Phố và tranh cổ động

Từ những hình ảnh, sắc màu đặc trưng của tranh cổ động mà bao câu chuyện gắn liền với hơi thở cuộc sống, và mỗi bước chân bộ hành từ quá khứ tới hiện tại đều luôn được thắp lửa.

Tranh cổ động, thoạt nghe, người ta thường nghĩ đến khẩu hiệu, đến tuyên truyền, đến những mảng màu mạnh và thông điệp rõ ràng. Nhưng nếu đứng lại lâu hơn một chút cùng phố với bức tranh cổ động và nhìn sâu hơn những dòng chữ, ta sẽ thấy phía sau đó là cả lịch sử đất nước, cả hơi thở cuộc sống của chúng ta trên tranh.

Trong tranh cổ động, hình ảnh lãnh tụ, hình ảnh con người, hình ảnh sự kiện, hình ảnh phố phường và cuộc sống được vẽ đơn giản nhưng rõ nét, đậm màu sắc và sức sống.

Với một bộ hành như chị Hoàng Thảo ở Cầu Giấy, Hà Nội, chợt nhìn thấy một bức tranh cổ động lớn in hình ảnh Bác, tình yêu đất nước, yêu quê hương, yêu dân tộc lại dâng trào hơn bao giờ hết:

“Thực ra thì đi trên phố em hay nhìn điện thoại, nhưng bất chợt nhìn thấy những bức tranh cổ động, em thấy rất tự hào, thấy bản thân được truyền thêm nhiều năng lượng tích cực cho một ngày làm việc, lúc đó em thấy lâng lâng, nhất là vào những dịp lễ trọng đại của đất nước, em thấy mình thật may mắn khi được sống trong trong một đất nước hòa bình, độc lập”.

Cũng trong tranh cổ động, ta sẽ thấy những đô thị hiện đại không xa cách mà rất gần – gần như chính đời sống ta đang bước qua mỗi ngày. Những dãy nhà trong tranh không cần chi tiết cầu kỳ, chỉ là vài khối hình thẳng thắn, mái ngói nghiêng, cửa sổ vuông vức. Con đường chạy ngang bức tranh, đôi khi chỉ là một đường kẻ nhẹ. 

Có những bức tranh cổ động vẽ người lao động giữa phố, người công nhân, người bán hàng, người công chức, người phụ nữ đạp xe, em nhỏ cắp sách đến trường... Họ có khi không có gương mặt cụ thể, nhưng ai cũng thấy bóng dáng quen thuộc với mình trong đó.

Tranh tạo nên những mảng màu nơi con người, phố phường hiện diện, gắn bó, và cùng nhau tạo nên nhịp sống riêng của đô thị. Và vì có sự xuất hiện của những bức tranh cổ động đó, bạn thấy phố dù vẫn ồn ào, vội vã nhưng không mệt mỏi, phố vẫn mang tinh thần lạc quan, như cách mà chúng ta đang đón nhận cuộc sống.

Điều thú vị là, tranh cổ động thường gắn với những thời kỳ lịch sử cụ thể, nhưng hình ảnh trong tranh lại không bị giới hạn bởi thời gian. Bạn có thể nhìn thấy một Hà Nội xưa, một phong trào, hay một địa danh bất kỳ trên dải đất hình chữ S yêu thương của chúng ta trong tranh.

Đó không chỉ là bức tranh của hiện thực, mà còn là bức tranh của quá khứ, nhưng cũng là bức tranh của tương lai. Một ngày se lạnh, được bước chậm lại và ngắm nhìn lâu hơn bức tranh cổ động quen thuộc, nhiều cảm xúc đến với anh Phong Anh:

“Những bức tranh làm cho con đường được sống động hơn, tôi thấy có cảm giác yên bình. Vào những ngày thời tiết se lạnh như thế này, vừa đi bộ, vừa ngắm những bức tranh khiến tôi thấy cuộc sống như chậm lại, có rất nhiều cảm xúc”.

Những bức tranh cổ động hiện diện trên phố, màu sắc đã phai đi theo năm tháng, nhưng tinh thần thì vẫn vẹn nguyên. Người qua đường có thể dừng lại đọc khẩu hiệu, có thể ngắm tranh, và họ được bao bọc bởi một không khí rất đặc trưng – không khí của sự gắn kết, của cộng đồng, của niềm tin vào những điều tốt đẹp.

Chính bản thân cuộc sống hiện đại cũng làm tranh cổ động có thêm những hình thức mới, đôi khi là tranh trên màn hình điện tử, là tranh chạy bằng những ánh sáng đèn hiện đại. Nhưng dù ở hình thái nào, tranh cổ động vẫn giữ nguyên giá trị từ xưa đến nay.

Khi nhìn lại những bức tranh ấy, ta nhận ra một điều giản dị: đô thị không chỉ là bê tông, là đường sá, là nhà cao tầng. Đô thị còn là cảm xúc, là ký ức, là tinh thần sống.

Và tranh cổ động, bằng cách rất riêng của mình, đã lưu giữ hơi thở ấy – hơi thở của phố, của đời sống, của những năm tháng mà con người tin vào tương lai bằng những gam màu rõ ràng và tươi sáng.