Nhịp thở kinh tế 2026: Ổn định để bứt phá

Trong bức tranh ấy, đâu là nền tảng để giữ vững ổn định, và đâu là động lực cho những cú bứt tốc tiếp theo?

Nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Năm 2026 cũng là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2026–2030. Bài toán đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh, mà còn phải giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn tài khóa – tiền tệ và tạo thêm dư địa chính sách cho những cú hích đầu tư trung và dài hạn.

Mục tiêu GDP từ 10% trở lên không chỉ mang ý nghĩa con số, mà phản ánh quyết tâm chuyển pha của nền kinh tế, từ phục hồi sang tăng tốc và bứt phá.

Từ góc nhìn nghiên cứu dài hạn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân cho rằng, nền tảng vĩ mô trong những năm qua đã tạo “đệm an toàn” quan trọng cho giai đoạn tăng trưởng mới. Kỷ luật tài khóa được củng cố, bội chi ngân sách và nợ công được kiểm soát, mở thêm không gian cho đầu tư phát triển:

"Chúng ta đã đầu tư được nhiều tuyến đường cao tốc, đường ven biển, các cảng biển, cảng hoàng không, các đường vành đai 4 của Hà Nội và vành đai 3 của thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều cơ sở y tế, giáo dục, văn hóa đã được đầu tư. Điều đó có nghĩa là chúng ta đã tạo được nền móng rất quan trọng để chúng ta bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc để chúng ta thực hiện mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước có thu nhập cao. Trong giai đoạn 2026-2030 chúng ta tự tin sẽ đạt tăng trưởng từ 10% trở lên."

Bên cạnh nền tảng tài khóa – đầu tư công, một yếu tố quan trọng khác đang tạo dư địa cho điều hành kinh tế năm 2026 là áp lực lạm phát được đánh giá ở mức không quá lớn. Trong bối cảnh triển vọng tăng trưởng toàn cầu còn thấp, giá các mặt hàng cơ bản trên thị trường thế giới khó có khả năng tăng mạnh trong năm 2026.

Dù dư địa giảm sâu như năm 2025 không còn nhiều, nhưng mặt bằng giá nhìn chung được dự báo sẽ ổn định hơn, giúp giảm áp lực lên chi phí sản xuất trong nước và mặt bằng giá tiêu dùng.

Từ góc nhìn chuyên gia, ông Ngô Trí Long cho rằng, đà phục hồi vững chắc của nền kinh tế trong năm 2025 đang tạo “bệ đỡ” quan trọng cho ổn định vĩ mô năm 2026, đặc biệt là kiểm soát lạm phát: "Năm 2026, dựa trên đà phục hồi của năm 2025 rất vững chắc, sẽ tạo tiền đề cho tăng trưởng khoảng trên 8%, lạm phát sẽ kiểm soát được đúng mục tiêu của Quốc hội là dưới 4,5%. Đà phục hồi của năm 2025 rất vững chắc, với nền tảng như vậy tạo điều kiện tốt cho năm 2026."

Không gian chính sách được mở rộng cũng đang tiếp thêm động lực cho khu vực tư nhân – khu vực được xem là “động cơ tăng trưởng” quan trọng của nền kinh tế. Những nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế đang dần được doanh nghiệp cụ thể hóa bằng các đề xuất, sáng kiến và cam kết đầu tư dài hạn.

Động cơ tăng trưởng và yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn

Từ góc nhìn doanh nghiệp, Tổng Giám đốc Tập đoàn U&I Mai Hữu Tín nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ “nói khó” sang “giải bài toán khó”, coi tháo gỡ điểm nghẽn thể chế – vốn – công nghệ là điều kiện tiên quyết để các dự án đi vào thực chất:

"Tập trung các nguồn lực của chúng ta để triển khai những dự án cụ thể, những dự án dù ở cấp chính quyền cấp cơ sở, cấp tỉnh hay cấp trung ương thì chúng ta sẽ có cơ chế để giám sát, theo dõi và giúp từng dự án được triển khai. Trước đây chúng ta thường nói khó, vậy thì khó ở đâu? Bài toán giải quyết vấn đề nằm ở chỗ nào? Vấn đề ở vốn, công nghệ hay ở chính sách thì chúng ta cùng hợp lực để tháo gỡ những vấn đề đó."

Những con số đầu tư trong năm 2025 cho thấy vai trò ngày càng lớn của khu vực tư nhân: hơn 560 công trình, dự án được khởi công, khánh thành với tổng vốn trên 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó khu vực tư nhân đóng góp gần 75%. Đây không chỉ là nguồn lực tài chính, mà còn là thước đo niềm tin của thị trường đối với triển vọng dài hạn của nền kinh tế.

Từ thực tiễn thi công các dự án lớn, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Xuân Mai Bùi Khắc Sơn cho rằng, nếu được trao cơ hội và cơ chế sàng lọc minh bạch, nhà thầu Việt hoàn toàn có thể làm chủ những công trình hạ tầng trọng điểm – qua đó giữ lại giá trị gia tăng cho nền kinh tế trong nước: "Chúng ta không thể làm việc với người nước ngoài “vượt nắng thắng mưa” như tinh thần của người Việt Nam. Họ không thể làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm. Chỉ có những người Việt Nam yêu nước, bằng danh dự của các nhà thầu họ mới làm được những việc đó.

Tôi mong rằng, Đảng, Nhà nước tin tưởng nhà thầu Việt Nam và có sàng lọc, liên danh nhà thầu Việt Nam để đáp ứng được các công trình lớn nhất, giúp các nhà thầu của nước ta phát triển. Các nguồn lực được phát triển lên, để chúng ta làm chủ được các dự án lớn, công trình lớn của đất nước."

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, để duy trì quỹ đạo tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, điều cốt lõi vẫn là giữ vững ổn định vĩ mô, nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời xử lý quyết liệt các “điểm nghẽn” về thể chế, hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực.

Khi những động lực tăng trưởng mới được kích hoạt đúng cách, khu vực tư nhân được trao thêm niềm tin và không gian phát triển, mục tiêu bứt phá trong năm 2026 không chỉ là kỳ vọng, mà có thể trở thành hiện thực.