Quản lý an toàn xe đưa đón học sinh, vẫn “5 người 10 ý”

Không chỉ các đô thị lớn, mà tại nhiều địa phương trên cả nước, xe đưa đón học sinh cũng ngày càng phát triển mạnh, do nhu cầu của phụ huynh về an toàn, thuận tiện trong đưa đón trẻ.

Tuy nhiên, thỉnh thoảng lại xảy ra những vụ việc đau lòng. Những đứa trẻ bị bỏ quên trên xe. Những đứa trẻ chật vật và bất an khi lên xuống xe, do xe không có điểm dừng đỗ.

Dự thảo Luật Đường bộ và Luật TTATGT Đường bộ được kỳ vọng sẽ khắc phục những bất cập này. Tuy vậy, đến nay, vẫn đang còn nhiều tranh luận: làm thế nào để siết chặt an toàn mà vẫn đảm bảo tính khả thi?

Đón nghe: Diễn đàn 91 trên VOVGT với chủ đề:  “Quản lý an toàn xe đưa đón học sinh: vẫn… năm người mười ý”, trực tiếp trên FM91 và trên trang điện tử vovgiaothong.vn lúc 12h30, thứ Năm (20/6). 

Với sự tham gia của các vị khách mời: Ông Nguyễn Hoàng Anh, Phó trưởng phòng Quản lý vận tải, phương tiện và người lái, Cục đường bộ Việt Nam và bà Khuất Thị Thùy Dung, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại An Du, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xe đưa đón học sinh.

Gần “phút 90” vẫn nhiều tranh luận

Có con nhỏ, sử dụng dịch vụ xe đưa đón gần 5 năm, anh Nguyễn Văn Minh, ở Xuân La, Tây Hồ, Hà Nội vẫn không khỏi lo lắng khi thi thoảng lại xuất hiện vụ việc trẻ bị quên trên xe đưa đón. Bởi vậy, anh Minh mong muốn, các quy định đối với xe đưa đón được thống nhất, đảm bảo hiệu quả thực thi:

"Sau khi sử dụng dịch vụ thì phụ huynh cũng vẫn có lo lắng. Bởi vậy, nhà trường cần có hợp đồng ràng buộc chặt chẽ hơn với các nhà xe để đảm bảo việc kiểm soát học sinh lúc đưa lúc đón được hiệu quả và an toàn. Bởi vì khi có các quy định thì việc thực hiện mới đảm bảo, còn hiện tại, phụ huynh hoàn toàn phụ thuộc vào nhà trường"

Giải đáp băn khoăn này, ông Nguyễn Hải Dũng, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Nam Định cho rằng, tại dự thảo Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ đã đưa ra hàng loạt quy định, như: có màu sơn nhận diện; có ghế và đai an toàn phù hợp; có thiết bị cảnh báo, phát hiện bỏ quên người trên xe… với mục tiêu đảm bảo không để quên trẻ trên xe: "Tại khoản 3, Điều 46 đã quy định rõ không được để học sinh và trẻ mầm non trên xe khi lái xe và người quản lý đã rời đi. Điều này là rất căn bản và cốt lõi để nâng cao ý thức trách nhiệm, chống lại sự quan liêu của mọi người tỏng công việc"

Tương tự, thượng tá Tạ Thị Hồng Minh, Phó trưởng phòng Tuyên truyền, Cục CSGT, Bộ Công an cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng màu sơn đồng nhất cho xe đưa đón học sinh, để tăng sự nhận diện đối với người tham gia giao thông: "Việc sử dụng màu sơn đồng nhất cho loại hình kinh doanh vận tải này sẽ giúp cho lực lượng chức năng cũng như người tham gia giao thông nhận biết dễ dàng hơn và hỗ trợ ưu tiên tối đa trong quá trình tham gia giao thông hoặc bố trí nơi dừng đỗ tại các điểm trên lộ trình đưa đón học sinh".

Tuy vậy, ông Phạm Quang Vinh, một phụ huynh cũng có con từng sử dụng dịch vụ xe đưa đón lại cho rằng, dự thảo Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ đã quy đinh: xe ô tô kinh doanh vận tải được kết hợp với hoạt động đưa đón học sinh. Nếu xe có màu sơn riêng và chỉ dùng cho việc đưa đón học sinh sẽ làm gia tăng chi phí đưa đón: "Nếu ông sơn xe buýt trường học chuyên dùng thì ông được ưu tiên. Ông có thể đăng ký là xe buýt trường học, hoặc có dấu hiệu nhận diện, còn dấu hiệu nhận diện cụ thể thế nào thì như quy định trong luật là chưa phù hợp. Với cách làm nửa vời như thế thì kể cả chuyện ưu đãi cũng khó mà tổ chức giao thông ưu tiên cũng khó, bởi vì trên thực tế 100% xe buýt trường hjoc là xe đa dụng".

Một số ý kiến cũng cho rằng, tại Nghị định 10/2020 và Thông tư 12/2020 của Bộ GTVT đã quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong quy trình đưa đón học sinh. Nếu tuân thủ nghiêm ngặt quy trình này đã rất khó có khả năng quên học sinh trên xe. Bởi vậy, việc quy định “không được để học sinh tiểu học, trẻ em mầm non trên xe khi người lái xe và người quản lý đã rời xe” như dự thảo Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ là không thật sự cần thiết.

Có nên một hoạt động, nhiều bên cùng quy định? 

Nói về việc 2 dự án Luật Đường bộ và Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ cùng quy định về xe đưa đón học sinh, PGS. TS Phạm Mạnh Hà, Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng các bên cần thống nhất các quy định để tránh việc chồng lấn hoặc có sự khác biệt, từ đó các Luật chuyên ngành sẽ tập trung vào các yếu tố thuộc lĩnh vực quản lý của mình.

Chẳng hạn, việc quy định nhân viên đưa đón trẻ hoặc người quản lý, cần thống nhất và quy định rõ thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp vận tải hay nhà trường:

"Đơn vị cung cấp xe đưa đón học sinh phải đảm bảo về nhân sự lái xe đúng yêu cầu, đảm bảo người theo dõi hay người giám sát và người đó phải được ký hợp đồng lao động và nhà trường chỉ ký hợp đồng với đơn vị nào có đủ các điều kiện để tổ chức, chứ nhà trường lấy đâu ra. Nói thật, nhà trường chỉ là nơi tiếp nhận thôi, nhà trường không thể có giáo viên đưa đón được",  PGS. TS Phạm Mạnh Hà cho biết.

Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường cũng cho rằng, cần bảo đảm tính thống nhất giữa 2 dự thảo Luật để đảm bảo quá trình thực thi mang lại hiệu quả, đồng thời phải có quy định chi tiết với các bên liên quan trong hoạt động này: "Trong các quy định này, ngoài quy định đối với xe ô tô, còn có yêu cầu đối với lái xe, với người quản lý trên xe, rồi cơ sở giáo dục. Đặc biệt với Luật Đường bộ có quy định có 2 hình thức vận tải, một là cơ sở giáo dục tự tổ chức xe đưa đón, hai là doanh nghiệp. Chỗ này chúng ta cũng cần phải lưu ý".

Dẫn chứng mô hình tổ chức xe buýt trường học được áp dụng tại Mỹ từ năm 1937, bác sĩ Nguyễn Trọng An, nguyên Phó Cục trưởng cục trẻ em, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cũng ủng hộ các đề xuất về màu sơn, về biển hiệu, đèn nháy… để dễ nận diện và được ưu tiên trong tổ chức giao thông: "Mình phải đề rõ “Xe buýt chuyên chở học sinh và có màu sơn riêng, có quy định riêng để từ xa người ta đã nhận biết loại xe này, đến gần người ta có thể tránh, cẩn thận hơn và nếu có vấn đề gì thì được ưu tiên hơn. Nếu được như các nước phương Tây là có những tiêu chuẩn ưu tiên như xe cứu hỏa, xe cảnh sát thì sẽ đảm bảo sự an toàn đối với trẻ em".

Nhắc lại vụ bỏ quên học sinh trên xe xảy ra tại Thái Bình, dẫn đến hậu quả thương tâm, TS Trần Hữu Minh, Chánh Văn phòng UBATGTQG đánh giá, dù các quy định của pháp luật có chặt chẽ và chi tiết đến đâu, nếu người thực thi không làm hết trách nhiệm và bên giám sát không thực hiện thường xuyên, thì vẫn có khả năng xảy ra sai sót:

"Bởi vì ngoài việc có quy định tốt, thì quá trình thực hiện tại địa phương đóng vai trò cực kỳ quan trọng mà ở đây quá trình tập huấn của doanh nghiệp vận tải, trách nhiệm tập huấn của cơ sở giáo dục, rồi kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn, phát hiện vi phạm và xử lý vi phạm của các cơ quan chức năng tại địa phương. Cái này là mấu chốt".

Bởi vậy, nhiều ý kiến cho rằng, bên cạnh việc đưa ra các quy định chặt chẽ, thì việc thường xuyên tập huấn, tuyên truyền cho đội ngũ tài xế, nhân viên đưa đón học sinh đóng vai trò hết sức quan trọng. Cùng với đó là quá trình giám sát thực thi, để cán bộ, từng khâu làm hết trách nhiệm cũng góp phần quan trọng trong việc bảo đảm an toàn cho trẻ khi sử dụng xe đưa đón.