Vỉa hè và sự công bằng… “lệch”

Theo Nghị định 168, mức phạt hành vi đi xe trên vỉa hè rất nặng, từ 4-6 triệu đồng, ngoài ra, người điều khiển xe máy đi trên vỉa hè cũng sẽ bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe... Không đề cập đến chuyện sau khi Nghị định 168 chính thức có hiệu lực, hành vi vi phạm nêu trên có giảm hay không?

Điều chúng ta đề cập đến ở đây là, tại sao cùng với một hành vi “xâm hại” vỉa hè, ảnh hưởng tới người đi bộ, trật tự vỉa hè cũng như góp phần làm hư hỏng, xuống cấp vỉa hè rất nhanh mà không bị xử lý, bị phạt?

Đó là câu chuyện khai thác vỉa hè làm dịch vụ trông giữ phương tiện giao thông như ô tô, xe máy…

Liệu có hay không những quy định đối với những đơn vị khai thác dịch vụ này, để nếu trong quá trình họ “sử dụng” vỉa hè làm hư hại thì phải bồi thường? Dù thế nào thì chúng ta cũng thấy rằng, hầu như các vỉa hè sau khi được làm mới, hằng năm, đều bị hư hại sau một thời gian ngắn.

Mỗi năm, hoặc vài năm một lần, thành phố lại làm mới bộ mặt vỉa hè, trước đây thì hầu hết các vỉa hè nội đô đều được lát gạch, khoảng chục năm trở lại đây, vỉa hè bắt đầu được thay bằng đá tự nhiên, có độ bền “vĩnh cửu” như tuyên bố của chính quyền thành phố.

Nơi ít thì vài chục tỷ, có vỉa hè chi phí lát đá lên tới cả trăm tỷ. Hà Nội có khoảng gần 1000 tuyến phố thuộc 12 quận nội thành. Theo thống kê thì hiện nay đã có khoảng gần 1/3 được cho là đã hoàn thành việc thay thế đá tự nhiên và vẫn tiếp tục được triển khai.

Tốn kém là một chuyện, nhưng điều đáng nói, đẹp đâu chưa thấy, chỉ thấy nhiều tuyến vỉa hè sau khi lát đá sạch sẽ xong, người dân chưa được hưởng chút thảnh thơi nào đi trên những vỉa hè ấy thì đã được cho các đơn vị khai thác điểm đỗ xe sử dụng để trông giữ phương tiện.

Mỗi ngày, một điểm trông giữ xe như thế có tới hàng trăm, hàng ngàn lượt xe lên xuống, dừng đỗ. Đá vĩnh cửu, dù sao cũng được thiết kế để dành cho người đi bộ, nay phải gánh trên mình sức nặng của những chiếc ô tô, xe máy nặng nề… Chuyện xuống cấp, hư hại, vỡ hỏng… là đương nhiên.

Nhưng câu hỏi đặt ra là: Những đơn vị khai thác vỉa hè ấy chịu trách nhiệm đến đâu cho việc hư hại công trình công cộng mà đáng nhẽ toàn bộ người dân được hưởng thì làm xong chỉ có họ được sử dụng? Số tiền họ nộp lại cho ngân sách thành phố dùng vào việc gì? Và nếu có dùng vào việc tu sửa lại vỉa hè, liệu có đủ?

Vì sao những người điều khiển xe máy, ô tô đi trên vỉa hè bị xử lý, mà những đơn vị được phép khai thác vỉa hè lại không bị xử phạt khi làm hỏng công trình công cộng do hoạt động của họ gây ra? Hay do việc đi xe trên vỉa hè là vi phạm do đã được Luật quy định, còn làm hỏng vỉa hè do dịch vụ này thì không?

Đề cập đến vấn đề này không phải muốn “bênh vực” những người điều khiển phương tiện giao thông đi trên vỉa hè, vì chắc chắn đó là hành vi vi phạm luật giao thông và cần phải xử lý nghiêm.

Mà chúng ta cần phải xác định rõ, dù bằng bất kỳ hình thức nào, được phép hay cố tình phạm luật, khi xâm phạm và làm thiệt hại đến những công trình công cộng, được chính tiền thuế của người dân đóng góp, xây dựng, thì đều cần phải bị xử lý. Nếu không, chúng ta sẽ vẫn mãi trong cái vòng luẩn quẩn: Luật - Nhờn luật -

Bổ sung quy định xử lý… và vẫn không thu được kết quả như mong đợi. khiến người dân mất niềm tin vào pháp luật.

Chúng ta vẫn nói, đứng trước pháp luật, mọi người đều như nhau. Nhưng có lẽ, trong trường hợp cụ thể này, như người ta vẫn nói vui: Tất cả đều công bằng trước pháp luật, nhưng có những người được hưởng sự “công bằng” hơn…