Lấp “khoảng trống” kỹ năng tham giao thông cho học sinh

Thực trạng này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ từ gia đình, nhà trường và xã hội để khắc phục “khoảng trống” trong nhận thức và hành vi để giúp các em tham gia giao thông an toàn. 

Tai nạn giao thông học sinh vẫn ở mức báo động

Em Lý Trần Hồng Ngọc, học sinh THPT tại TP.Cần Thơ đã có không ít lần xảy ra va chạm giao thông trên đường đến trường. Mới đây nhất, trong lúc vội vàng quay đầu xe, Ngọc đã va chạm với phương tiện khác chạy cùng chiều dẫn đến em bị ngã trầy xước, xe bị gãy thắng, gãy gương chiếu hậu.

Không may mắn như Ngọc, trong tháng 6 vừa qua, đã có không ít các em học sinh tử vong sau va chạm giao thông. Điển hình là  ngày 24/6, tại khu công nghiệp Quang Châu, tỉnh Bắc Ninh, em V.H.N. (sinh năm 2010) điều khiển xe mô tô chở bạn va chạm với xe tải làm N. tử vong. Và chỉ sau đó 1 ngày, tại xã Hiệp Hòa, một nam sinh (sinh năm 2011) điều khiển xe mô tô va chạm với xe máy nông nghiệp đang chuyển hướng sang đường và tử vong.

Thống kê cho thấy, chưa đầy một tháng đầu hè, tại Bắc Ninh, đã xảy ra 8 vụ, khiến 5 em tử vong. Tại Đăk Lắk, 5 tháng đầu năm xảy ra 31 vụ, làm 15 học sinh tử vong, 15 em bị thương. Các lỗi vi phạm chủ yếu là: không làm chủ tốc độ, thiếu quan sát; không chấp hành quy tắc nhường đường; đi không đúng làn đường, phần đường.

Tiến sĩ Khương Kim Tạo - Nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia, Chủ tịch Chi hội Đào tạo và Sát hạch lái xe (Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam) phân tích: “Vấn đề TNGT liên quan đến các cháu học sinh, thanh thiếu niên, sinh viên,…đang báo động, cần giải quyết sớm và triệt để thì càng tốt. Các cháu là công dân hiện tại và là lãnh đạo của tương lai. Nếu như các cháu bị TNGT, làm ảnh hưởng đến việc đảm bảo ATGT trong nước và ảnh hưởng đến sự phát triển giống nòi. Cháu bị thương, chấn thương sọ não thì là gánh nặng lớn”.

Theo các chuyên gia an toàn giao thông, phần lớn các vụ tai nạn đều xuất phát từ việc các em con còn thiếu những kỹ năng và kiến thức về trật tự an toàn giao thông. Trước tình hình này, nhiều địa phương trên toàn quốc đã triển khai chương trình “Đào tạo, giáo dục kiến thức pháp luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ và kỹ năng lái xe gắn máy an toàn cho học sinh trung học phổ thông và cơ sở giáo dục nghề nghiệp” theo giáo án của Cục CSGT.

Trang bị kỹ năng để học sinh tham gia giao thông an toàn

Tại TP. Cần Thơ, hơn 26.000 học sinh khối trung học phổ thông từ thành thị đến nông thôn đã được học tập kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và kỹ năng lái xe gắn máy an toàn. Sau khi được tham gia khóa học này, Hồng Ngọc đã được nâng cao kiến thức khi tham gia giao thông: “Sau khi em được tuyên truyền kỹ năng lái xe an toàn, em biết được một số hành vi của mình có thể gây va chạm giao thông, trong đó có hành vi: chạy quá tốc độ quy định và qua đường mà thiếu quan sát”.

Ông Phạm Quang Định – Phó Hiệu trưởng trường THCS & THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, TP. Cần Thơ cho biết, sẽ tiếp tục triển khai chương trình này vì rất hữu ích: “Theo tinh thần phối hợp, chúng ta sẽ mở các lớp cho học sinh tham gia học tập kỹ năng lái xe an toàn và tất cả học sinh của trường sẽ tham dự. Thông qua đây, giúp cho các em ý thức được việc tham gia giao thông rất quan trọng và rút ra được bài học kinh nghiệm cho các em”. 

Theo quy định của chương trình, trong 18 tiết học, cán bộ tuyên truyền (thuộc Phòng CSGT) triển khai lý thuyết kiến thức từ cơ bản đến chuyên sâu về văn hóa giao thông. Đặc biệt, giáo viên hướng dẫn cho các em kỹ năng lái xe gắn máy an toàn, phân tích các tình huống nguy hiểm khi tham gia lái xe trên đường và cách xử lý khi gặp va chạm giao thông.

Thiếu tá Nguyễn Hoàng Tuấn - Báo cáo viên pháp luật, Phòng Cảnh sát giao thông TP. Cần Thơ cho biết: “Học sinh được trang bị kiến thức về văn hóa giao thông, các khái niệm theo Luật TTATGT đường bộ. Các hành vi bị nghiêm cấm, như: điều khiển xe gắn máy khi chưa đủ 16 tuổi; điều khiển xe gắn máy đã đủ 18 tuổi nhưng chưa có bằng lái phù hợp với loại xe mà học sinh đang điều khiển. Ngoài ra, học sinh còn được tập huấn kiến thức và kỹ năng phán đoán tình hình ATGT, góp phần nâng cao ý thức cho các em khi tham gia giao thông và góp phần giảm thiểu tai nạn”.

Qua nội dung học tập thực tế, các em học sinh được trải nghiệm, được trang bị nhiều kiến thức hữu ích về pháp luật, kỹ năng bảo vệ chính bản thân và những người cùng tham gia giao thông. Tiến sĩ Khương Kim Tạo - Nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia, Chủ tịch Chi hội Đào tạo và Sát hạch lái xe (Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam) cho rằng, để triển khai chương trình trên diện rộng nhanh chóng, hiệu quả mà không mang tính hình thức thì các địa phương cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh và hiện đại: “Chương trình giáo dục này là một giải pháp tốt, vừa giải quyết hai vấn đề, đảm bảo ATGT và phát triển về ATGT một cách bền vững. Nhưng để giáo dục cho các cháu một cách toàn diện thì Cục CSGT là “nhạc trưởng” triển khai chương trình, về đến địa phương thì Hiệu trưởng các trường và Công an xã/phường là “nhạc công”, phải phối hợp chặt chẽ”.

Bên cạnh giáo dục kiến thức thông qua các lớp học, hiện các địa phương đang xây dựng cơ chế phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội. Trong đó, gia đình là “tuyến phòng thủ đầu tiên”, cho phụ huynh ký cam kết không giao xe cho con khi chưa đủ điều kiện, không cổ xúy cho việc độ chế phương tiện.

Khi các em được bồi dưỡng kiến thức pháp luật giao thông đường bộ và các kỹ năng điều khiển xe an toàn, xã hội sẽ có một môi trường giao thông trật tự và hiệu quả, ngăn ngừa nguy cơ tai nạn, góp phần giảm chi phí xã hội.