Nhiều băn khoăn trong việc Hà Nội cho thuê vỉa hè

Tuy nhiên, trên thực tế nhiều người dân còn tỏ ra băn khoăn về công tác quản lý, giá thuê và đối tượng thuê vỉa hè…

Là công nhân nghỉ hưu nhiều năm nay, ông Hòa (trú tại phường Trần Hưng Đạo, Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã tự mở cho mình một quán trà đá nho nhỏ để làm niềm vui tuổi già và có thêm đồng ra đồng vào để phụ giúp con cái. Gọi là quán cho sang, khu vực ông Hòa bán nước nằm gọn tại cửa của khu tập thể trên phố Quán Sứ với vỏn vẹn chục chiếc ghế nhựa vừa để ngồi, vừa để làm bàn cho khách hàng để cốc.

Sau khi nghe tin quận Hoàn Kiếm được nghiên cứu cho thuê vỉa hè tại 40 tuyến phố để phục vụ kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, ông Hòa tỏ ra rất vui mừng bởi lẽ điều này sẽ giúp cải thiện tình trạng lấn chiếm vỉa hè của người đi bộ.

Nếu vỉa hè phố Quán Sứ được cho thuê, ông Hòa cũng sẽ đăng ký để mở rộng quán nước của mình: "Cho thuê vỉa hè chắc chắn khả thi thôi vì dân phố cổ người ta đi lại rất đông. Nếu được bán hàng như thế vừa vui vẻ mà nhân dân lại có thu nhập thì tốt quá. Bây giờ không cho thuê vỉa hè thì cũng có thứ tự gì đâu, hàng quán rồi dân để xe máy như thế, người đi bộ vẫn lách qua mà đi thôi”.

Thế nhưng, một điều băn khoăn đối với ông Hòa là với mức giá thuê vỉa hè từ 20.000 đến 40.000 đồng/m2/tháng, thì những người bán trà đá như ông Hòa sẽ không đủ kinh phí để chi trả cho thuê mặt bằng, bởi mỗi mặt hàng sẽ có thu nhập khác nhau:

“Bán hàng nước không ăn thua đâu, chỉ gọi là cho vui và sức khỏe thôi chứ bán ngày lãi được vài chục thôi. Cũng phải tùy các mặt hàng, ví dụ như chợ đêm phải có hàng chợ đêm, vỉa hè bán hàng ăn thì giá khác, trà đá thì thu nhập kém làm sao mà bằng quán giải khát khác được. Mà giá thuê cao thì trà đá thì sẽ gần như ít người thuê vỉa hè”.

Hoàn Kiếm hiện là quận đang cho thuê vỉa hè để kinh doanh từ năm 2021. Trong đó, có 4 địa điểm được chấp thuận sử dụng một phần vỉa hè để phục vụ kinh doanh với giá 45.000 đồng/m2/tháng và phải đảm bảo lối đi tối thiểu 1,5m cho người đi bộ.

Thế nhưng, với tình hình thực tế tại 1 số tuyến phố, vỉa hè vẫn đang bị chiếm dụng như hiện nay thì sẽ chẳng có gì khó hiểu khi đề xuất cho thuê vỉa hè làm nơi kinh doanh lại nhận được nhiều ý kiến đồng tình của người dân như vậy.

Theo anh Đăng, quản lý một quán café trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, việc thực hiện cho thuê vỉa hè là chủ trương rất đúng của Hà Nội. Thế nhưng nếu chưa có sự chuẩn bị kỹ lưỡng thì việc cho thuê vỉa hè vô hình chung sẽ gây ảnh hưởng đến người dân xung quanh đó, nhiều hộ gia đình tại khu vực đủ điều kiện cho thuê vỉa hè vô hình chung bị “chiếm mất mặt tiền” gây khó khăn cho kinh doanh và đi lại.

“Quán café của bọn em nhà nhỏ mà cũng không ngồi được nhiều bàn, nhưng bọn em tận dụng được mái hiên và vỉa hè trước cửa để khách ngồi. Để thuê vỉa hè cũng tốt nhưng phải tùy tuyến phố chứ không để giá chung được bởi vì có phố đông phố lại văng. Mà cho thuê vỉa hè nhỡ đâu có người thuê trước cửa quán nhà nên hơi bất cập”, anh Đăng cho biết.

Còn theo anh Cao Tuấn Nghĩa (trú trại Hoàng Mai, Hà Nội), trước đây vỉa hè vốn được coi là khu vực công cộng và là nơi kinh doanh, thậm chí sinh hoạt cho một số hộ dân. Thực tế cho thấy, nhiều hộ gia đình trong các khu phố cổ, nhờ bám lấy vỉa hè mà có thể mưu sinh qua nhiều thế hệ. Đến nay, thủ đô đã văn minh hiện đại thì việc quy hoạch lại vỉa hè để cho thuê sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế, nhất là tại nhiều quận lõi của thủ đô, nơi có hoạt động du lịch phát triển:

“Mình thấy lợi là nếu quy hoạch trong khuân khổ, nề nếp hơn thì sẽ đảm bảo lợi ích của nhiều bên, người đi bộ có chỗ đi lại, có chỗ để xe, chỗ bán hàng quán. Tuy nhiên mình sợ họ làm không triệt để thì sẽ có tình trạng lách luật, một số nơi có thể không làm chặt.

Mình cũng mong là phải làm thật triệt để. Mình nên chia ra làm 3-4 bậc giá khác nhau. Ví dụ hoàn toàn có thể cho thuê để làm trông giữ xe thì sẽ là bậc giá cao nhất, nhà hàng bậc thuê khác với nhà dân”.

Sở Xây dựng Hà Nội đang phối hợp với 16 quận, huyện khảo sát, nghiên cứu để cho thuê vỉa hè ở 123 tuyến phố với mức giá từ 20.000 đến 40.000 đồng/m2/tháng. 11 quận gồm: Hoàn Kiếm, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Cầu Giấy, Tây Hồ, Hoàng Mai, Thanh Xuân, Hà Đông, Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Long Biên và 5 huyện gồm: Hoài Đức, Thanh Trì, Đông Anh, Gia Lâm, Đan Phượng. Trong đó, quận Hoàn Kiếm được nghiên cứu 40 tuyến phố, là địa phương có số lượng đạt tiêu chuẩn cho thuê vỉa hè lớn nhất...

Từ kinh nghiệm của một số nước đã nghiên cứu và của một số đô thị trong nước, Sở Xây dựng Hà Nội đưa ra 6 tiêu chí và 9 mô hình áp dụng với vỉa hè. Trong đó, mô hình 1 áp dụng với khu vực phố cổ không cho phép kinh doanh nếu chiều rộng hè phố chỉ đảm bảo tối đa là 1,5m. Nếu vỉa hè rộng từ 1,5 - 3m thì khoảng chiều rộng còn lại sát công trình, nhà ở được cấp phép kinh doanh, riêng 1,5 m chiều rộng phần tiếp giáp lòng đường dành cho người đi bộ, người khuyết tật.

8 mô hình còn lại áp dụng với hè phố có bề rộng lớn từ hơn 3m đến hơn 7,5m, trong đó ưu tiên tối thiểu 1,5m bề rộng ở giữa dành cho người đi bộ, khoảng không bên trong sát nhà ở, công trình được bố trí để kinh doanh còn phần vỉa hè tiếp giáp lòng đường được cho đỗ xe đạp, xe máy nếu đảm bảo diện tích.

Trong đó, 2 mô hình có vỉa hè rộng từ 3 - 4,5 m được cho thuê chỉ áp dụng đối với khu vực phố cổ, phố cũ. 6 mô hình vỉa hè rộng từ 4,5 m đến hơn 7,5 m áp dụng các tuyến phố trong khu vực đô thị./.