Đơn hàng vận chuyển hàng hóa toàn cầu 'nóng' trở lại sau quyết định 'phanh’ thuế quan của Mỹ

Tuy nhiên động thái 'quay xe' - tạm dừng áp thuế đối ứng, của Tổng thống Mỹ Donald Trump, giúp các hãng tàu biển thở phào, kéo theo đó là làn sóng đặt chỗ container vượt mọi kỳ vọng.

 Tuy nhiên, giữa niềm vui 'chớp nhoáng' này, giới chuyên gia không khỏi hoài nghi: liệu đây có phải dấu chấm hết cho những cơn 'sóng gió' hay chỉ là 'hiệp định đình chiến' tạm thời, nơi mà mỗi dòng tweet của ông Trump cũng có thể xoay chuyển hoàn toàn cục diện.

 Làn sóng phục hồi vận tải biển toàn cầu

Quyết định hoãn áp thuế đối ứng 90 ngày của Tổng thống Mỹ Donald Trump mang đến tia hy vọng cho thị trường toàn cầu, xoa dịu phần nào lo ngại về một cuộc chiến thương mại leo thang. Dù những biến động mạnh trên thị trường chứng khoán và trái phiếu vẫn cho thấy sự bất ổn sâu sắc trong chuỗi cung ứng, nhưng một làn sóng phục hồi đang âm thầm diễn ra. Các đơn hàng vận chuyển, vốn bị đóng băng do lo ngại thuế quan, đang trỗi dậy mạnh mẽ.

Từ châu Âu đến châu Á, các hãng tàu biển ghi nhận sự tăng vọt đột biến trong lượng đặt chỗ, khi các doanh nghiệp vội vã triển khai những lô hàng trước đó bị trì hoãn. Hàng hóa, từ thiết bị công nghiệp nặng đến tiêu dùng, tất cả đang đổ dồn về các cảng biển, tạo nên một cảnh tượng nhộn nhịp hiếm thấy.

Ông Paul Brashier, phó chủ tịch chuỗi cung ứng toàn cầu của ITS Logistics, cho biết: “Chúng tôi thấy lệnh hủy đơn hàng vận chuyển biển gia tăng đột biến, đặc biệt khi thời điểm áp thuế vào ngày 9/4 cận kề. Tuy nhiên, động thái tạm hoãn thuế quan gần đây, đang mở ra hy vọng về sự phục hồi các đơn đặt chỗ từ nhiều thị trường"

Chỉ một ngày sau động thái 'hạ nhiệt' căng thẳng thương mại từ Tổng thống Trump, Liên minh châu Âu (EU) nhanh chóng đáp lại bằng quyết định tạm ngưng áp thuế trả đũa lên hàng loạt sản phẩm của Mỹ trong vòng 90 ngày. Động thái này ngay lập tức tạo ra hiệu ứng tích cực trên tuyến thương mại huyết mạch châu Âu - Bắc Mỹ.

Theo ông Andrew Abbott, Giám đốc điều hành Công ty vận tải biển Atlantic Container Line, các "lệnh giữ" hàng hóa, vốn được ban hành để chờ đợi diễn biến thuế quan, đã đồng loạt được gỡ bỏ.

Kết quả là, lượng đặt chỗ vận chuyển trên tuyến châu Âu - Bắc Mỹ chứng kiến sự tăng vọt chưa từng có. Ông Abbott nhấn mạnh, sự thay đổi này cho thấy các doanh nghiệp đang tận dụng tối đa khoảng thời gian vàng 'tạm đình chiến' để khơi thông dòng chảy hàng hóa, vốn bị tắc nghẽn bởi những lo ngại về thuế quan trước đó.

Kênh CNBC dẫn lời Giám đốc điều hành Atlantic Container Line, bày tỏ sự lạc quan về một đợt bùng nổ vận chuyển hàng hóa trong thời gian tạm dừng áp thuế đối ứng: "Chúng tôi đang mong đợi một đợt tăng mạnh số lượng hàng hóa cần vận chuyển trong thời gian tạm dừng này. Đơn đặt hàng đang đến với đủ chủng loại, từ thiết bị xây dựng, động cơ, phụ tùng xe tải, đồ ăn cho đến rượu và vô số mặt hàng khác. Các con tàu của chúng tôi đang đầy ắp hàng hóa"

Thông tin từ Atlantic Container Line không phải là trường hợp cá biệt. Nhiều nhà cung cấp dịch vụ logistics khác cũng xác nhận rằng họ đang chứng kiến một sự 'vội vã' tương tự trong việc đặt chỗ vận chuyển, cho thấy động thái tạm dừng thuế quan đang kích hoạt một làn sóng hàng hóa lớn trên các tuyến thương mại quốc tế.

Hy vọng ngắn hạn trong tâm bão bất ổn thương mại

Thực tế, dù quyết định tạm dừng thuế quan mang đến hy vọng và thúc đẩy sự phục hồi nhất định trong hoạt động vận tải biển, nhưng giới chuyên gia và các nhà điều hành trong ngành vẫn đồng loạt nhấn mạnh, đây chưa phải là thời điểm để lạc quan thái quá.

Thứ nhất, tính chất ngắn hạn của việc tạm dừng thuế quan là một nguyên nhân chính. Thời hạn 90 ngày được xem là quá ngắn để các doanh nghiệp có thể đưa ra những kế hoạch đầu tư và sản xuất dài hạn một cách chắc chắn. Ngoài ra, sự khó đoán trong chính sách thương mại của Mỹ dưới thời Tổng thống Trump vẫn là một yếu tố gây bất ổn lớn.

Ông Simon Cohen, Giám đốc điều hành Công ty giao nhận vận tải Henco Global, có trụ sở tại Mexico chia sẻ: “Mọi người đang cảm thấy bất ổn, và sự bất ổn này tạo ra nỗi sợ hãi. Họ chỉ dám gửi những lô hàng khẩn cấp đến Mỹ, trong khi nhiều hàng hóa khác vẫn đang bị tạm hoãn."

Ông Simon Cohen, nhấn mạnh, tình hình chiến tranh thương mại liên tục biến động đang gây ra những tác động sâu rộng đến toàn bộ hệ thống chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo ông, sự bất ổn này đòi hỏi các doanh nghiệp phải giữ một thái độ hết sức thận trọng và cân nhắc kỹ lưỡng mọi quyết định trước khi thực hiện bất kỳ hành động nào.

Vị Giám đốc điều hành Henco Global cho rằng, trong bối cảnh hiện tại, việc vội vàng đưa ra các bước đi mà không có sự đánh giá đầy đủ về những rủi ro tiềm ẩn có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho hoạt động kinh doanh và chuỗi cung ứng. Do đó, sự cẩn trọng và tư duy chiến lược là vô cùng quan trọng để các doanh nghiệp có thể vượt qua giai đoạn đầy thách thức này.

Quyết định tạm dừng áp thuế đối ứng của Mỹ và động thái tương tự từ EU đang tạo ra những tín hiệu tích cực hiếm hoi cho bức tranh thương mại toàn cầu, và ngành vận tải biển Việt Nam cũng không nằm ngoài vòng ảnh hưởng. Dù chưa trực tiếp chịu tác động từ các biện pháp thuế quan này, sự phục hồi nhu cầu vận chuyển trên các tuyến thương mại lớn, đặc biệt là châu Âu - Bắc Mỹ, mở ra cơ hội tăng trưởng đáng kể cho các hãng tàu và doanh nghiệp logistics Việt Nam.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào tuyến thương mại châu Á, nhất là với Trung Quốc, đồng nghĩa với việc căng thẳng Mỹ - Trung vẫn là yếu tố cần theo dõi sát sao. Năng lực cạnh tranh của các hãng tàu Việt Nam, chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ, cần được củng cố để nắm bắt cơ hội.

Theo các chuyên gia, bài toán chi phí logistics, hạ tầng cảng biển và nhân lực chất lượng cao vẫn là những thách thức đặt ra. Các doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam cần nâng cao khả năng thích ứng và linh hoạt để tận dụng tối đa lợi ích từ những thay đổi trong bối cảnh thương mại toàn cầu đầy biến động. Sự thận trọng và chiến lược dài hạn là chìa khóa để ngành có thể phát triển bền vững.