Trung Đông hỗn loạn, du khách chuyển hướng sang châu Á

Du khách "né" khu vực Trung Đông

Theo các chuyên gia trong ngành du lịch, căng thẳng leo thang trong thời gian gần đây tại khu vực Trung Đông khiến du lịch khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề khi du khách “quay xe”, chuyển hướng sang các khu vực khác.

Theo hãng tin AFP, nhiều công ty lữ hành và đại lý du lịch ghi nhận lượng khách đặt tour tại nhiều điểm du lịch nổi tiếng của Trung Đông đã chững lại, trong khi số lượng tìm kiếm, đặt chỗ với các điểm du lịch tại Châu Âu và Châu Á gia tăng.

Bà Shobana Gopal, một du khách người Úc chia sẻ: “Chúng tôi đáng nhẽ ra sẽ đi du lịch Trung Đông trong khoảng 2-3 tháng tới. Nhưng tôi thấy có vẻ xung đột tại khu vực này sẽ chưa thể kết thúc ngay, do đó chúng tôi đã chủ động huỷ lịch. Sau khi cân nhắc thì chúng tôi quyết định sẽ chuyển hướng đi du lịch Trung Quốc”.

Thậm chí, một số du khách sẵn sàng chịu một phần thiệt khi huỷ chuyến đi, như ông Raj Kiran: “Giá vé khứ hồi hiện khoảng 2.500 USD. Nếu tôi huỷ chuyến, tôi sẽ chỉ được hoàn lại khoảng 2.100 – 2.200 USD. Nếu chờ đến phút cuối và để hãng hàng không huỷ chuyến, chúng tôi sẽ được hoàn lại toàn bộ. Nhưng tôi sẽ không chờ, tôi cần giải quyết sớm cho xong việc. Tôi không muốn để bất cứ sự lo lắng nào ảnh hưởng tới kỳ nghỉ của mình”.

Những năm qua, các thành phố như Dubai và Doha đã trở thành những điểm trung chuyển toàn cầu quan trọng cho du lịch và giao thương quốc tế. Vào cao điểm mùa du lịch hè châu Âu, khoảng 33% lưu lượng hàng không từ Australia, châu Á, châu Âu và Anh đều quá cảnh qua ba trung tâm lớn tại UAE và Qatar.

Theo số liệu từ Cơ quan Du lịch Liên Hợp Quốc, năm 2025, khoảng 100 triệu khách du lịch đã đến thăm Trung Đông – chiếm gần 7% tổng số khách du lịch quốc tế trên toàn thế giới. Con số này đã tăng 3% so với năm trước và 39% so với giai đoạn trước đại dịch COVID-19. Tùy thuộc vào điểm đến, khách du lịch châu Âu chiếm phần lớn, tiếp theo là khách du lịch từ Nam Á, châu Mỹ và các quốc gia Trung Đông khác.

Bà Anita Mendiratta, chuyên gia về du lịch và hàng không chia sẻ với hãng tin Reuters: “Trung Đông đóng vai trò là hành lang chiến lược quan trọng của thế giới. Trong bán kính bay khoảng 8 giờ từ khu vực này có thể tiếp cận tới 2/3 dân số toàn cầu, giúp kết nối Đông – Tây một cách hiệu quả.”

Hàng không - du lịch Trung Đông giảm tăng trưởng do xung đột

Tuy nhiên, các chuyên gia hàng không và du lịch cho rằng, niềm tin và sự ổn định mà khu vực này từng có hiện đã bị phá vỡ do xung đột leo thang thời gian gần đây. Kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran, hơn 46.000 chuyến bay thương mại đến và đi từ Trung Đông đã bị hủy. Riêng Qatar Airways đã giảm mạnh từ 568 chuyến bay mỗi ngày trước chiến sự xuống chỉ còn 60 chuyến, chủ yếu phục vụ du khách bị mắc kẹt tại Doha.

Đây được xem là một trong những cú sốc lớn nhất đối với ngành hàng không và du lịch khu vực kể từ sau đại dịch COVID-19. Khu vực từng được dự báo sẽ tăng trưởng 13% trong năm 2026, nay được dự báo sẽ sụt giảm từ 11 – 27%.

Theo ước tính từ Hội đồng Du lịch và Lữ hành Thế giới (WTTC), xung đột đang khiến Trung Đông thiệt hại ít nhất 600 triệu USD mỗi ngày, chỉ tính riêng chi tiêu của du khách quốc tế. Phân tích này dựa trên dự báo trước xung đột, dự kiến chi tiêu của du khách quốc tế tại Trung Đông năm nay sẽ đạt khoảng 207 tỷ USD.

Bên cạnh đó, những ảnh hưởng xấu được cho là sẽ tác động sâu rộng lên các sự kiện và khu vực bên ngoài vùng chiến sự trong thời gian tới. Như với các fan hâm mộ của bộ môn túc cầu, các chuyên gia cảnh báo hãy sẵn sàng cho một mùa Wolrd Cup đắt đỏ vào tháng 6 tới khi giá vé máy bay có thể sẽ đắt hơn rất nhiều.

Bà Anita Mendiratta cho biết: “Chúng ta luôn biết rằng, với những sự kiện như World Cup, chi phí đi lại – đặc biệt là các chuyến bay nội địa – sẽ tăng lên, vì các hãng hàng không thường tăng giá vé từ 30% đến 70%. Giờ đây, cộng thêm chi phí cho các chuyến bay tăng do giá nhiên liệu, chúng ta lại có thêm một yếu tố khiến giá tăng. Tôi dự đoán chi phí sẽ tăng thêm khoảng 30% nữa.

Nếu bạn là người hâm mộ đến từ châu Âu và Anh, bạn sẽ không gặp vấn đề gì, vì có các đường bay thẳng. Nhưng nếu bạn đến từ châu Á và châu Phi, tác động sẽ trở nên rõ rệt, bởi cách di chuyển thuận tiện nhất là thông qua hành lang trung chuyển ở Trung Đông.”

"Phép thử” về năng lực ứng phó, thích nghi với Việt Nam

Không tránh khỏi ảnh hưởng, những điểm đến tại Đông Nam Á, trong đó bao gồm Việt Nam, đang trở nên đắt đỏ và khó tiếp cận hơn do hệ quả trực tiếp từ việc gián đoạn các tuyến hàng không trung chuyển qua Trung Đông.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Nguyễn Tiến Đạt nhận định, ngành Du lịch đang phải đối diện với thách thức lớn nhất kể từ sau đại dịch COVID-19. Hiện nay, các hãng hàng không đã và đang điều chỉnh tăng phụ thu nhiên liệu, dẫn đến giá vé máy bay nội địa và quốc tế tăng đáng kể. Với các chuyến bay quốc tế, giá vé có thể tăng 10-20%, một số tuyến xa có thể tăng tới 50%. Do giá nhiên liệu tăng cao, một số đơn vị vận chuyển khách cũng đã thông báo điều chỉnh giá dịch vụ, tăng giá vé trong khoảng 10-20%.

Đây được xem là “phép thử” về năng lực ứng phó, thích nghi và đảm bảo an toàn khai thác trong bối cảnh rủi ro địa chính trị ngày càng gia tăng. Điều chỉnh lịch bay, thay đổi điểm dừng kỹ thuật hoặc tối ưu hóa đội tàu bay là các giải pháp đang được thực hiện nhằm giảm thiểu chi phí phát sinh.

Về dài hạn, việc đầu tư vào công nghệ, nâng cao năng lực dự báo và xây dựng các kịch bản ứng phó với rủi ro địa chính trị sẽ là hướng đi cần thiết để ngành hàng không không chỉ vượt qua “phép thử” hiện tại mà còn củng cố nền tảng phát triển bền vững trong tương lai.