi chỉ cần một phương tiện để đi làm. Hiệu quả chi phí là quan trọng nhất. Một chiếc xe cũ vừa túi tiền mà không gây áp lực cho tôi.”

Những tính toán kiểu này đang ngày càng phổ biến. Một khảo sát ngành gần đây cho thấy xe đã qua sử dụng đang trở thành lựa chọn ưu tiên của một bộ phận ngày càng lớn những người sinh từ năm 1990 trở đi, phản ánh một sự thay đổi âm thầm trong cách họ nhìn nhận giá trị của việc sở hữu ô tô.

Nghiên cứu toàn quốc về người mua xe cũ trẻ tuổi, do Công ty TNHH Công nghệ Thông tin Ô tô Trung Quốc (Thiên Tân) và nền tảng thông tin, giao dịch và dịch vụ ô tô Dongchedi (hay còn gọi là DCar) công bố, cho thấy 94% người tham gia khảo sát là người mua xe lần đầu. Gần 4/5 cho biết việc mua xe chủ yếu xuất phát từ nhu cầu đi lại hằng ngày.

Khả năng chi trả là yếu tố cốt lõi của xu hướng này. Theo báo cáo, hơn 60% người khảo sát xem giá cả là yếu tố quyết định, và phần lớn hướng tới các mẫu xe có giá từ 50.000 đến 100.000 nhân dân tệ (tương đương khoảng 190 – 380 triệu VNĐ).

Việc xe mới mất giá nhanh càng làm tăng sức hấp dẫn của xe cũ. Gần một nửa người tham gia khảo sát nói họ chọn mua xe đã qua sử dụng để tránh việc xe bị mất giá quá nhiều.

Một người mua xe cũ cho biết: “Tôi nghĩ mua xe cũ là một món hời. Xe cũ rẻ hơn, còn xe mới thì mất giá rất nhanh.”

Dữ liệu từ Hiệp hội Các đại lý ô tô Trung Quốc (CADA), đơn vị theo dõi tỷ lệ giữ giá khi bán lại, cho thấy nhiều mẫu xe có thể mất khoảng một nửa giá trị chỉ trong 3 năm.

Cô Vương chia sẻ: “Tôi lo công nghệ pin sẽ sớm lỗi thời ngay sau khi tôi mua xe mới,” Tự nhận mình là người “mua theo kiểu chờ xem”, cô coi xe cũ là giải pháp tạm thời hợp lý, giúp đáp ứng nhu cầu đi lại trước mắt mà không bị bó buộc vào công nghệ đang mất giá nhanh.

Cách người trẻ săn xe cũ

Là “công dân số”, người mua trẻ ngày càng tiếp cận thị trường xe cũ qua internet. Khảo sát cho thấy 72% tìm kiếm thông tin xe qua các ứng dụng ô tô, còn 64% dựa vào video ngắn hoặc livestream.

Các nền tảng trực tuyến cũng dần vượt qua chợ xe truyền thống để trở thành kênh giao dịch chủ đạo. Các mô hình kết hợp lựa chọn và đặt hàng trực tuyến với lái thử trực tiếp, cùng với chính sách hoàn trả miễn phí trong bảy ngày, đã giúp giảm bớt những lo ngại lâu nay về niềm tin.

Cách tiếp cận này đặc biệt thu hút nam thanh niên họ Qing, người đã mua chiếc xe điện NIO ET5T đã qua sử dụng trên Dongchedi. Trước khi đặt hàng, anh xem một video dài 40 phút giới thiệu chi tiết tình trạng xe cả bên trong lẫn bên ngoài.

Chiếc xe được giao đến Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên, cùng với toàn bộ thủ tục đăng ký và sang tên đã hoàn tất. Sau khi lái thử, Qing quyết định mua. 6 tháng sau, anh cho biết chiếc xe đã “vượt xa kỳ vọng”.

Một đại lý bán xe cũ cho biết: “Bán hàng qua livestream đóng góp khoảng 60–70% tổng doanh số. Chỉ cần nhìn thực tế là thấy: mỗi tháng chúng tôi bán hơn 30 xe, và phần lớn được bán thông qua livestream trên các nền tảng mạng xã hội.”

Một số người mua trẻ còn đi xa hơn trong việc săn “giá hời”, chuyển sang mua xe của các hãng đang khó khăn hoặc đã ngừng hoạt động, do bị hấp dẫn bởi mức giá giảm sâu.

Theo giới quan sát, đây là một phần của sự đánh giá lại giá trị theo hướng thực dụng hơn. Lớn lên trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng, người tiêu dùng trẻ ít “gắn bó” vào giá trị thương hiệu cao cấp hơn và quan tâm nhiều hơn đến các linh kiện thực tế cùng độ tin cậy khi vận hành.

“Tôi không đặt cược vào sự hồi sinh của nhà sản xuất ô tô, mà là vào độ tin cậy của các cell pin do CATL cung cấp”, một lập trình viên Gen Z nói về quyết định mua mẫu Jidu 07 giảm giá mạnh sau khi thương hiệu này rơi vào khủng hoảng vận hành nghiêm trọng.

Những người khác cũng đồng tình. “Tôi không mua thương hiệu, tôi mua một bộ phần cứng có thể sử dụng được,” một người mua khác nói, sau khi mua chiếc WM Motor W6 với giá khoảng 60.000 nhân dân tệ, giảm từ mức giá gốc khoảng 280.000 nhân dân tệ. Với những người mua như vậy, giá rẻ cộng với “tuổi đời” xe còn tương đối mới quan trọng hơn xuất thân thương hiệu.

Ông Bo Wenguang, Phó Giáo sư Trường Kinh tế, Đại học Nam Khai ở Thiên Tân, nhận định: “Người tiêu dùng trẻ đang chú ý nhiều hơn đến các yếu tố cốt lõi như an toàn và hiệu quả chi phí, thay vì thương hiệu hay những tính năng hào nhoáng nhưng không thiết yếu".

Xe cũ bùng nổ, vì sao người mua vẫn dè chừng?

Xu hướng này diễn ra song hành với sự mở rộng ổn định của thị trường. Từ tháng 1 đến tháng 11/2025, giao dịch xe cũ trên toàn Trung Quốc đạt 18,24 triệu chiếc, tăng 2,95% so với cùng kỳ năm trước, tổng giá trị giao dịch đạt 1,17 nghìn tỷ nhân dân tệ, theo CADA.

Dù tăng trưởng nổi bật, lĩnh vực này vẫn đối mặt nhiều thách thức.

Các hiệp hội ngành cho biết cạnh tranh gia tăng trong thị trường xe mới, thể hiện qua việc điều chỉnh giá thường xuyên, đã thu hẹp chênh lệch giá giữa xe mới và xe cũ, gây áp lực kéo dài lên các đại lý xe cũ.

Bên cạnh đó, các nhà quan sát nhận định tình trạng thiếu minh bạch thông tin, như công bố chưa đầy đủ tình trạng xe và lịch sử sử dụng, cùng với sự giám sát không đồng đều của bên thứ ba… cũng tạo ra nhiều bất định cho người mua xe cũ.

Du Xiyong, đồng sáng lập Renrenche, chia sẻ: “Mua xe cũ không giống như mua những sản phẩm khác, nơi người ta có thể biết giá chỉ bằng cách quét mã QR. Hiện khoảng 70% đại lý xe cũ là tự doanh, khiến thị trường bị phân mảnh mạnh. Không có tiêu chuẩn định giá rõ ràng và nhiều người vẫn có cái nhìn thiếu thiện cảm với nhóm này”.

Ông Zhao Zhifeng, phụ trách mảng xe cũ của Dongchedi, cho rằng các nền tảng phải xây dựng năng lực cạnh tranh dựa trên ba trụ cột: niềm tin, chi phí và sự tiện lợi.

Ông nhấn mạnh: “Việc nâng cao chuẩn minh bạch về tình trạng xe là điều thiết yếu”, đồng thời kêu gọi công bố đầy đủ các báo cáo điện tử trực quan, bao gồm chẩn đoán các bộ phận quan trọng và lịch sử bảo dưỡng có thể truy xuất.

Các nền tăng khác cũng có quan điểm tương tự. Ông Wang Xiaoyu, đồng sáng lập sàn xe cũ Guazi, kêu gọi xây dựng tiêu chuẩn kiểm định và đánh giá thống nhất, cũng như tăng cường bảo đảm dịch vụ để thu hút thêm người tiêu dùng.

Còn tại Việt Nam, thị trường xe cũ đang tăng trưởng mạnh nhờ lực mua từ nhóm khách hàng trẻ, tương tự xu hướng tại Trung Quốc. Nhóm này chiếm tỷ lệ lớn trong nhóm mua xe lần đầu và ưu tiên phân khúc giá rẻ, khoảng 300–700 triệu đồng.

Bên cạnh đó, thị trường xe điện cũ cũng hình thành nhanh, chủ yếu xoay quanh VinFast. So với xe mới, xe điện cũ có mức giá “mềm” hơn khoảng 20–30% và đi kèm nhiều ưu đãi liên quan đến pin, sạc.

Năm 2025, xe điện cũ, chủ yếu là VinFast, chiếm tỷ lệ lớn trong các giao dịch và được cho là vượt xe xăng ở phân khúc dưới 500 triệu đồng, nhờ hạ tầng sạc cải thiện và xu hướng tiêu dùng xanh. Khách hàng trẻ hiện có xu hướng mua xe thông qua showroom uy tín và kiểm tra pin kỹ lưỡng trước khi quyết định.