Cước vận tải biển tăng nóng, doanh nghiệp thủy sản đối mặt áp lực kép

Đối với ngành thủy sản Việt Nam, điều này tác động rất mạnh đến chi phí logistics – một trong những khoản chi phí lớn nhất trong cơ cấu giá thành xuất khẩu của không chỉ ngành thủy hải sản.

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết giá cước vận tải biển đã bắt đầu tăng từ đầu tháng 5, tăng mạnh hơn trong nửa cuối tháng 6. Các tuyến đi Mỹ và Canada - những thị trường tiêu thụ thủy sản quan trọng của Việt Nam, là những nơi chứng kiến mức tăng rõ rệt nhất. Trên tuyến vận chuyển đến bờ Tây nước Mỹ, giá cước vận chuyển đến cảng Los Angeles trong giai đoạn từ ngày 15 đến 30/6 tăng lên khoảng 6.500 USD cho mỗi container, tăng 27% so với nửa đầu tháng 6/2026.

Đáng chú ý, tuyến đi Canada ghi nhận mức tăng còn mạnh hơn, ví dụ như cước vận chuyển đến Toronto hay Montreal hiện đã vượt ngưỡng 10.000 USD/ container, tăng 73% so với cuối tháng 5, cao hơn gấp đôi so với thời điểm đầu năm.

Theo bà Nguyễn Thị Vân Hà, chuyên gia thị trường cá ngừ và Hải sản, thuộc Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cước vận tải tăng gây sức ép rất lớn cho doanh nghiệp xuất khẩu thủy hải sản: “Việc chi phí vận tải tăng tác động trực tiếp lên thị trường xuất khẩu xa của ngành cá ngừ như Mỹ, Canada hay EU bởi đây là những nước tiêu thụ lớn các mặt hàng cá ngừ của Việt Nam, đặc biệt là các mặt hàng đông lạnh. Khi cước tăng lên thì rất khó chuyển sang người mua vì các nhà nhập khẩu chịu sức ép khá mạnh cũng như có nhiều nguồn cung hơn.

Về tác động thứ hai thì nó thay đổi tương quan cạnh tranh giữa các nhà cung cấp khi cước tăng mạnh thì người chịu áp lực không chỉ là Việt Nam mà là toàn bộ các nước xuất khẩu. Nhưng không phải nguồn cung nào cũng chịu sức ép như nhau mà các nhà cung cấp quy mô lớn, sản lượng đều hợp đồng vận tải tốt thì họ sẽ có sức chống chịu tốt hơn. Ví dụ như thị trường Mỹ, các nguồn lân cận như Ecuador hay các nước Nam Mỹ thì họ sẽ có khả năng cạnh tranh tốt hơn vì chi phí logictics của họ thấp hơn so với những nước như Việt Nam”.

Cũng theo bà Nguyễn Thị Vân Hà, đối với các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam, đợt tăng cước vận tải biển tạo ra áp lực trên nhiều phương diện. Trước hết là áp lực về chi phí. Logistics vốn chiếm tỷ trọng đáng kể trong giá thành xuất khẩu thủy sản. Khi giá cước tăng hàng chục phần trăm chỉ trong vài tuần, lợi nhuận của doanh nghiệp giảm sút đáng kể, đặc biệt đối với các hợp đồng đã ký trước đó với giá bán cố định.

Ngoài ra, do đặc thù của ngành thủy sản khiến cho tác động từ cước bận tải biển vận tải biển càng nghiêm trọng hơn. Các mặt hàng như tôm, cá tra, cá ngừ, mực, bạch tuộc hay sản phẩm chế biến sâu đòi hỏi bảo quản lạnh nghiêm ngặt trong suốt quá trình vận chuyển dẫn đến chi phí tăng mạnh. Khi đó, doanh nghiệp không chỉ phải trả chi phí cước biển cao hơn, mà còn phải gánh thêm các khoản chi phí liên quan đến container lạnh, điện lạnh, lưu kho, lưu bãi cũng như các loại phụ phí phát sinh.