Thấp thỏm Mả Lạng

Mới đây, trả lời kiến nghị của quận 1 tại hội nghị kiểm tra kế hoạch triển khai nhiệm vụ năm 2024, bà Lê Thị Huỳnh Mai, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư TPHCM, cho biết, dự án khu tứ giác Nguyễn Cư Trinh là một dự án phức tạp, nhiều vướng mắc và trải qua nhiều thời kỳ. Dự án này đã được thu hồi và Thành phố đang triển khai các khâu để làm thủ tục đấu thầu mới.

Gia đình bà Cẩm Thoa 4 đời sống trong căn hộ 15m2 chật chội và ẩm thấp. 12 người quây quần, phải chia nhau ra một nửa ở trên gác lửng, một nửa lầu trệt, bữa cơm chẳng bao giờ ngồi đủ mâm, ngay cả tắm rửa cũng phải chia “ca”.

Bà nói, nhìn bề ngoài, chắc không ai hình dung nổi, giữa trung tâm quận 1 lại có nơi tồi tàn đến vậy. Cuộc phỏng vấn với bà Thoa ngay trước cửa nhà liên tục bị gián đoạn bởi lâu lâu lại có chiếc xe máy lách vào: 

“Trong đây như ổ chuột. Nhà nhỏ như vậy ăn uống kiểu gì, có ăn thì mỗi người một tô, người đứng người ngồi, người thì đi vòng vòng ngoài hẻm.... Tôi sống ở đây từ 19 tuổi tới giờ. Năm nay 56 tuổi rồi đó. Ở ngoài người ta cất nhà đẹp, trong đây muốn sửa nhà không được. Xin thì người ta nói khu này không được cất nhà. Nhưng nhiều người ở chật chội quá thì người ta cất liều luôn chứ bộ. Giờ đời con, rồi đến đời cháu mà mãi chưa giải toả. Mấy chục năm treo hoài”.

Nhiều lần muốn “liều” mượn tiền cất nhà, nhưng bà Thoa cũng lo cũng không biết lấy đâu ra tiền mà trả người ta. Tối đến, xe cộ để ngoài, cả nhà cả cửa mỗi chiếc xe máy là tài sản để làm ăn, bà Thoa hồi hộp đến mất ngủ.

“Ở đây khó khăn, dân lao động mà. Có tiền mua nhà bên ngoài thì nói gì nữa. Ở đây ngập lắm. Tôi đi công chuyện về, bàn thờ ông Địa ngập hết, hư hao hết đồ luôn. Cống ở đây bể hết rồi. Dân ở đây không có khả năng, mỗi hộ 3 triệu dân lấy đâu ra tiền mà làm cống”.

Cùng cảnh ngộ với bà Thoa, bà Tuyết (72 tuổi) chia sẻ, ở đây từ đầu những năm 90, bà nghe thông tin riết cũng thành quen, nên phấp phỏng chờ đợi rồi lại thôi. Lần lữa, làm thuê làm mướn kiếm kế sinh nhai qua ngày, ở sao chấp nhận vậy: 

“Xưa khổ lắm luôn, cực đủ đường, nước nôi không có, điện cà giật cà giật, giờ là còn đỡ hơn rồi đấy. Cũng thấy chính quyền xuống đo đạc hết nhà cửa, nhưng ồn ào vậy thôi, qua cái lại ngưng. Rồi qua năm tới nữa cũng giống nhau. Cứ vậy mà kéo dài đến trên 20 năm rồi. Giờ chẳng có gì trong tay làm sao mà quyết định. Cơ ngơi dù nhỏ hay lớn thì người dân cũng cần phải được tu sửa cho sạch sẽ để ở, chứ sửa nhà cũng không dám sửa”.

Phần lớn người dân khu Mả Lạng là lao động nghèo, làm đủ nghề kiếm sống, từ nhặt phế liệu, xe ôm, phụ hồ... Trước năm 1975, nơi nay là nghĩa địa với nằm xen lẫn với nhà dân. Những năm 1977 – 1982, các ngôi mộ được di dời nhường chỗ cho người dân sinh sống.

Năm 2000, UBND TPHCM có chủ trương giải toả khu vực này để xây dựng khu phức hợp gồm nhiều công trình.

Năm 2007, Công ty Sản xuất kinh doanh - Xuất nhập khẩu Bình Minh (nay là Tập đoàn Bitexco) được chấp thuận làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, từ đó đến nay, khu vực triển khai dự án vẫn bất động.

Sống lâu trong đợi chờ thấp thỏm, bà Thoa bày tỏ: “Đầu hai thứ tóc rồi mà dự án vẫn treo. Đời tôi không mong gì hơn nữa đâu. Chỉ mong đời con, đời cháu thay đổi. Mong có cái nhà đủ cho mọi người sinh hoạt là được rồi, không cần khang trang”.

Trước đó, vào tháng 3/2023, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường giao Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tư pháp, Sở Nội vụ và UBND quận 1 khẩn trương thực hiện các nội dung kết luận của Ban cán sự Đảng UBND TP về thu hồi, chấm dứt chủ trương đầu tư, đề xuất phương án đầu tư dự án khu tứ giác Nguyễn Cư Trinh.